Rodzina Goldszmitów mieszkała przy ul. Bielańskiej 18. W 1878 roku przeprowadziła się na Krakowskie Przedmieście 77. Henryk Goldszmit = Janusz Korczak.

Fotografia Brandla z 1870 roku. Plac Zamkowy. Po lewej stronie Zamek Królewski. Na drugim planie Krakowskie Przedmieście. Najszerszy dom na drugim planie to Krakowskie Przedmieście 79 (istnieje do dzisiaj). Od niego pierwszy na lewo to Krakowskie Przedmieście 77 - trzypiętrowa kamienica gdzie od 1878 roku mieszkali Goldszmitowie.

Warszawski Rocznik Adresowy Firm Handlowych, Przemysłowych i Rękodzielniczych : z dołączeniem adresów znakomitszych firm prowincyi powiększony kalendarzem rocznym i wiadomościami pożytecznemi na rok 1878.

Krakowskie Przedmieście 77 - trzypiętrowa kamienica Celnera, z balkonem na pierwszym pietrze i trzema lukarnami w dachu.

Krakowskie Przedmieście 77 - trzypiętrowa kamienica Celnera, z balkonem na pierwszym pietrze i trzema lukarnami w dachu.

Krakowskie Przedmieście 77 - rozbiórka kamienicy Celnera, z balkonem na pierwszym pietrze 

Rodzina Goldszmitów mieszkała przy ul. Bielańskiej 18 - Tam gdzie teraz północny chodnik Trasy W-Z. W 1881 roku (wg. mnie wcześniej, w 1878 r.) przeprowadziła się rodzina Goldszmitów na Krakowskie Przedmieście 77. Teraz jest tam przejście dla pieszych (zebra) i w numeracji domów brakuje nr. 75 i 77. Istnieje do dzisiaj budynek który przylegał do numeru 77 czyli Krakowskie Przedmieście nr. 79 - róg Miodowa 2. Tutaj na zdjeciu, ten budynek w 1940 roku zbombardowany przez Niemców w 1939 roku..

Rodzina Goldszmitów mieszkała przy ul. Bielańskiej 18. Tam gdzie teraz północny chodnik Trasy W-Z. W 1878 roku przeprowadziła się rodzina Goldszmitów na Krakowskie Przedmieście 77, tam gdzie teraz jest przejście dla pieszych (zebra) przez ulice Miodową. Na mapie w numeracji domów brakuje nr. 75 i 77. 

Rodzina Goldszmitów mieszkała przy ul. Bielańskiej 18 - Tam gdzie teraz północny chodnik Trasy W-Z. W 1881 roku, wg. starych biografi a wg. nowych dokumentów juz w 1878 roku  przeprowadziła się rodzina Goldszmitów na Krakowskie Przedmieście 77, tam gdzie teraz jest przejście dla pieszych (zebra) przez ulice Miodową.  Z mapy wynika ze Korczak mógł widziec z okien mieszkania rodziców Pałac Królewski w Warszawie.

Goldszmitowie przenieśli się w 1883 roku z Krakowskiego Przedmieścia 77 na ul. Miodową 19, gdzie zajmowali siedem pokoi. Następny ich adres to plac Krasińskich 3. Ostatni adres prywatny Henryka Goldszmita - Janusza Korczaka i jego siostry Anny,  w 1939 roku, to ulica Złota 8.

Rodzina Goldszmitów (rodzina Henryka Goldszmita - Janusza Korczaka) mieszkała po przeprowadzce z ulicy Podwale 44 przy ul. Bielańskiej 18 - tam gdzie obecnie jest północny chodnik Trasy W-Z. Tam urodził się Henryk Goldszmit - Janusz Korczak. Ulica Podwale 44 jako adres Goldszmitów wystepuje w warszawskich ksiązkach adresowych przynajmniej od roku 1875.

W 1881 roku, jak dotychczas podawano, ale raczej w 1878 roku, wg. danych Rafalskiego i Frendlera "Warszawskiego Rocznika Adresowego na rok 1878", przeprowadziła się rodzina Goldszmitów z Bielańskiej 18 na Krakowskie Przedmieście 77. Wtedy Henryk Goldszmit miał kilka miesięcy albo minus 1 rok, zaleznie od uporczywie dyskutowanej daty jego urodzin (1878 lub 1879).

Teraz na miejscu domu Krakowskie Przedmieście 77 jest przejście dla pieszych (zebra) a w obecnej numeracji domów brakuje nr. 75 i 77. Istnieje kolejny budynek, czyli Krakowskie Przedmieście nr. 79 - róg Miodowa 2. Oczywiście wierze bardziej w dane Rafalskiego i Frendlera w Warszawskim Roczniku Adresowym z 1878 roku gdzie jest podany adres Krakowskie Przedmieście. Ani Rafalski ani Frendler nie byli jasnowidzami by przedwcześnie podawac ten adres na Krakowskim Przedmieściu.

Skąd więc ta od lat powtarzana data przeprowadzki na Krakowskie Przedmiescie w 1881 roku? Informacja jest zaczerpana z "Józefa Ungra Kalendarz Warszawski Popularno-Naukowy Illustrowany na rok zwyczajny 1881" gdzie jest po raz pierwszy podany adres Krakowskie Przedmieście 77. W poprzednich rocznikach jest w dalszym ciągu stary adres przy ul. Bielańskiej 18.

Natomiast w publikacji Rafalskiego, "Warszawski Rocznik Adresowy Firm Handlowych, Przemysłowych i Rękodzielniczych: z dołączeniem adresów znakomitszych firm prowincyi powiększony kalendarzem rocznym i wiadomościami pożytecznemi na rok 1878" adres na Krakowskim Przedmieściu jest już w rocznikach 1878, 1879, 1880 i 1881.

Nie odnaleziono orginalnej metryki, aktu urodzenia, rejestracji Henryka Goldszmita z lat siedemdziesiatych. W Warszawskim Archiwum Państwowym istnieje tylko wtóropis księgi metrykalnej z 1881 roku, w której został zarejestrowany syn Józefa Goldszmita, Goldszmit Henryk. Brakuje w nim jednak karty z rzeczoną metryką, ale z zamieszczonego na końcu skorowidza(u) jasno wynika, że w lipcu 1881 roku, czyli 2-3 lata po przeprowadzce rodziny na Krakowskie Przedmieście (cyrkuł I/XI) został tam zarejestrowany Henryk Goldszmit (Гольдшмитъ Генрикъ). Numer aktu (88).

Goldszmitowie przenieśli się w 1883 z Krakowskiego Przedmiescia 77 na ul. Miodową.
Ostatni adres prywatny Henryka Goldszmita - Korczaka i jego siostry Anny to ulica Złota 8.

Budynki Krakowskie Przedmieście 75 i 77 wyburzono w latach 1886–1887 bowiem pierwotnie ulica Miodowa nie łączyła się z Krakowskim Przedmieściem. Połączenie tych dwóch ulic (otwarcie dla ruchu kołowego) nastąpiło w 1888.

The Goldszmit family - Janusz Korczak lived in Warsaw at Bielańska 18. In 1881 or earlier, in 1878 as documented above, they moved to Krakowskie Przedmieście 77.

Bellotto Bernardo zwany Canaletto, Krakowskie Przedmieście w stronę Kolumny Zygmunta, 1774 — Zamek Królewski w Warszawie

My private note

https://www.ushmm.org/online/hsv/person_advance_search.php?SourceId=45393&sort=name_primary_sort

Artefakts from Yad Vashem. Was Sara taken by UNRRA mission White Boats to Sweden? When arrived little Sara to Eretz Israel?

Inmate of Piotrków Trybunalski Ghetto, Gershon Henoch, made this sofisticated pendant and gave it to his wife Frania as a gift. The pendant was crafted as a book with a photograph of Frania inside, and with her initials on outside. Frania Kessel had it with her in the Ravensbrück concentration camp and thereafter in Bergen-Belsen.

In December 1944, the family was separated, and its members deported from Piotrków Trybunalski to different concentration camps. Gershon Henoch was deported to Buchenwald, while Frania and five years old Sara were deported as prisoners number 162 and 163, to Ravensbrück where they were housed in a block for women and children.

Piotrków Trybunalski - Germans and the ghetto sign..

Piotrków Trybunalski ghetto map.

In 1942 Gershon Henoch and Frania Kessel, together with their three-year-old daughter, Sara, and other members of the family were deported to the Piotrków Trybunalski ghetto where "Aktions"- brutal Nazi round-ups of Jews, starvation and disease were part of daily life. Despite the harsh conditions and the struggle to survive during this worse period, 1942-1943. Gershon Henoch managed to make a pendant to give to his wife as a present. The pendant was crafted as a book with a photograph of Frania inside, and was decorated with her initials.

In December 1944, the family was separated, and its members deported from Piotrków Trybunalski to different concentration camps. Gershon Henoch was deported to Buchenwald, while Frania and five years old Sara were deported as prisoners number 162 and 163, to Ravensbrück where they were housed in a block for women and children. Later, in 1945, Sara and Frania were transferred to the Bergen-Belsen camp. In the general chaos that reigned in the disease-ridden camp, mother and daughter waited to die together with thousands of other prisoners. Tragically, Frania Kessel died in May 1945, just three weeks after Bergen-Belsen was liberated, and six-year-old Sara was left alone armed with her mother's two possessions: a shirt painted with a large X and the little pendant.

Sara Kessel was eventually reunited with her grandmother and later discovered that her father had also survived, and all three immigrated to Israel.

Från Forskargruppen - Föreningen Förintelsens Minne. Ett födelsedagskort från beredskapssjukhuset i Herrhagsskolan i Karlstad.

Ett födelsedagskort från beredskapssjukhuset i Karlstad. Gratulanter är uppdelade efter språkgrupp. De flesta lämnade Sverige under 1946-1948 för Israel. De har kommit till Sverige huvudsakligen med UNRRAs Vita Båtar under juni-juli 1945. Vi har fått numera information att en av de i första raden till vänster är mamma till Eva P.

Bertha Schreiber DP-2 kort utfärdat den 10 juli i Lübeck. Berta kom till Sverige med UNRRAs Vita Båt M/S Rönnskär.

Ett födelsedagskort från beredskapssjukhuset i Karlstad. Berta Schreiber fyllde 20 år den 18 februari. Året innan var hon fånge i ett nazistisk fångläger.

Gratulanter är uppdelade efter språkgrupp. De flesta lämnade Sverige under 1946-1948 för Israel. Gratulanter liksom Bertha måste ha varit riktigt sjuka då de har varit i Sverige sedan slutet av juni, början av juli 1945. Åtta patienter dog på sjukhuset under 1946. Sju under 1945. Begravda i Karlstad.

Ett födelsedagskort från beredskapssjukhuset i Karlstad. Gratulanter är uppdelade efter språkgrupp. De flesta lämnade Sverige under 1946-1948 för Israel. De har kommit till Sverige huvudsakligen med UNRRAs Vita Båtar under juni-juli 1945.

Ett födelsedagskort från beredskapssjukhuset i Karlstad. Gratulanter är uppdelade efter språkgrupp. Pola Rozenbaum har skrivit sitt namn på högra sidan av gratulationskortet. Ovan Polas DP-2 kort där kan man avläsa att hon var fånge i Lodzgetto varifrån hon transporterades till Auschwitz och troligen i slutet av 1944 kom hon till-Bergen-Belsen. Pola kom till Sverige med UNRRAs Vita Båt M/S Kronprinssessan Ingrid där dr. Lisa Welander tjänstgjorde som skeppsläkare.

Ett födelsedagskort från beredskapssjukhuset i Karlstad. Gratulanter är uppdelade efter språkgrupp. Hela Moszkowicz har skrivit sitt namn på högra sidan av gratulationskortet. Ovan Helas DP-2 kort där kan man avläsa att hon var fånge i Lodzgetto varifrån hon transporterades till Auschwitz och troligen i slutet av 1944 kom hon till-Bergen-Belsen. Pola kom till Sverige med UNRRAs Vita Båt M/S Kronprinssessan Ingrid där dr. Lisa Welander tjänstgjorde som skeppsläkare.

Beredskapssjukhuset i Karlstad. De överlevande njuter av solen på skolans gård.

Berta (Bertha) kom med UNRRAs Vita Båt M/S Rönnskär till Malmö i mitten av juli 1945. Berta var i 13 månader fånge i Auschwitz enligt hennes DP-2 kort från Lübeck. Hennes mor, far och fyra syskon mördades under Förintelsen. Bertha var det enda överlevande.

Den 14 april 1945 beslutades att Herrhagsskolan i Karlstad skulle stå i beredskap för att bli ett sjukhus. Den 21 juli 1945 kom order från Medicinalstyrelsen till Landstinget i Värmland att förbereda mottagandet av 100-150 tuberkulossjuka kvinnor från Bergen-Belsen som skulle anlända fyra till fem dagar senare. Uppdraget meddelades per telefon och bekräftades skriftligt samma dag. Som första steg så hade kvinnorna hade evakuerats med Vita båtar från Lübeck till Malmö, där de delats in efter vårdbehov för vidare transport till olika vård- och konvalescensinstitutioner runt om i Sverige, bl.a. till Örebro och Karlstad.

Klockan 13.24 fredagen den 26 juli anlände de första kvinnorna till Karlstad. Tåget från Malmö växlades in på ett stickspår vid hamnen i korsningen med Vasagatan. Avståndet från avlastningsplatsen till Herrhagsskolan var några hundra meter, men allt för långt för kvinnorna att gå. Platsen hade hållits hemlig och likaså tidpunkten för ankomsten.

Bertha's dotter, Suzi Reinmann lämnade flera artefakter relaterade till Berthas tid i Sverige, bl.a. detta kort och ett flertal foton från beredskapssjukhuset.

From the Research Group of the Swedish Holocaust Memorial Association (SHMA): A collective Birthday Card created by the women Holocaust survivors in the emergency hospital in Karlstad. Note that the greetings are organized according to the nationality of the women. Most left for Israel between 1946-1948.

De överlevande. Beredskapssjukhuset i Karlstad. 

Janusz Korczak´s Orphanage - Everything started at the Children’s Hospital and the shelter at Franciszkańska street.

Jean Liffton wrote: 

...At the Children’s Hospital that September, Korczak found his old despair waiting for him. What was he doing there? What good was it to cure sick children when they only returned to their unhealthy surroundings? When a colleague, Izaak Eliasberg, a highly respected diagnostician in dermatitis and venereal disease, told him about the Orphans Aid Society, to which he and his wife, Stella, belonged, Korczak listened carefully. The Society was holding a fund-raising party for a shelter it supported (Franciszkańska street 2-4). They could draw some wealthy philanthropists if he were able to come. Korczak accepted, little knowing how fortuitous the occasion would be. He was to meet Stefania (Stefa) Wilczyńska, a woman who would not only share his dream of creating an ideal haven for poor children, but would help make it possible. 

Kinderheim w Bergen-Belsen - Czy ten chłopiec jest z Piotrkowa Trybunalskiego czy z Amsterdamu ?

Life Magazine, May 7, 1945 - The German people. Photo of Simon Maantag by George Rodger.

Life Magazine, May 7, 1945 - The German people. Photo of Simon Maantag by George Rodger. Georg Rodger był jednym z założycieli agencji Magnum Photo razem z Robert Capa, Henri Cartier-Bresson i David Chim Seymour,

Zastanawiałem się przez wiele lat czy ten chłopiec na zdjęciu w TIME magazine jest z Piotrkowa Trybunalskiego czy z Amsterdamu ? Wiedziałem że zdjęcie jest zrobione 20 kwietnia 1945 i podejrzewałem że ten chłopczyk jest na tak bardzo swoistym spacerze z baraku numer 211.

W tym baraku który nazywany był po niemiecku Kinderheim - Dom Dziecka, ulokowano dzieci, m.in. z Holandii, Polski i Słowacji. Te z Polski to głównie z Piotrkowa Trybunalskiego a te z Holandii to z Amsterdamu.

Okazało się że ten chłopczyk był z Amsterdamu i nazywał się Simon (Sieg) Maantag. Urodzony w 1937 roku był w obozie Bergen-Belsen razem z rodzicami i o rok młodszą siostrą. 4 grudnia deportowane jego ojca do obozu Sachsenhausen a 5 grudnia 1944 roku do obozu w Beendorf a tam do kopalni soli wywieziono jego matkę. Simona i jego siostrę i 50 innych osamotnionych dzieci przewieziono z baraku nr. 17 do baraku 211, tego swoistego Domu Dziecka.

Wkrótce przybyły do Baraku 211, nazywanego powszechnie Kinderheim, dzieci z Piotrkowa, chłopcy z Buchenwaldu i dzieci z matkami z obozu Ravensbrück.

Simon i jego siostra Hendrika wrócili po wojnie do Amsterdamu. Przez dłuższy okres mysleli że są pełnymi sierotami. Po pewnym czasie okazało się że ich mama uratowała się i po pobycie w szpitalu w Malmö, w Szwecji, była w obozie Robertshöjd, niedaleko miasta Göteborg. Jest wiele wspólnych zdjęć dzieci z Piotrkowa i z Amsterdamu. 

Historia dzieci z Holandii została opisana wielokrotnie dlatego ja teraz piszę książkę na temat tego swoistego Domu Dziecka i dzieci z Piotrkowa Trybunalskiego nie zapominając o Lubie Tryczyńskiej ze Lwowa dzięki której te dzieci przeżyły ten potworny obóz.

Simon Maantag w Bergen-Belsen. Photo by George Rodger.

Simona i jego siostrę i 50 innych osamotnionych dzieci przewieziono z baraku nr.17 do baraku 211, tego Domu Dziecka. Wkrótce przybyły tam dzieci z Piotrkowa, chłopcy z Buchenwaldu i dzieci z matkami z Ravensbrück.

Simon (Sieg) i jego mama w 1947 roku.

Simon i jego siostra Hendrika (tutaj na przedwojennym zdjęciu z rodzicami) wrócili po wojnie do Amsterdamu. Przez dłuższy okres mysleli że są pełnymi sierotami. Po pewnym czasie okazało się że ich mama uratowała się i po pobycie w szpitalu w Malmö, w Szwecji, była w obozie Robertshöjd, niedaleko miasta Göteborg.

Simon, Sieg Maandag was seven years old and his sister Hendrika six when they were liberated in the Bergen-Belsen concentration camp. Their mother survived camp Beendorf. The photo at the top of the page of Sieg walking along a row of bodies in liberated Bergen-Belsen was published on May 7 1945 in the Time magazine and shocked the world.

Cohensius - the Diamond family torn apart in Bergen-Belsen in December 1944 - Swedish connection - Timeline - Kinderheim.

Beendorf salt mine - factory and concentration camp.

On May 19, 1944, hundreds of diamond workers and their families were deported to concentration camps in Bergen-Belsen and to Vught in the south of Holland. Diamond families from Amsterdam in the Bergen-Belsen camp had several privileges. They lived together in Star Camp. However, the situation changed drastically one day. On December 4, 1944, the men in the families were sent away in the cattle wagons to Sachsenchausen concentration camp. On the next day, December 5, the children (under 16 years old) in barracks 17 were abruptly torn from their mothers. Mothers were sent to Beendorf concentration camp while the children were sat on a truck and driven to the to the Woman camp, where they were abandoned close to Barrack 211. Among the children was Gerrit Cohenisius, 13 years old. Most of the children torn from their families were much Younger than Gerrit.

Only 4 men out of 175 survived the hard labor in Sachsenchausen. Women who were sent to Beendorf concentration camp had more light work and numerous survived the war.
At the very end of the war, women were sat on a deportation train, a spoke train that after several days of travel reached in the beginning of May 1945 city of Padborg at the German-Danish border. They were then sent on May 4 1945 the Malmö in Sweden, Nya Borgarskolan emergency hospital, and from there on June 14 to the camp at Robertshöjd, close to Gothenburg. On July 30, 1945, numerous Dutch women, among them from "Diamond families" left Sweden for Holland.

Nya Borgarskolan, the school in Malmö that was an Emergency Hospital (Beredskapssjukhus) during the Summer of 1945.

On May 19, 1944, hundreds of diamond workers and their families were deported to concentration camps in Bergen-Belsen and to Vught in the south pf Holland. On the pink registration cards initially issued by Judenrat in Amsterdam one can see the date of deportation written cross over the card with a red pencil, 19-5-44, May 19, 1944. Above are two registration cards of Cohensius family, mother, and son.  On the card of Cohensius Sientje, the mother of Gerrit, there is an annotation at the bottom left of the card that she, on December 5, 1945, was sent to Ravensbrück concentration camp. The day of the deportation is correct, however, she ended up in the Beedorf concentration camp. The same info is on the Cohensius Gerrit card but he never left the Bergen-Belsen camp and was driven with the rest of the children to another part of the camp called the Women's camp.

On May 19, 1944, hundreds of diamond workers and their families were deported to concentration camps in Bergen-Belsen and to Vught in the south of Holland. On the pink registration cards initially issued by Judenrat in Amsterdam one can see the date of deportation written cross over the card with a red pencil, 19-5-44, May 19, 1944. Above the registration card of Cohensius Joseph, Gerrit Cohensius was his son and Sientje was his wife, see their cards above. There is an annotation at the bottom left of the card that he, on December 4, 1945, was sent to Ravensbrück concentration camp. The day of the deportation is correct, however, he ended up in Sachsenhausen concentration camp.

Swedish registration cards of women in Robertshöjd II among them Cohensius mother

On December 5, 1944, according to a German list 57 children (under 16 years old) from barracks 17 who in two days became parentless were sat on a truck and driven across over Bergen-Belsen camp to the Women's camp. There, at night they were abandoned close to the Barrack 211. Among the children was Gerrit Cohensius, 13 years old. Most of the children torn from their families were much younger than Gerrit, many of them born 1942-1943. The youngest one, a boy Philip was just 13 months and born in the Westerbork transit camp.


On December 5, 1944, according to the German list above 57 children (1 - 16 years old) from barracks 17 were sat on a truck and driven across over Bergen-Belsen camp from Star Camp to the Women camp. There, at night they were abandoned close to the Barrack 211. 


Kinderheim at Bergen-Belsen was run by two former Auschwitz prisoners, Luba Tryszynska and Hermina Krantzova. There are several books and articles about how The Angel of Bergen Belsen, Luba, sheltered and saved the Dutch "Diamond children" at Bergen-Belsen. Often omitted are, however, additional Polish Hungarian, Slovakian, and other Jewish children who were also brought to the Kinderheim.  It is known that on January 5, 1945, 21 boys were brought to Kinderheim from the Buchenwald concentration camp and Ravensbrück. Many of the non-diamond children were deported at the beginning of December 1944 from Piotrkow Trybunalski in Poland. The picture is from the movie taken by the British at the liberation of the camp on April 15, 1945, showing Luba carrying one of the youngest children. The rest of the children are a mixture of Dutch, Polish, and Slovakian children.


Swedish registration cards of women in Robertshöjd II among them Cohensius mother. Most of the "Diamond women left Robertshöjd on July 21 and 28, 1945, and returned to Holland.

Dutch women in the Robertshöjd II camp reading the mail from Holland. Who survived? Where are our children, our families?


Kinderheim at Bergen-Belsen was run by two former Auschwitz prisoners, Luba Tryszynska and Hermina Krantzova. There are several books and articles about how The Angel of Bergen Belsen, Luba, sheltered and saved the Dutch "Diamond children" at Bergen-Belsen. Often omitted were, however, an additional 50-80 Polish, Hungarian, Slovakian, and other Jewish children who were also brought to the Kinderheim. It is known that on January 5,1945, 21 boys were brought to Kinderheim from the Buchenwald concentration camp and later also girls with mothers from Ravensbrück. Many of the "none-diamond children" were deported at the beginning of December 1944 from Piotrkow Trybunalski in Poland to Buchenwald and Ravensbrück concentration camps.

52 children who after WWII ended, are mentioned by several historians as Kinderheim survivors but the number is not explained. Not all Dutch children were "repatriated" from Bergen-Belsen directly to Holland. Numerous women and children came to Sweden by means of the UNRRA White Boat Mission that started in late June 1945.

In late April 1945 the transport of deported women (among them Dutch women originating from former Diamond families in Bergen-Belsen), from the Helmstedt-Beendorf satellite camp reached Hamburg-Wandsbek. Thereafter the women gathered at the Wandsbek camp were, like in other camps, at the end of WWII loaded on the trains. Trains, mainly consisting of cattle wagons were often so-called spoke trains. As the area of the land that was controlled by Germans was limited and several tracks were bombed the train was moving according to the physical possibilities

It is likely that such a train was one of the spoke trains that was finally redirected from Hamburg to Padborg in Denmark and arrived there on 1 or 2 May 1945. From Padborg after the Danish Red Cross first helped the inmates, it continued to Sweden and they arrived in Malmö on May 4, 1945.

Sex kvinnor och två män var styrkan på frälsningssoldaterna som gjorde en hedervärd insats när Förintelsens överlevande kom till beredskapssjukhuset i Sigtuna.

 

En av de yngsta intagna på Sigtuna beredskapssjukhus - Oli med en rödakorssyster (till höger) och en frälsningssoldat eller en hjälpsyster till vänster. När man tittar på den underbara bilden och de vackra kvinnorna så förstår man varför de kallades för De Vita Änglarna.

När jag tittade på gamla foton från sommaren 1945 så fanns de på ett flertal foton. Deras vackra uniformer var på bilderna utbytta mot vita skyddsrockar och de gjorde all möjligt tungt arbete. 

Att börja med så var de sex kvinnor och två män som anlände med bussen från Märsta till Sigtuna. Men behovet av hjälpande händer var stort och styrkan av frälsningssoldaterna utökades. 

Att börja med så var de sex kvinnor och två män som anlände med bussen från Märsta till Sigtuna. Men behovet av hjälpande händer var stort och styrkan av frälsningssoldaterna utökades.

Att börja med så var de sex kvinnor och två män som anlände med bussen från Märsta till Sigtuna. Men behovet av hjälpande händer var stort och styrkan av frälsningssoldaterna utökades.

Att börja med så var de sex kvinnor och två män som anlände med bussen från Märsta till Sigtuna. Men behovet av hjälpande händer var stort och styrkan av frälsningssoldaterna utökades.
När jag tittade på gamla foton från sommaren 1945 så fanns de på ett flertal foton. Deras vackra uniformer var på bilderna utbytta mot vita skyddsrockar och de gjorde all möjligt tungt arbete. Även att vistas bland de utmärglade kvinnorna som fram till den 15 april 1945 fanns i koncentrationslägret Bergen-Belsen var tungt.

En av frälsningssoldaterna var brigadör Ragnar Åberg. Han dokumenterade insatsen och sina intryck och tog många bilder.
Han skriver bland annat:
- Vid åttatiden kom som först de första två bussarna körande fram till skolhemmet. Det var inte utan att vi fick erfara något av en chock då vi fick se de första magra varelserna. De allra flesta är unga kvinnor i 17 – 20 årsåldern. Samtliga kvinnor är mellan 13 och 45 år. Där kom unga flickor på 14-15 år som tillbringat sex-sju år i koncentrationsläger och som knappast minns något annan tillvaro än skräck och pina. De kom oerhört utmärglade, man kan inte tro det om man inte sett, men snart ändrades de flestas utseende. Rekordet torde väl innehas av en kvinna som efter ett par veckor ökat i vikt med 22kg.

Ragnar Åberg skriver också att de flesta kvinnorna ville vidare till Eretz Israel/Palestina.

En av berättelserna i Ragnar Åberg samling kommer från Paula Justhova (Justh, Just), som var från Prag och kom till Sigtuna den 15 juli 1945.

En av berättelserna i Ragnar Åberg samling kommer från Paula Justhova (Justh, Just), som var från Prag och arbetade före kriget som förskollärare. Här är ett utdrag ur det hon skrev ur "Mottagandet" som hon skrev för Sigtunaringen, Sigtuna folkhögskolas skoltidning.

- ...bakom mig det härliga havet och framför mig leende människor, svenska människor, som mottar oss med öppna armar, hälsar oss välkomna i sitt gästfria land och genast ägnar oss sin omsorg. Upptakten till vårt mottagande utgjordes av en sagolik frukost, en sådan som en 'fata morgana'. Men denna gång är det verklighet, det kraftfulla bettet i ostsmörgåsen, de knapriga franska bröden i våra händer, den ljuvliga mjölken och ....CHOKLADEN! För första gången åter den härliga känslan av att kunna äta sig mätt. Så har då redan grunden lagts till vårt nyvaknande hopp, kanske kan vi trots allt än en gång bli alldeles friska?...