Eberhard Stephan z Wermachtu i Stanisław Krupka, wójt z Gminy Wawer pomagali Januszowi Korczakowi w 1940 roku

Eberhard Stephan w wojsku az do 1964 roku

Eberhard Stephan w wojsku

Urokowi Doktora uległ nawet niemiecki komendant rejonu Wawra, por. Eberhard Stephan (podobno z zawodu architekt, Szwed z pochodzenia), co wykorzystano dla zorganizowania znakomitego systemu zaopatrywania kolonii w żywność i opał. 

Transporty żywności dla „Różyczki" trzeba było kierować z wielką ostrożnością, aby nie narazić życia ludzi zajmujących się tym oraz nie dopuścić do przechwycenia żywności przez żandarmów.
Akcję zaopatrywania kontynuowano pomyślnie aż do likwidacji
kolonii w październiku 1940 r. i przejścia dzieci wraz ze swym opiekunem i wychowawcą (Korczakiem) do getta w Warszawie. 

wg. Henryka Wierzchowskiego

Krochmalna 92 - Sypialnie w Domu Sierot Korczaka - łóżka z drewnianymi "parawanami"!

Dwa zdjęcia z Krochmalnej 92.

Opisując sypialnie w Domu Sierot zapomniałem wspomnieć jak ciasno stały tam łózka. No i to ze miedzy łóżkami byle swoiste drewniane "przedzielacze"!

Czy ktoś może wie jak taki oddzielacz, stały parawan się nazywa po polsku?

Górne zdjęcie z 1940 r a dolne z 1928 r.

Kolonie Korczaka "Różyczka" w Gocławku - dojazd

Kolonie Różyczka w Gocławku.
.
Raz z podopiecznymi z Domu Sierot przyjeżdżał Korczak, raz Wilczyńska, opiekując się z osobna chłopcami i dziewczętami. Przyjeżdżali zazwyczaj pociągiem. Bursisci i wychowawcy natomiast tramwajem 24 do pętli Gocławek. Pętla tramwajowa "Gocławek" powstała u zbiegu ulic Grochowskiej i Olszynki Grochowskiej w związku z utworzeniem linii nr 24 łączącej Gocławek z Placem Trzech Krzyży. Ta droga od pętli tramwajowej była dłuższa, ale komunikacja tramwajowa była tańsza od kolejowej. Droga też była milsza, bo szło się wśród pól, jak opowiadali moi rodzice.
.
Dzięki za fotografie Adam Matysiak!!!

Jak kochać dziecko, Dziecko w rodzinie - PIERWSZA KSIĄŻKA JANUSZA KORCZAKA NA WOLNYCH LEKTURACH

 Janusz Korczak pisze w „Jak kochać dzieci…”:

 „To jeden z najzłośliwszych błędów sądzić, że pedagogika jest nauką o dziecku, a nie o człowieku… Nie ma dzieci – są ludzie; ale o innej skali pojęć, innym zasobie doświadczeń, innych popędach, innej grze uczuć.”

PIERWSZA KSIĄŻKA JANUSZA KORCZAKA NA WOLNYCH LEKTURACH

.
Pierwsze wydanie (1918) książki można czytać na polona.pl.
http://polona.pl/item/3396498/5/

.
Dziecko w rodzinie Janusza Korczaka (pierwsza część eseju Jak kochać dziecko) – to nie poradnik ani wykład, ale zapis własnych, przepojonych szacunkiem do drugiego człowieka spostrzeżeń i doświadczeń pediatry, pedagoga i humanisty. To propozycja pewnej optyki i postawy uważności, książka mogąca być wsparciem dla rodziców i wychowawców, ale nienarzucająca żadnych dogmatów i gotowych rozwiązań.
.
http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/dziecko-w-rodzinie.html

To the Honorable Mr. Krupka - a letter from Janusz Korczak

מכתב של ינוש קורצ'ק (Janusz Korczak) מ - 28/6/1940. הוא ממוען אל האדון הנכבד קרופקה (Krupka) וראש הכפר ואוורה (Wawra), ומתייחס כנראה לאירוע שקרה באחד ממחנות הקיץ שאליו נסעו חניכי בית היתומים שניהל קורצ'ק. לשונו: חברת "עזרה ליתומים" בוורשה (Warszawa) רחוב קרוכמלנה (יקטורובסקה - Krochmalna - 62) ...

מכתב של ינוש קורצ'ק (Janusz Korczak) מ - 28/6/1940. הוא ממוען אל האדון הנכבד קרופקה (Krupka) וראש הכפר ואוורה (Wawra), ומתייחס כנראה לאירוע שקרה באחד ממחנות הקיץ שאליו נסעו חניכי בית היתומים שניהל קורצ'ק. לשונו: חברת "עזרה ליתומים" בוורשה (Warszawa) רחוב קרוכמלנה (יקטורובסקה - Krochmalna - 62) ...

The letter from Janusz Korczak to The Honorable Mr. Krupka, the Mayor of the village of Wawer.

Korczak is enclosing some of his books. It is evident that the letter is written in Rózyczka and send to Stanislaw Krupka by the messengers, thus as Korczaks ask Krupka if he might visit him in his private home in the evening (instead of his office). Handwriting below relates to an event of stolen bicycle and mandoline that occurred at the Rózyczka the summer camp.

Thanks to Stanislaw Krupka, the children from the orphanages and Korczak managed to travel from Warsaw to Goclawek during Summer 1940. After they returned they were forced to leave 92 Krochmalna (street) and move to the Warszawa Ghetto.


Letterhead: 

"Pomoc Dla Sierot" [Orphans Aid] Society in Warsaw
92 Krochmalna Street
tel: 24 - 01
The Management


Dear Sir,
In stead of business card, I am allowing myself to attach a number of books I have written. A discussion in an office of the community embarrasses me. Would You be so good to agree to visit You at your private home? At what time today? 

Very truly yours,
Dr. H. Goldszmit [Korczak's actual name]

Below this in K's handwriting: 
I inform you (at this point in a private manner) that on the night between Friday and Saturday a bicycle was stolen (insulting damage) and a mandolin.











The copy of the letter is at Wawer municipal house in Poland, Ghetto Fighters House in Israel, Warszawa Museum - Korczakianum in Warszawa.

Stanisław Krupka - Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, wg. Janusza Korczaka

...Dostępne nam dokumenty, podpisane przez dr. Korczaka Janusza, świadczą o tym, że w okresie największej ciemnoty, grozy i nieszczęść, których sprawcą był faszyzm hitlerowski, zachował Pan godność Człowieka. W imię tej godności, z narażeniem własnego i rodziny życia, pozostawał Pan w bezpośrednim kontakcie z kolonią dzieci żydowskich, pragnął Pan uratować je od zagłady.       

Wiosną, w 1940 roku, Janusz Korczak napisał do Stanisława Krupki, wójta gminy Wawer list z prośbą o pomoc w organizacji jeszcze jednej kolonii. Chciał zapewnić dzieciom choć odrobinę bezpieczeństwa i spokoju w czasie wojny.
Pisał wówczas: „to może być ostatnia szansa pobiegania dzieci po lesie (…) może to ostatnie lato”. 

Dla mnie to Stanisław Krupka jest - Sprawiedliwym wśród Narodów Świata, mimo że Go niema na liście w Yad Vashem.

Sprawujący funkcję wójta wawerskiej gminy, Stanisław Krupka, zobowiązał się ułatwić transport i wyżywienie wychowanków Domu Sierot, mimo że pomoc Żydom w jakiejkolwiek formie, była już przez Niemców zakazana. Lato 1940 roku było ostatnim, jakie Janusz Korczak spędził na Marysinie, po prawie 20 latach corocznych przyjazdów.

Henryk Wierzchowski wspomina Krupke:

Po pierwszej wojnie światowej Krupka wrócił na ławę szkolną i w czerwcu 1922 r. otrzymał świadectwo ukończenia seminarium pedagogicznego w Łomży. Szczęśliwym trafem otrzymał posadę nauczyciela w jednej ze szkół wiejskich województwa warszawskiego, a po pewnym czasie, po nawiązaniu kontaktów z działaczami ludowymi i dzięki ich pomocy, uzyskał przeniesienie do samej Warszawy, co pozwoliło mu kształcić się dalej. Ukończył Wyższy Kurs Wychowania Fizycznego, a następnie Szkołę Nauk Politycznych. Od 1923 r. należał do Polskiego Stronnictwa Ludowego Wyzwolenie, a po zjednoczeniu ruchu ludowego w 1931 r. do Stronnictwa Ludowego.

W latach następnych studiował na Wolnej Wszechnicy, czynny był w Komisji Wczasów i Turystyki Zarządu Głównego ZNP, organizował robotnicze obozy wypoczynkowe i wycieczki turystyczno-krajoznawcze. Za pracę swą otrzymał w 1931 r. „Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości", a w 1938 r. „Brązowy Medal za Długoletnią Służbę". W lipcu 1939 r. został wybrany wójtem gminy Wawer. Funkcja ta w okresie okupacji nie była łatwa. Wymagania i nakazy okupanta z jednej strony, a obowiązek przestrzegania zarządzeń polskich władz konspiracyjnych z drugiej stwarzały skomplikowane sytuacje. Stanisław Krupka umiał zachować postawę dobrego patrioty w każdej sytuacji, nigdy nie narażając otoczenia na represje okupanta, chociaż sam kilka razy znalazł się o włos od śmierci. W tragiczną noc hitlerowskiego mordu w Wawrze 27 grudnia 1939 r. był wśród aresztowanych i skazanych na śmierć. Uniknął jej zupełnie przypadkowo — znalazł się w ostatniej dziesiątce skazanych, których ułaskawiono, nakazując zająć się pogrzebaniem rozstrzelanych.

Piękną kartę działalności Stanisława Krupki stanowi pomoc, jakiej udzielał dr. Januszowi Korczakowi i prowadzonej przez niego kolonii w Wawrze liczącej ok. 100 dzieci żydowskich. Wójt odwiedzał kolonię mieszczącą się w willi zwanej „Różyczką" i wychodził z niej zawsze pod wielkim urokiem osobowości Korczaka i jego systemu wychowawczego. Urokowi doktora uległ nawet niemiecki komendant rejonu Wawra, por. Stephan (oficer rezerwy, z zawodu architekt, Szwed z pochodzenia), co wykorzystano dla zorganizowania znakomitego systemu zaopatrywania kolonii w żywność i opał. Transporty żywności dla „Różyczki" trzeba było kierować z wielką ostrożnością, aby nie narazić życia ludzi zajmujących się tym oraz nie dopuścić do przechwycenia żywności przez żandarmów. Akcję zaopatrywania kontynuowano pomyślnie aż do likwidacji kolonii w październiku 1940 r. i przejścia dzieci wraz ze swym opiekunem i wychowawcą do getta w Warszawie. 



W liście który mój Ojciec Michał Wasserman Wróblewski i Ela Frydman wysłali do Krupki w 1966 roku czytamy:

„Komitet Korczakowski przesyła Panu wyrazy uznania za szlachetną postawę wobec Kolonii Dziecięcej «Różyczka» w Wawrze oraz udzielenie pomocy w dożywianiu wychowanków tej kolonii. Dostępne nam dokumenty, podpisane przez dr. Korczaka Janusza, świadczą o tym, że w okresie największej ciemnoty, grozy i nieszczęść, których sprawcą był faszyzm hitlerowski, zachował Pan godność Człowieka. W imię tej godności, z narażeniem własnego i rodziny życia, pozostawał Pan w bezpośrednim kontakcie z kolonią dzieci żydowskich, pragnął Pan uratować je od zagłady. Są czyny, które nigdy nie zapadają w niepamięć. Są postawy i uczucia — budzące szacunek. [...] W tym aspekcie prosimy przyjąć słowa pełne serdeczności, w których pragniemy podkreślić odwagę i bezinteresowną postawę, jaką przejawiał Pan w dobie najstraszliwszych czasów pogardy".

Dla mnie to Stanisław Krupka jest - Sprawiedliwym wśród Narodów Świata, mimo że Go niema na liście.


Kryteria Yad Vashem:

• Uratowany musi być Żydem, a osoba, która ocaliła mu życie, nie może być narodowości żydowskiej.
• Z uratowaniem życia nie mogła się wiązać jakakolwiek rekompensata dla wybawcy.
• Pospieszenie na ratunek musiało wiązać się z jakimś ryzykiem dla życia lub wolności wybawcy. 

Sprawiedliwy wśród Narodów Świata (transkrypcja z hebrajskiego: Chasid Umot ha-Olam, חסיד אומות העולם) – to najwyższe izraelskie odznaczenie cywilne nadawane nie-Żydom, przyznawane przez Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu Yad Vashem w Jerozolimie.

W Polsce za swą działalność społeczno-polityczną został Stanisław Krupka odznaczony m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Złotą Odznaką Honorową m.st. Warszawy, Srebrną Odznaką Ligi Ochrony Przyrody i Złotą Odznaką za opiekę nad zabytkami, Odznaką 1000-lecia.

Stanisław Krupka, Wawer 1943-1944

Skuggor och Siluetter

Skugga är ett mörkare område som kan observeras bakom en ogenomskinlig eller endast delvis genomskinlig kropp av något slag som helt eller delvis skymmer en ljuskälla, till exempel solen. En snittyta genom det skuggade området visar en tvådimensionell figur i form av en mörkare siluettform som liknar det skymmande objektet. Den kan observeras till exempel på en vägg eller på marken.