Pomnik Korczaka i Dzieci na Madison Avenue zrujnowany przez nowe pokolenie Żydów w Nowym Jorku.

Po lewej, Monument Holokaustu, pomnik Korczaka i Dzieci na Madison Avenue w Nowym Yorku. Zrujnowany totalnie przez nowe pokolenie Żydów w Nowym Jorku. Na miejsce Monumentu wstawiono okna trzy okna, tak by Żydzi z Synagogi Park Avenue mieli lepszą perspektywę...

Piękny tryptyk o trzech elewacjach na ścianie synagogi na Nowojorskim Manhattanie był chyba pierwszym w Nowym Yorku "Monumentem Zagłady".  Jego twórcą w 1980 roku był Nathan Rapoport. 

Na dolnym reliefie z brązu (3) upamiętnił Rapoport Janusza Korczaka otoczonego dziećmi z sierocińca w Warszawskim Getcie. Wszyscy jakby unosili się w niebiosa. 

Na środkowej elewacji tryptyku (2), na 16 kamieniach była wyryta dedykacja; „Błogosławionej Pamięci Miliona Żydowskich Dzieci Ofiar Holokaustu”. 

Na górnej elewacji (1) w kompozycji „Zwycięstwo”, przedstawił Rapoport motyw z Jerozolimskiego „Zwoju Ognia” z 1971 roku: triumfalny pochód współczesnych Izraelczyków, m.in. Haluca i żołnierza izraelskiego z menorą powracających do Erec Izrael (parafraza do znanego reliefu z rzymskiego Łuku Tytusa gdzie idący, wynoszą m.in. Menorę. Na reliefie Rapoporta niosący Menorę, idą w przeciwnym kierunku niż na Łuku Tytusa).

Dlaczego używam czasu przeszłego w tym opisie? Podczas pisania książki o Korczaku, pomnik Korczaka i Dzieci na Madison Avenue został zrujnowany przez nowe pokolenie Żydów z Park Avenue Synagogi w Nowym Jorku. Przez 40 lat, jak jeszcze Holocaust Survivors (Ocalali) w Nowym Yorku żyli, zdobił ten tryptyk fasadę konserwatywnej synagogi w Nowym Jorku. Teraz, na Madison Avenue prawie nic nie pozostało po pomniku oprócz napisu זכור , "Pamiętaj" w języku hebrajskim. Dwie figuralne płaskorzeźby z brązu z oryginalnego pomnika, zostały wyrwane i przyczepione na bocznej ulicy tuż przed oknami biurowymi synagogi. Przyczepione bez żadnego tła ani opisu. Są trudne do zobaczenia gdyż zasłaniają je drzewa. Płaskorzeźby nie są już wolne jak poprzednio na Madison Avenue, ale przymocowane do ciężkich pionowych i poziomych żelaznych prętów, które dodatkowo niszczą widok płaskorzeźby. Płaskorzeźba z brązu Korczak i dzieci miała przedstawiać „wolne dzieci z wychowawcą”. Teraz są uwięzieni przez ciężkie żelazne pręty. Aby zobaczyć płaskorzeźby, trzeba przejść na drugą stronę ulicy, bo chodnik na ulicy 87 jest mały, a na to co zostało z pomnika jest trudno odcyfrować gdyż oprócz belek rzuca cień drzew uniemożliwia rozróżnienie zlewających sie postaci na płaskorzeźbie.

Moją bardzo osobistą refleksją, gdy stałem na chodniku na 87-ulicy z podniesiona maksymalnie głową, było to, że Janusza Korczaka i dzieci z Domu Dziecka umieszczono na żelaznych kratach, jak ciała do kremacji zwłok na rusztach z szyn w Treblince. W Treblince bowiem ciała zagazowanych ofiar układano na szynach, rusztach, ochlapywano benzyną i palono. Stosy działały 24 godziny na dobę. Po udoskonaleniu systemu można było spalić jednorazowo 10 000–12 000 ciał. Właściwie cała moja warszawska rodzina, około 100 osób, została zamordowana w Treblince.

Donatorzy tryptyku, Leon i Anya Jolson, Żydzi rodem z Polski, ufundowali Monument Nathana Rapoporta dla przyszłych pokoleń, gdy on sami, których rodziny zostały zamordowane, odejdą.

Jestem z drugiego pokolenia po Holokauście. Prawie całe rodziny mojego Ojca i mojej Mamy zostały zamordowane w 1942 roku. Mam nadzieje że nie jestem sam w mojej opinii jeżeli chodzi o te nikczemne zburzenie Monumentu w chwili gdy miał przypominać przyszłym pokoleniom ten okres z historii Europejskich Żydów. A o ile stoję sam w mojej opinii, to stoi za mną  sześć milionów Żydów zamordowanych podczas Holokaustu.

Bardziej dokładny opis Zburzenia Monumentu jest na stronie angielskiej:

https://jimbaotoday.blogspot.com/2023/06/park-avenue-synagogue-congregation-and.html

Obecny widok. 3 to okno które Żydzi z "Synagogi Park Avenue" wstawili w miejscu, gdzie od początku znajdowała się płaskorzeźba z brązu „Janusz Korczak i dzieci z Domu Dziecka”. Żydowska konserwatywna kongregacja, Park Avenue Synagogue, dokonała wg. mnie profanacji Pomnika Holokaustu przy Madison Avenue. Zrobili to bez zgody darczyńców, Ocalałych rodem z Polski. Zgładzono pomnik sławnego Rapoporta, dzieło sztuki, które zostało specjalnie wkomponowane w budynek od samego początku, już na etapie planowania budynku. Kiedy zerwano Ostatni spacer Korczaka (3) Żydzi z "Synagogi Park Avenue" wstawili w miejscu, gdzie od początku znajdowała się płaskorzeźba z brązu „Janusz Korczak i dzieci z Domu Dziecka” (3), nowe okna. Dzięki tej "Akcji" nieznana, zapewne bardzo zasłużona osoba dostała pokój z widokiem na Medison Avenue.

Żydowska konserwatywna kongregacja, Park Avenue Synagogue, dokonała wg. mnie profanacji Pomnika Holokaustu przy Madison Avenue. Zrobili to bez zgody darczyńców, Ocalałych rodem z Polski. Zgładzono pomnik sławnego artysty, Nathana Rapoporta, dzieło sztuki, które zostało specjalnie wkomponowane w budynek od samego początku, już na etapie planowania budynku. Kiedy zerwano Ostatni spacer Korczaka (3) Żydzi z "Synagogi Park Avenue" wstawili w miejscu, gdzie od początku znajdowała się płaskorzeźba z brązu „Janusz Korczak i dzieci z Domu Dziecka” (czerwona kreska), nowe okna. Dzięki tej "Akcji" nieznana, zapewne bardzo zasłużona osoba dostała pokój z widokiem na Medison Avenue.

Park Avenue Synagogue Congregation and 6 000 000 Shadow People, among them 1 500 000 Children. All of them perished during the Holocaust - זכור - Silent desecration of the Holocaust Monument in New York.

Children and their "shadows" of the Łódz ghetto (Litzmannstadt ghetto) - Last dance before the deportation to the death camp where they were murdered by suffocation in the gas chamber.

Shadow people are different! Especially those murdered during the Holocaust. 6 000 000 Jews and among them 1 500 000 children.

Why am I discussing suddenly "Shadow People"? The explanation is that it was actually the subject that representatives of the Jewish congregation Park Avenue Synagogue were most interested in when I tried to discuss the desecration by them of the Holocaust Monument at Madison Avenue. The monument was especially dedicated to Jewish children that perished during this dark period of Jewish history. Representatives of the Jewish congregation Park Avenue Synagogue question about Shadow people that support me was very special because we were supposed to discuss how the Monument can be restored at its right place!

Jewish congregation Park Avenue Synagogue in New York performed the desecration of the Holocaust Monument at Madison Avenue without permission from the donors. The monument by Nathan Rapoport was especially dedicated to Jewish children that perished during this dark period of Jewish history.

The Holocaust Monument was planned together with the Educational building. The corner or North bay on the Madison Avenue facade has solid stone panels in place of windows.

Jewish congregation, Park Avenue Synagogue, performed the desecration of the Holocaust Monument at Madison Avenue without permission from the donors. The monument was an artwork that was specially incorporated into the building from the very beginning, already when the Educational building was planned. Now, the only item that is left between the former top and middle panel (between 1 and 2) is the stone with one word in Hebrew - Remember. Of this action, Park Avenue Synagogue got three rooms with windows at Madison Avenue. Until recently, the monument, the tryphtyk including two sculpters in bronze and 16 stones with inscription could be seen above the Madison Avenue entrance to this beautiful synagogue, where according to rabbi at Park Avenue Synagogue, "every Jew and non-Jew who comes into the orbit of this institution and what it represents – all of these are thundering statements that the values of Korczak, his children, those murdered in the Warsaw Ghetto and all the Six Million live on." These words were delivered in the sermon year 2013. The rabbi, Eliot J Cosgrove, continued: Tomorrow evening we will begin our observance of Yom HaShoah – Holocaust Remembrance Day. This year marks the 70th anniversary of the Warsaw Ghetto Uprising. When the establishment of Yom HaShoah was first proposed by Israel’s Prime Minister Ben-Gurion, the suggested date was the fourteenth of Nissan, corresponding to April 19, 1943 – the day upon which the ghetto uprising began. (That date was not chosen, because it would not have worked to observe a memorial day on erev Pesah.) In fact, the name of the commemoration was initially Yom HaShoah u’Mered HaGetaot, Day of Remembrance of the Holocaust and Ghetto Uprising. Even as it is now called – Yom HaShoah V’HaGevurah, Holocaust and Bravery Remembrance Day – our memorial is linked to the events of this one particular uprising which began exactly 70 years ago. One single stone from the original Monument with זכור (Remember) was left at Madison Avenue (just below number 1). Maybe to remember this obvious desecration! According to the law, the Monument can not be removed from its present location. It can not be divided or reinstalled in a different way as the artist, the donators, and the owners of the building agreed. The Monument should be therefore promptly reinstalled, exactly in the way it was before.

Jewish conservative congregation, Park Avenue Synagogue, performed the desecration of the Holocaust Monument at Madison Avenue without permission from the donors. The monument was an artwork that was specially incorporated into the building from the very beginning, already when the Educational building was planned.  When Korczak´s Last Walk (3) was taken away the congregation put new windows at the place where the bronze relief "Janusz Korczak and the Orphanage Children" was from the very beginning (red bar).  Through this "Action", an unknown, probably very distinguished person got a room with a view of Medison Avenue.

Zoom discussion with Jewish congregation Park Avenue Synagogue representatives. I hoped that I will at least receive an explanation of why the congregation demolished the first Holocaust monument in New York. I wanted also to know what happened to the inscription and 16 stones. The only information I got was that it happened during the remodeling of the building and the fate of the 16 stones with the inscription "TO THE SACRED MEMORY OF THE MILLION JEWISH CHILDREN WHO PERISHED IN THE HOLOCAUST" (middle panel, number 2 on photos). The sacred definition is: considered to be holy and deserving respect, especially because of a connection with a God. The cited above words of rabbi seem to have very little effect as the Holocaust memorial was, in natural absence of Holocaust survivors, taken away by the new Jewish generation in New York.

So actually, also what was left after the original memorial, two figural bronze reliefs that moved to the front of office windows without any background or description are difficult to see. Reliefs are no longer free but fastened to heavy vertical and horizontal iron bars that further deteriorate the reliefs. Korczak and the Children bronze relief was meant to show "free children with their educator". Now they are imprisoned by the heavy iron bars. One has to cross the street to see the reliefs as the sidewalk on 87 Street is small and also trees are shadowing what was left of the monument.
My very personal reflection when standing at 87th Street was that Janusz Korczak and the Orphanage children were put on the iron bars like the bodies for cremation in Treblinka. In Treblinka, railroad rails were laid as grates on blocks of concrete, and the victim's bodies were placed on rails over wood, splashed with petrol, and burned. The pyres operated 24 hours a day. Once the system had been perfected, 10,000–12,000 bodies at a time could be incinerated Actually my entire Warsaw family, approximately 100 persons, was murdered in Treblinka.

I hoped that conversation with Mr. Mark First would give some information about the reason for this clear desecration of the Holocaust Monument, the artwork of the famous Nathan Rapoport donated by two Holocaust survivors. The artwork called "Korczak's Last Walk" was a bastion of remembrance, hope, and community for the Jewish population in New York as well as for visitors from abroad. Nathan Rapoport monument at Madison Avenue was dedicated particularly to Jewish children and part of it, a bronze relief, portrays Janusz Korczak, as he led 239 orphans during the liquidation of the Warszawa Ghetto on August 5, 1942. The children were led through the entire ghetto to the cattle trains that would take them to their final destination, death camp Treblinka.

 
The inscription in the middle panel (2) gave information about Jewish children who perished in the Holocaust. Until recently, the monument, the tryphtyk including two sculptures in bronze and 16 stones with inscriptions could be seen above the Madison Avenue entrance to this beautiful synagogue, where according to the rabbi at Park Avenue Synagogue,:

"every Jew and non-Jew who comes into the orbit of this institution and what it represents – all of these are thundering statements that the values of Korczak, his children, those murdered in the Warsaw Ghetto and all the Six Million live on.". Six Million - 6 000 000 Jews are now just shadows and the memory of them was kept until recently by this important Holocaust Monument. Now, they are gone! By they, I mean the Holocaust victims and the Holocaust survivors that wanted to keep the history of Jewish people, also the dark periods, alive.

Back to my Zoom discussion with Jewish congregation Park Avenue Synagogue representatives. I hoped that I will at least receive an explanation of why the congregation demolished the first Holocaust monument in New York. I wanted also to know what happened to the inscription and 16 stones. The only information I got was that it happened during the remodeling of the building and the fate of the 16 stones with the inscription "TO THE SACRED MEMORY OF THE MILLION JEWISH CHILDREN WHO PERISHED IN THE HOLOCAUST". The sacred definition is: considered to be holy and deserving respect, especially because of a connection with a God. The cited words of the rabbi seem to have very little effect as the care of the Holocaust memorial by the new Jewish generation in New York simply demolished it.

So the info I got from the highest representatives of Park Avenue concerning the decision of demolishing the Holocaust memorial and also describe the process leading to that, as well as earlier requested information about what happened to 16 stones from the middle panel of the memorial were not answered. Or concerning 16 stones, I got a simple answer "We do not know". However, they wanted to know who the shadow people (Mr. Mark First description) were? Who in the world is involved and wants to reinstall the Holocaust Monument at the place that was decided by the donors and Park Avenue Synagogue representatives. 

I wanted to say that there are 6 000 000 of the Shadow People behind me but I disliked making the atmosphere more tense than it already was!

Perspective and windows

Mr. Mark First talked that my perspective differs from theirs. That was obvious that their perspective changed concerning the way of remembering the Holocaust. After demolishing the artwork by Rapoport, they got three new rooms in the building with a beautiful perspective of Madison Avenue...

Copyright
During our talk, Mr. Mark First pointed out that Nathan Rapoport Monument named "Korczak Last Walk" was a donation from the J family nowadays belongs to the Jewish Congregation. I reminded him that it does not mean that Park Avenue Congregation can do whatever they want to do it. According to my friends, the layers, specializing in copyright and art (from Israel and Europe) it is not allowed to make changes in the art or remove it from the building that was an integral part of the art.
Copyright protection in the United States exists automatically from the moment the original work of authorship is fixed. So the Holocaust Monument that was "fixed" by Nathan Rapoport in 1979 has this very strong copyright protection. This means the original work can not be removed or rearranged without the permission of the author. Park Avenue Synagogue, as I understand the law, had no right to demolish Rapoport's art. Placing parts of the Monument at 87th Street is therefore not legal. This has nothing to do with the ownership of the Monument itself or the building it has been placed on. Thus, especially as the Monument was built as a part of the building and no windows were planned there.
The description of the Monument is rather clear as published during 1979-1980 in Park Avenue Synagogues' own Bulletin. Also, the stone of the building was chosen to fill the requirements for Monument. Thus, both as the background and the part of Jewish history as described by Nathan Rapoport.

Agreement with donors - Conditions
According to Barbara Blumenthal, daughter of donors, her parent's donation, Nathan Rapoport Monument named "Korczak Last Walk" was meant to be an integral part of the building and be placed just over the entrance from Madison Avenue. These conditions were fulfilled and it is likely that the congregation accepted these conditions during the years 1979-2019. It is likely that there must be a kind of Donation Agreement, written proof for a donation.

Description of the Holocaust Monument by Richard Yaffe
Description of the Holocaust Monument by Richard Yaffe, a journalist, and editor-in-chief of Israel Horizons magazine. He was also a special correspondent for CBS, spoke to sculptor Nathan Rapoport while the work was being created and reported on the conversation in his 1980 book Nathan Rapoport Sculptures and Monuments:

“Rapoport was hard at work on the finishing touches, the casting in bronze, of his latest project, for the entrance of the new school of the Park Avenue Synagogue in New York City. Rapoport im­mediately saw the school as the perfect place for a memorial to Janusz Korczek. Luckily, Dr. Judah Nadich, the rabbi of the congregation, did not need any convincing to dedicate the school to this martyr and his schoolchildren, and to the million Jewish children who perished in the Holocaust.

"What I have done," Rapoport says, pointing to a sketch of the memorial, "is to symbolize the mar­tyrdom and redemption. You see the menorah com­ing back to Jerusalem from the Arch of Titus, which was put up in Rome to commemorate the defeat of the Jews and whose inscription says that Israel would not rise again. It is Titus' Rome that is in ruins, and it is Israel that has survived and is building."

Three people are carrying the menorah back to Jerusalem — a sabra (a native-born Israeli), the Israel Underground which liberated the country from the British, and the Zva Hagana Yisrael, or Zahal, the Israeli Army of Defense (now IDF). And the Angels of God proclaim the victory, "I brought back the menorah which is the symbol of redemption."”

The Holocaust Monument, Korczak Last Walk, all three panels, should be reinstalled at its former place, at the entrance to the building facing Madison Avenue according to the former agreement between the donors, Anya and Leon Jolson, and Park Avenue Synagogue..

My words are of stone and bronze

“My words are of stone and bronze – silent but everlasting,” said Nathan Rapoport, an outstanding creator of Holocaust memorials. But he was wrong! His Holocaust Memorial at Madison Avenue was just demolished and the fate of stones with words is unknown. Even the highest representatives of Par Avenu Synagogue had no slightest idea what happened to the stones* with "words": TO THE SACRED MEMORY OF THE MILLION JEWISH CHILDREN WHO PERISHED IN THE HOLOCAUST.

To read more about it open the link below:

https://jimbaotoday.blogspot.com/2023/05/to-sacred-memory-of-million-jewish.html

*  One stone with זכור (Remember) was left. Maybe to remember this obvious desecration! According to the law, the Monument can not be removed from its present location. It can not be divided or reinstalled in a different way as the artist, the donators, and the owners of the building agreed.
The Monument should be therefore promptly reinstalled, exactly in the way it was before.

Park Avenu synagogue has 6 000 members. I wonder how many of them got the important piece of information that the "remodeling" of the Educational building was actually the removal (desecration) of the Holocaust monument and inserting instead three new windows with a magnificent view of Madison Avenue.

Anya and Leon Jolson. Great couple of Holocaust survivors who throughout their entire life remembered their 6 000 000 brothers and sisters, Holocaust victims.

The entrance today. On the right one can read the description that The facade sculptures are the gift of two survivors of the Holocaust (Anya and Leon Jolson). However, the facade structures are not anymore there! Great couple of Holocaust survivors who throughout their entire life remembered their 6 000 000 brothers and sisters, Holocaust victims. 

"Rapoport was hard at work on the finishing touches, the casting in bronze, of his latest project, for the entrance of the new school of the Park Avenue Synagogue in New York City. Rapoport im­mediately saw the school as the perfect place for a memorial to Janusz Korczea. Luckily, Dr. Judah Nadich, the rabbi of the congregation, did not need any convincing to dedicate the school to this martyr and his schoolchildren, and to the million Jewish children who perished in the Holocaust.

"

Park Avenu synagogue has 6 000 members. I wonder how many of them got the important piece of information that the "remodeling" of the Educational building was actually the removal of the Holocaust monument and inserting instead three new windows with a magnificent view of Madison Avenue.

There are 1 412 000 Jewish people in the eight counties that compose New York and its environs. To this, however, one may add over 350,000 Jewish people in New Jersey and 50,000 in southern Connecticut, many of whom live in suburbs and bedroom communities that still look to New York City as their center.

White Boat Mission - June was the month of preparations in Bergen-Belsen, Lübeck and Swedish Emergency Hospitals.

Preparations in Sweden

Preparation of UNRRAs White Boat armada.
Concerning the "White Boat" armada the preparations started before any formal decision was taken by the Swedish government. The formalities concerned with the renting of four civilian ships went very smoothly, apparently having been prepared in advance. In June (and possibly already in May) the ships were modified and partially rebuilt for their new task. That was needed as the two of the ships were newly built cargo ships. Now, their cargo rooms were fitted out with provisional beds for some 260 persons. Also, there was preparation on the M/S Kronprinsessan Ingrid, car- and passenger ship where the car deck was fitted with additional beds.
The five ships selected for the UNRRA mission assembled in Trelleborg on June 22nd, and shortly after they sailed for Lübeck.
The total number of patients transported from the Lübeck harbor to Swedish ports by five White Boats was approximately 1 500 (each trip). The distance between Trelleborg and Malmö was shorter and that was the reason that two White boats M/S Karskär and M/S Rönnskär transported half of the patients. In Sweden, White boats went to the following harbors: Göteborg, Helsingborg, Karlskrona, Kalmar, Malmö, Norrköping, Stockholm, and Trelleborg. The trips to Stockholm took the longest time.

Preparation of Emergency Hospitals in Sweden

Emergency hospitals were set up in numerous cities, starting within cities that were the destination of the White Boat armada. Malmö was the city where most of the White Boats arrived as the distance from Lübeck was the shortest.

Preparations in Germany

Preparation of Lübeck Transit Hospital
The former inmates of Belsen before boarding the White Boats were transported by the ambulance train to Lübeck. The command in place in Lübeck Transit Hospital also called Swedish Transit Hospital was held by Dr. Hans Arnoldson. He was responsible for the Luebeck detachment, which supervised the arrival of patients from Belsen and their departure by ship to Sweden. Lübeck June-July 1945. Transfer from the Bergen-Belsen hospital to the Swedish Transit Hospital, the so-called Lübeck Detachment in the Cambrai barracks at Schwartauer Allée, at that time on the outskirts of Lübeck. Nowadays almost the entire former area of the Detachment, including all of the buildings, remains untouched by the passage of time. Behind the gymnasium (the building across the street) which was the enrollment center for those who came by train from Bergen-Belsen, there is today an Astrid Lindgren preschool.

The head of the hospital was the doctor, Major Hans Arnoldson. Arnoldson had previously served in the Swedish Red Cross detachment in Germany and was associated with the Action known as "White Buses”. Despite the fact that the Detachment was called “Swedish”, the Swedes were there in the minority. In fact, the staff was mainly German: 14 doctors and 105 nurses plus 367 male helpers. In addition, there was British personnel from the Royal Army Medical Corps, fifty-six men plus guards of twenty men. There were just over 1,400 beds in the three buildings around the exercise site, where the Swedish bathing platoon had set up two parallel treatment lines and equipment for disinfection and sauna baths.

 Swedish Transit Hospital was located in the military Cambrai Barracks in Lübeck. Before going to Sweden for recuperation all the patients were registered, examined, and deloused by Swedish Military "Bath plutons".



Preparations at Bergen-Belsen Hospital

A ✡ JUDE - Henryk Goldszmit (Janusz Korczak)- Okręgowa Izba Lekarska w Warszawie, Koszykowa 37.

 

Teczka personalna Korczaka - międzywojenna - wojenna i powojenna.

Jidele föddes 17 juni 1942 och Anetka föddes 2 september 1942, bara några veckor före den Stora Aktionen i Piotrków Trybunalski gettot - "Barnens Vita Båt" - En tidsresa bakåt och framåt med start den 25 juli 1945.

The term Final Solution to the Jewish Question was a euphemism used by Nazi Germany's leaders. It referred to the mass murder of Europe's entire Jewish population.
Heinrich Himmler said that we have to extinguish the roots of the Jewish people. That meant wiping out Jewish children.

Nazi Germany and its collaborators killed about 1.5 million Jewish children. Jewish adolescents born around the years 1925-1930 had a greater chance of survival, as they could be used by Germans for forced labor.

The fates of Jewish can be categorized in the following ways: 

• children killed when they arrived in Death camps.
• children killed immediately after birth or in institutions.
• children born in ghettos and camps who survived because prisoners hid them
• children, usually over age 12, who were used as forced laborers and as subjects of medical experiments
• children killed during reprisal operations.
• children killed in mass shootings conducted by the Einsatzgruppen and other forces in the German-occupied Soviet Union.

In ghetto settings, Jewish children died from starvation, disease, and a lack of adequate clothing and shelter. Janusz Korczak described the slow death process of Jewish children in Warsaw Ghetto in the Main Shelter Home for abandoned children he called for trupiarnia - a mortuary. Germans were indifferent to the high death rates of children in the ghettos as they considered most of the younger ghetto children to be unproductive and hence “useless eaters.” In Lodz ghetto children were generally too young to be used for forced labor, German authorities often selected them, the elderly, ill, and disabled, for the first deportations to killing centers, or as the first victims led to mass graves to be shot. Sometimes the selection of children to fill the first transports to the killing centers or to provide the first victims of shooting operations resulted from the agonizing and controversial decisions of Jewish council (Judenrat) chairmen. The decision by the Judenrat in Lodz in September 1942 to deport children to the Chelmno killing center was an example of the tragic choices made by adults when faced with German demands.

After the surrender of Nazi Germany, and ending World War II, refugees and displaced persons searched throughout Europe for missing children. Thousands of orphaned children and juveniles found themselves in displaced persons (DP) camps. Many surviving Jewish children fled Eastern Europe with or without their families as part of the mass exodus (Brihah) to the western zones of occupied Germany, en route to the Yishuv (the Jewish settlement in Palestine). Through Youth Aliyah View This Term in the Glossary (Youth Immigration), thousands migrated to the Yishuv, and then to the state of Israel after its establishment in 1948.

Den Vita Båten S/S Kastelholm som avgick den 25 juli 1945 från Lübeck mot Sverige kan man nog kalla för "Barnens Vita Båt". Det var en irländsk läkare och en svensk som bestämde att så skulle det bli och valde just den dagen. Överenskommelsen kom till efter att läkaren Hans Arnoldson som var chef för det svenska transit sjukhuset i Lübeck besökte barnkliniken på sjukhuset i Bergen-Belsen och träffade där dr. Collis som var chef för barnkliniken för det jättestora sjukhuset som inrättades i tyska kaserner utanför koncentrationslägret.Det skulle tillsättas ett särskilt tåg som skulle avgå från Bergen-Belsen den 23 juli 1945 till Lübeck. Dagen därpå var den stora registreringsdagen då det tilldelades samtliga ett DP-2 kort och ett svensk Inresekort med ett inresenumer. Barnen och i de fall det fann en mor eller äldre släkting fick numren som startade på sjutusen. De flesta barn som kom med de Vita Båtarna var dock ensamma.

En tidsresa bakåt och framåt med start den 25 juli 1945. Resan bakåt sträcker sig bara 6 år och till det behövs inga tidsmaskiner, bara en del dokument. Resan framåt sträcker sig från 25 juli 1945 fram till nuet, år 2023.
Datumet 25 juli 1945 är taget ifrån två stycken DP-2 kort. Ett av korten tillhör en pojke, Jidel Henechowicz medan den andra tillhör en flicka vid nam Anetka Niechcicka. Bådas namn figurerar också en skeppslista för ett ångfartyg S/S Kastelholm som avgick den 25 juli 1945 från Lübeck och anlände till Malmö nästa dag. Fartyget tillhörde UNRRAs flottilj av fem båtar som kallas numera för Vita Båtar.

Tidsresa bakåt i tiden

Tidsresan tillbaka, från den 25 juli 1945 är rätt så kort då Jidel och Anetka föddes i juni, respektive september 1942 i den polska staden Piotrków Trybunalski. De föddes under kriget. Det speciella är att de föddes där i ett getto.

Den 8 oktober 1939 etablerade tyskarna ett getto i Piotrków Trybunalski. Gettot i Piotrków Trybunalski kännetecknades av att det var öppet. Den var inte omgiven av en mur eller annan stängsel, utan dess område avgränsades av markerade stolpar som varnade för förbudet att passera gränserna. Warszawagettot bildades först ett år senare och då omgiven av en mur.

9 376 judar från Piotrków registrerades i gettot. Med tiden flyttade tyskarna judar från andra städer till Piotrków-gettot. På hösten 1942 vistades så många som 29 000 personer där. Överbefolkningen intensifierade de dåliga sanitära förhållandena i gettot och många av invånarna dog till följd av sjukdomar och överarbete.

När de ukrainska trupper kom till staden i oktober förstod invånarna direkt att de skulle deka Warszawas gettos öde, en stor deportation till förintelseläger. Natten den 13/14 oktober 1942 påbörjade tyskarna, som en del av Operation Reinhardt, likvideringen av Piotrków-gettot. 22 000 judar transporterades till förintelselägret Treblinka samt Majdanek. Flera av gettots invånare, bl.a. barn fån barnhemmen och och sjukhuspatienter mördades under likvideringen.

Tre tusen judar lämpliga för arbete i tyska fabriker placerades tillsammans med sina familjer i den sk litet getto, som fungerade fram till december 1944.

Den 1 november 1939 fängslades Piotrków judar. I den första fasen skulle de befinna sig i ett öppet getto. Ett område i staden som de kunde lämna om de gick till ett slavarbete eller efter att ha erhållit ett speciellt pass vid vissa tider. I korsningarna som omger den restes blågråa stolpar med brädor på vilka det enda ordet "Ghetto" stod skrivet, med en bild av en dödskalle och korsade ben under. Den 2 december införde Drechsel skyldigheten för judar att bära ett vitt armband med en blå davidsstjärna på höger ärm. Vecka efter vecka svällde gettot. Transporter av judar kom först från närliggande städer: Sulejów, Tuszyn, Wolbórz, Rozprza och sedan från Łódź, Poznań, Częstochowa och Bydgoszcz. Detta försämrade dramatiskt invånarnas bostäder, boende och sanitära förhållanden. De sov i korridorerna, i källarna, på vinden. Under andra halvan av 1942 fanns det 29 000 judar på ett litet område. människor. Hårt fysiskt arbete, som judar i åldern 14-60 år tvingades utföra, och fruktansvärda sanitära förhållanden gjorde att människor dog i massor. I december 1941 reducerades ghettots yta och det omgavs av taggtråd.
När Piotrków i juli 1943 förklarades som en "stad ren från judar" var mindre än tusen judar kvar i livet. Du kan ringa dem... tur. De anställdes från 1941 av August Kristmann, en österrikare, utsedd av tyskarna till direktör för glasbruken "Hortensja" och "Kara". Tack vare detta undvek de 1942 utvisning till läger

Dokument från tiden före 25 juli 1945 är knappa. Många födelseatestat och giftermåls dokument förintades liksom de flesta av de judiska befolkningen. I stadsarkivet finns en del anteckningar om vilka bodde och ägde husen i staden. Efter år 1942 och den stora deportationen till dödslägret Treblinka, hade Piotrków kallats för Judenrein.

Judenfrei och judenrein är termer av nazistiskt ursprung för att beteckna ett område som har "rensats" från judar under Förintelsen. En sådant skylt Petrikau ist Judenrein sattes upp efter den Stora Aktionen under hösten 1942 som avslutades officiellt den 29 oktober 1942. Området för stadens getto begränsades till ett antal kvarter där det bodde de som fick tillstånd att stanna för att arbeta i stadens träfabrik och två glasbruk.
Förutom de 2 000 som fick stanna bodde 500 illegalt. Det speciella var att ofta så handlade det om hela familjer som fick stanna, även med barn. Urvalsmekanismen för de som fick stanna var inte uniform.

Anetkas och hennes mammas, Manias live före den 25 juli 1945 (resan till Sverige) kan avlösas i de tyska och de allierades dokument. Av de framgår klart att Anetkas pappa togs på tidigt stadium till tvångsarbete i fabriker i orten Skarzysko kamienna. Där fanns bl.a. i HASAG munitionsfabriker och dödligheten där från det höga arbetstempot och de använda kemikalier, bl.a. fosfor var mycket hög. Så dog också Anetkas far.. Hasag koncentrationsläger Skarżysko-Kamienna. Skarżysko-Kamienna var ett tvångsarbetsläger för judar och tillhörde tyska Hasag koncernen. HASAG även känd som Hugo Schneider AG, Hugo Schneider Aktiengesellschaft Metallwarenfabrik. Hasag "lånade" oftast kvinnor till sina fabriker. Lånade och betalade för de till SS.

De svenska dokument är få och den ända av intresse är ett kort förhörsprotokoll som den svenska polisen höll med Anetkas mor, Mania:

Hon hade uppfostrats i föräldrahemmet och genomgått folkskola, 7 år och handelskola1 år. Därefter hade hon vistats 1 föräldrahemmet, tills hon år 1940 ingått äktenskap med affärsmannen Israel Niechcicki i Petrikow (Piotrków Trybunalski). I oktober 1942 hade hon anhållits av tyskarna och förts till ett arbetsläger i Petrikow, där hon varit till november 1944. Därefter hade hon förts till koncentrationslägret Ravensbrück, där hon stannat t1ll mars 1945 då hon överförts till Bergen-Belsen, där hon varit till april 1945, då lägret befriats av engelsmännen. Efter att hava vårdats på sjukhuset i Bergen-Belsen 2 månader, hade hon överförts till Sverige /Tingsryd/.

Mania och Anetka var tvungna av ekonomiska skäl lämna Sverige. Mania höll på att fullständigt tappa kontakt med sin dotter då hon arbetade 6-dagars vecka. De åkte till Polen till Manias syster Hanka och därefter till Israel.

RAMPIARZE - MALARZE - DENTYŚCI - BÓG na wysokościach - TREBLINKA - Ważne stare książki! - Córka i wnuk oddali wszystko na makulaturę - Inni zamówili kontenery - Bo pisane w języku babci i dziadka który znają tylko biernie - Zżółkłe książki i Białe kruki.

Z reguły strasznie się cackam z książkami, to nie chodzi o wydania kolekcjonerskie, piękne, w obwolutach lecz te stare, zżółkłe rozpadające książki które są dla mnie święte. Moja wrażliwość została potwierdzona "zawodowo", pisząc książki o Zagładzie i okresie powojennym. To nie są "kolekcjonerskie" książki warte inwestycji. Maja jednak wielka wartość dla historyków i tych którzy chcą naprawdę wiedzieć jak to było. Wiadomo że zamordowano 6 000 000 świadków Zagłady.

Bedąc wiosną w Instytucie Polskim w Tel Avivie widziałem jakie książki przynoszą ludzie do biblioteki instytutu. Takie które zostały po rodzicach z Polski którzy odeszli na tamten świat. Przynoszą głównie nowe książki bo to niby wstyd przynieść rozpadające się zżółkłe egzemplarze. Te, wg, nich "nieatrakcyjne", stare, wyrzucają zapewne na smietnik. Normalna reakcja, niby... Biblotekarka instytutu wystawia wielkie pudła z książkami dla tych którzy chcą je przejąć. Wiekszość książek wydana po 1970 roku. Gdzie są te inne. Emigracje z Polski do Izraela to przedewszystkiem på 1946, 1956 i po 1967 roku.

Wyrzucić tych ładnych książek to dzieci i wnukowie nie chca bo przecież to (ładnych) książka rodziców, czesto podpisana. No właśnie, i wstyd dać komuś taką książke do czytania. Chwała tym którzy się nie wstydzą!

Więc ja takie książki biorę, najczęściej od znajomych i daję im drugie życie. Czytam, przepisuję je na moim blogu czasami w całości, czasami cytuję, tak jak dzisiaj, pojedyncze kartki. Sprawiają na nowo funkcję im powierzoną prawie 80 lat temu. Prawda w opisach bezpośrednie opisana przez naocznych świadków Zagłady jest tak inna od tej z Wikipedii. Obecnie biblioteki i archiwa to także źródła wiedzy i weryfikacji informacji!

Zapytałem Tomasza Gruszkowskiego* na temat tych ksiażek na fotografii powyżej wybranych z mojej biblioteki. Odpowiedział. jak zwykle, natychmiast: O nakładach nie mogę nic powiedzieć – takich informacji nie ma w katalogu. Nie wiem, czy to jest TEN „Bełżec” – Bełżec Reder, Rudolf (1881-1968) | Bau, Józef (1920-2002) Il. | Fenichel, Abba (1906-1986) Il. | Centralna Żydowska Komisja Historyczna 1946 | Kraków : Centralna Żydowska Komisja Historyczna przy CK Żydów Polskich. Wszystkie są w zbiorach BN. Jego identyfikacja bezbłędna!


* Tomasz Gruszkowski z Zakładu Zbiorów Cyfrowych. Biblioteki Narodowej, odpowiada obecnie za prace Centrum Kompetencji Biblioteki Narodowej w dziedzinie digitalizacji materiałów bibliotecznych.

Nie znają Niemców ci, którzy sądzą, iż skończyło się na zagazowaniu nieszczęsnych. Niemcy to naród, który nie tylko uśmiercać potrafi, potrafią oni i nad trupami się znęcać.

Po zagazowaniu ofiar przystępowała do pracy grupa Żydów (około 20 osób), której zadaniem było otwieranie drugich drzwi komór (były podwójne drzwi), umieszczone w tyle budynku (prowadziły one na dziedziniec) i wywlekanie zwłok zamordowanych.

Honorowy tytuł tej grupy brzmiał: ..RAMPIARZE". Kolejno przekazywali oni zagazowanych następnej. 150-osobowej grupie t. zw. tragarzy. którzy w tempie biegu zawlec musieli ich do przygotowanych, maszynami wykopanych, dołów, leżących w odległości około 800 metrow od komor.

Były one głębokie i szerokie na 20 metrów przy 50-metrowei długości.

DO NIEKTORYCH DOŁÓW WRZUCANO PO 150 TYSIĘCY ZWŁOK ! !

-------------------

Bieg ze zwłokami do grobów był niesamowity. Wzdłuż całej trasy, w odstępach 100, 200 i 500 mtr., ustawiano Żydów (20 osób), t.zw. dentystów, którzy obcęgami i to również w biegu - wyrywali zwłokom zęby, złote, platynowe i protezy.

Niesamowity był to bieg 150 tragarzy ze zwłokami, przy współpracy 20-tu również biegajacych „dentystów-kopaczy" manipulujących w szczękach trupów.

Musiał to być makabryczny taniec.

A BÓG na wysokościach w „sprawiedliwości" Swej przypatrywał się temu.

-------------------

Dla całości obrazu muszę wspomnieć o jeszcze jednej 5-cio osobowej grupie, która zajmowała sie sprzątaniem komór. Po każdym gazowaniu zacierali oni ślady krwi pozostałe na ścianach komor.

Nazywano ich "MALARZAMI".

U Niemców musiał być „porządek".

—-----------------------

W Treblince uśmiercono również ponad pół miliona Żydów, przywiezionych z Francji, Belgii, Holandii i Bułgarii, Żydzi, pracujący przy torach kolejowych pod Warszawą (sierpień 1942) widzieli te wolno przejeżdżające pociągi, w których jechali zagraniczni Żydzi.

Z reguły strasznie się cackam z książkami, to nie chodzi o wydania kolekcjonerskie, piękne, w obwolutach lecz te stare, zżółkłe rozpadające książki które są dla mnie święte. Moja wrażliwość została potwierdzona "zawodowo", pisząc książki o Zagładzie i okresie powojennym. To nie sa "kolekcjonerskie" książki warte inwestycji. Maja jednak wielka wartosc dla historyków i tych którzy chca naprawde wiedziec jak to bylo. Wiadomo że zamordowano 6 000 000 świadków Zagłady.

Bedąc wiosną w Instytucie Polskim w Tel Avivie widziałem jakie książki przynoszą ludzie do biblioteki instytutu. Takie które zostaly po rodzicach z Polski którzy odeszli na tamten świat. Glównie nowe książki bo to niby wstyd przynieść rozpadające się zżółkłe egzemplarze. Biblotekarka wystawia wielkie pudła z książkami. Wiekszość wydana po 1970 roku. Gdzie te inne. Emigracje z Polski do Izraela to przedewszyskiem på 1946, 1956 i po 1967 roku.

Wyrzucić tych ładnych książek to dzieci i wnukowie nie chca bo przecież to (ładnych) książka rodziców, czesto podpisana. No właśnie, i wstyd dać komuś taka książke do czytania. Chwała tym którzy sie nię wstydzą!

Więc ja takie książki biorę i daję im drugie życie. Czytam, przepisuję je na moim blogu czasami w całości, czasami cytuję, tak jak dzisiaj, pojedyncze kartki. Sprawiają na nowo funkcję która im powierzoną prawie 80 lat temu. Prawda w opisach bezposrednie opisana przez naocznych świadków Zagłady jest tak inna od tej z Wikipedii!

Korczak - HeHalutz - Dobrzyń na Wisłą - Włoclawek - Michalin - Białystok - Czarnobroda - Tajemnica jednego zdjęcia - Dygresje..

Członkowie Ha-Szomer ha-Cair na ogólnopolskim seminarium pod Warszawą. Na zdjęciu: Janusz Korczak (siedzący, w środku), wykładowca seminarium. Na tym samym zdjęciu jest także bohaterka powstania w getcie warszawskim - Tosia Altman i Chajka Grosman. Zdjęcie z Korczakiem zrobione w kwietniu 1938 roku.

Bohaterki Powstania w Getcie Warszawskim - Tosia Altman (druga od prawej) i Chajka Grosman (pierwsza od lewej). Zdjęcie z Korczakiem zrobione wiosną 1938 roku.

Męczą mnie pewne zdjęcia. M.in. Korczaka w otoczeniu młodzieży. Jedyny dorosły. Ich ponad setka. Szukałem zdjęć tego budynku bardzo długo podejrzewając ze to gdzieś pod Warszawą, m.in. w Falenicy. Następnie szukałem wzdłuż biegu Wisły, m.in w Dobrzyniu albowiem odnalazłem stempel zakładu fotograficznego. Analizowalem poprzednio to zdjęcie, pisząc o bohaterkach Powstania w Getcie warszawskim wspomniałem Tosie Altman i Chajke Grosman. Tosia Altman, podobnie jak i moja mama była urodzona w Lipnie niedaleko Dobrzynia. Chajka Grosman urodzona w Białymstoku. Obydwie sa na na zdjęciu z Korczakiem. Tosia opiera się o krawędź balkonu, druga z prawej a Chajka Grosman, również oparta o krawędź balkonu, stoi szósta od prawej. Prawdopodobnie na zdjęciu jest też młody Czarnobroda zwiaząny z HeHaluc, może spokrewniony z Lejzorem z Gęsiej. Lejzor Czarnobroda był przed wrześniem 1939 roku sekretarzem redakcji „Małego Przeglądu” Janusza Korczaka redagowanego w tym okresie przez Igora Newerlego.

Oczywiscie przy pomocy częsci stempla Krzeczanowski Dobrzyń dało mozliwosc ze to chodzi o zakład fotograficzny Krzeczanowskiego, ul. Piłsudskiego 32, w Dobrzynie. Prawdopodobnie tam zdjecie zostało duplikowane dla wszystkich uczestników tego ogólnopolskiego seminarium.

Moja identyfikacja miejsca okazała się jednak niewłasciwa. Wróciłem na linie otwocka a tam do Michalina i Falenicy.

Odnalazłem opis dwumiesiecznego seminarium organizacji Ha-Szomer ha-Cair w gazecie Nowy Głos Młodych z 22 kwietnia 1938 roku. Poprawna identyfikacja miejsca dzięki kustoszce z Korczakianum pani Marcie Ciesielskiej. 

  

Członkowie Ha-Szomer ha-Cair na ogólnopolskim seminarium. Na zdjęciu: Janusz Korczak (siedzący, w środku), wykładowca seminarium. Na zdjęciu także bohaterka powstania w getcie warszawskim - Tosia Altman (na zdjęciu w powiększeniu opiera się o krawędź balkonu, druga z prawej). Jedna z bojowniczek z Getta Białostockiego, łączniczka, Chajka Grosman, również oparta o krawędź balkonu, stoi szósta od prawej. Napisała książkę „Ludzie podziemia”. Zdjęcie z Korczakiem zrobione wiosną 1938 roku.

Poprawna identyfikacja dzięki kustoszce z Korczakianum pani Marcie Ciesielskiej. Odnalazłem opis dwumiesiecznego seminarium w gazecie Nowy Glos Młodych z 22 kwietnia 1938 roku. Opis seminarium: Do Michalina, pod Warszawa, zjechało się - 70-ciu miast Polski ponad 100 szomrow, którzy zabrali się do intensywnej pracy nad pogłębianiem swej wiedzy i zacementowaniem wiary w przyszłosc odbudowy Palestyny. Zjechali się na seminarium kierowników organizacji młodzieży “Haszomer Hacair". Zebrali się szomrzy z Wołynia, Wileńszczyzny, Małopolski, i Polesia, aby zdobytą wiedzą dzielić się następnie po wsiach i miasteczkach z młodszymi braćmi szomrami (achim). Rzeczywistość jest ciemna więc płoną wśród nocy ogniska wiary gromady młodzieży. A oto hora, łączą się ręce, nogi w jeden harmonijny, nie przerwany taniec... Pobudka o Świcie rozpoczyna się w obozie życie.. Po gimnastyce i uroczystym „otwarciu dnia" śpiewem zasiadają wszyscy do skromnego śniadania.

Zakład fotograficzny Krzeczanowski w Dobrzyniu to zapewne rodzina artysty Izaaka Krzeczanowski który urodził się w Dobrzyniu w 1910 roku. W 1933 ukończył Izaaka Krzeczanowski Miejską Szkołę Sztuk Zdobniczych w Warszawie, a w 1939 studia na ASP w Warszawie. Zginął w 1941 roku.

Lejzor Czarnobroda – wychowanek czasopisma, dziennikarz, współpracował z Oneg Szabat. Zachowała się jego relacja z początków Wielkiej Akcji w Getcie Warszawskim w 1942. Lejzor z Gęsiej (Lejzor Czarnobroda), został jak i z tysiące innych korespondentów, zamordowany podczas Zagłady.

Igor Newerly został odznaczony za pomoc w ukrywaniu Lejzora Czarnobrody, swojego kolegi z redakcji "Małego Przeglądu". Lejzor miał wygląd bardzo semicki i mimo to wydostał się z getta. Nie wiem, czy wyskoczył z transportu, ale ranny dotarł do naszego mieszkania. Został tu opatrzony. Ojciec znał chłopa pod Kazimierzem Dolnym nad Wisłą, do którego miał zaufanie. Poznał go przed wojną, kiedy był zapalonym kajakarzem i zwiedził prawie wszystkie polskie rzeki. Wsiedli z Lejzorem na statek, który płynął w dół Wisły i tam, w Kazimierzu, go ulokował, opisał to Jarosław Abramow.

Lejzor Czarnobroda, Relacja z likwidacji getta warszawskiego i dziennik (22.07. – 2.09.1942 r.)
Wiem, że to, co piszę – dalekie będzie od pełnego obrazu potworności, nie spotykanej w dziejach ludzkości. Nawet w przybliżeniu nie sposób oddać cierpień i mąk ukrzyżowanego narodu, ociekającego krwią zamordowanych setek tysięcy. Trudno mi zebrać wspomnienia! Już 6. tydzień trwa ohydna kaźnia. Dziś 28 sierpnia. Zaczęło się 22 lipca. Dlaczego nie płaczemy? Dlaczego nie zdzieramy szat? Lada chwila czeka nas ten sam okrutny los, jaki spotkał nasze rodziny, matki, ojcowie, siostry, bracia zagazowani i zamęczeni w katowniach. Nie możemy płakać, nie potrafimy wycisnąć z oczu ni jednej łzy!

Płakać potrafi człowiek! Płacze się przed kimś. My ludźmi przestaliśmy być! Jesteśmy bólem, męką, krwawym cieniem zamordowanych, bliskich i przyjaciół. Jakbym mógł, to bym otworzył żyły, namaczał pióro we własnej krwi i pisał te słowa, bo krwią ociekają kartki naszej historii, historii pogromów i rzezi. Ale tu koniec, tu kres. Może nieważne jest dla historii, z perspektywy wieków, czy w Europie będą Żydzi, czy też nie. Ale cywilizacja dziesiątków wieków wydała na siebie samą wyrok, wszelkie ideały, frazy, w imię których walczyła i ginęła ludzkość, nikną i maleją wobec nieprawdopodobnych cierpień naszych. Nie znamy, co to sprawiedliwość. Nie znamy, co to prawda. Nie znamy, co to litość. Wróg przeklęty wydarł z naszych piersi wszelkie uczucia. Oszaleli z bólu patrzyliśmy, jak zabierano nasze rodziny. Wyciągały do nas ramiona, błagały i przeklinały, prosiły o śmierć przy nas, żeby razem zginąć, by nasz dom stał się wspólnym naszym grobowcem. Rozdarto nas.