Ocaleni z Holokaustu - Dokumenty polskie i izraelskie - Zagłada Żydów - "Uzupełnianie pamięci".

Piotr - Szalom Korczak przybył do Izraela w marcu 1949 r. na statku Kedemah wraz z grupą dzieci Leny Küchler, które uciekły z Zakopanego po pogromie w 1946 r. Mieszka w północnym Izraelu (2022 r.).

Pojedyncze dokumenty są bardzo ważne. Co jest bardzo ważne, szczególnie dla przyszłych pokoleń, to możliwość pokazania oblicza Zagłady na istniejących dokumentach, które przetrwały w różnych archiwach. 

Po moich warszawskich dziadkach, jak również po Żydach z Piotrkowa, podczas akcji w październiku 1942 roku wywiezionych i zamordowanych w Treblince, nie ma właściwie żadnych dokumentów. Są tylko cyfry, ilość Żydów wywiezionych na śmierć. Te dana zostały w archiwach niemieckich kolei gdyż SS płaciło do Deutsche Reichsbahn (DR) za każdą osobę przez Sonderzüge - Transporty specjalne. Jeżeli chodzi o okres Zagłady, to pozostały właściwie tylko dwie daty – daty deportacji i numer ich telefonu na ulicy Twardej 3 w Warszawie. Pierwsza data to jak dziadek Gabriel Rozental poszedł po darmową zupę rozdawana na ulicy i nigdy nie wrócił a druga data to gdy moja mama poszła do Szopu Szczotkarzy (niby pewne miejsce chroniące przed deportacja) by odwiedzić swoją mamę i zastała tylko jej puste lóżko. Nie szukała, nie pytała. Wiedziała dokładnie, co to oznacza.

W obecnej książce połączenie danych z polskich i szwedzkich archiwów dało możliwość potwierdzenia prawdziwej tożsamości i historii wielu osób. Ważne szczególnie dla dzieci sierot, które w wielu wypadkach nie pamiętały swoich rodziców, a wiadomości o nich były przekazywane przez tych, co przeżyli.

Władze szwedzkie właściwie nie chciały wydawać szwedzkich paszportów typu främlingspass, tylko naciskały na nowoprzybyłych, by wyrabiali sobie w konsulatach paszporty z krajów, gdzie mieli swoje obywatelstwo. 

Uwarunkowania wymagalności dokumentów – na początku wystawiano szwedzkie paszporty wyjazdowe, w których nie było konieczności poświadczenia polskiego obywatelstwa.

Polskie archiwa to nie tylko dokumenty przedwojenne, gdzie są akta urodzenia, ślubów i miejsc zamieszkania. Ważne są również akta powojenne gdy Ocalali wracali do swych rodzinnych miast by szukać swoich najbliższych i z chęcią zamieszkania w domu rodzinnym. Te ostatnie to często akta sądowe.

Gdy 5 sierpnia 2024, 82 lat po deportacji i dniu śmierci Korczaka, wychowawców i 239 dzieci otworzyłem stronę Fundacji Pamięć Treblinki. Tylko 10%, 108 874 osób zamordowanych w Treblince zostało zarejestrowanych w bazie - Księga Imion. A było ich prawie 1 000 000. 2 922 z 22 000 Żydów mających coś wspólnego z Piotrkowem  jest tam zanotowanych.

Izraelskie dokumenty to głównie dokumenty przyjazdu do Izraela, również jako do Mandatu Palestyna. Listy pokładowe są ułożone alfabetycznie i w ten sposób można w łatwy sposób odnalezc Ocalałych.

Szwedzko-polski dokument. Jest takich wiele w Piotrkowskim archiwum - Zapytanie z Wydział Konsularny Poselstwa R. P. w Sztokholmie w celu potwierdzenia prawdziwej tożsamości przed wydaniem polskiego paszportu: "Wydział Konsularny Poselstwa R. P. w Sztokholmie prosi o stwierdzenie, czy wyżej wymieniony(a) posiada obywatelstwo polskie. W wypadku zniszczenia odpowiednich rejestrów, Wydział Konsularny Poselstwa R.P...."

Archiwa polskie
Archiwum Państwowe w Piotrkowie Tryb. ul. Jerozolimska 29 97-300 Piotrków Trybunalski
kancelaria@piotrkow-tryb.ap.gov.pl


Archiwa izraelskie
YV
GFH
Moreshet
itd.