Monday, December 13, 2021

Czas na tłumaczenia - Korczak nieznany bo po hebrajsku lub po żydowsku - Niewygodne teksty? Brak tłumaczy? Brak ochoty? - Yerachmiel Weingarten bursista i pisarz.

Nie trzeba tłumaczyć bo to Bankructwo Małego Dżeka wydane w Erec Israel.



Yerachmiel Weingarten, Janusz Korczak—Living Legend of Warsaw, The Canadian Jewish Chronicle, December 8, 1944, 9-14


Wśród tekstów Korczaka i o Korczaku jest wiele po hebrajsku lub po żydowsku. Dotychczas z niewiadomych powodów, mimo olbrzymiego ruchu korczakowskiego, nie przetłumaczonych na polski. Niewygodne teksty? Brak tłumaczy?

Cztery lata temu napisałem:
Potrzebny jest pełny spis i tłumaczenia książek i artykułów o Korczaku jak i wypowiedzi Korczaka w pismach wydanych w języku hebrajskim, żydowskim i angielskim.

Yerachmiel Wajngarten (Weingarten) opisał Janusza Korczaka jak i przedwojenny Dom Sierot w piśmie Zukunft (Przyszłość) wydawanym w Nowym Jorku (1944 r). Powyżej tłumaczenie na angielski w The Canadian Jewish Chronicle, December 8, 1944, 9-14. Jest tam też, chyba po raz pierwszy opublikowana, Legenda o Korczaku na Umschlagsplatz.

Yerachmiel Wajngarten opisał Janusza Korczaka w ksiażce wydanej w 1942 roku w Montrealu:
"A velt in flamen, milkhome iberlebungen" jak i w innej ksiażce poswieconej w całosci Korczakowi.

Yerachmiel Weingarten, Janusz Korczak—Living Legend of Warsaw, The Canadian Jewish Chronicle, December 8, 1944, 9-14


"Iton Katan - shavuon metsuyar le - yeladim u - le - no'ar " Mała Gazeta była cotygodniową ilustrowaną gazetą dla dzieci i młodzieży wydawaną w Warszawie pod redakcją Jerachmiela Weingartena, w latach 1928-1929. W wydaniu Iton Katan nr 29 (57), 10 maja 1929, strony 6-9, jest fragment książki Korczaka „Moski, Joski, i Srule”: „Ba – Moszawa” (Na kolonii letniej), przekład na hebrajski przez Amacie Barlasa. Na okładce jest zdjęcie Korczaka z jego dzieciństwa, 11 lat.




"Iton Katan - shavuon metsuyar le - yeladim u - le - no'ar " Mała Gazeta była cotygodniową ilustrowaną gazetą dla dzieci i młodzieży wydawaną w Warszawie pod redakcją Jerachmiela Weingartena, w latach 1928-1929. W wydaniu Iton Katan nr 29 (57), 10 maja 1929, strony 6-9, jest fragment książki Korczaka „Moski, Joski, i Srule”: „Ba – Moszawa” (Na kolonii letniej), przekład na hebrajski przez Amacie Barlasa. Na okładce jest zdjęcie Korczaka z jego dzieciństwa, 11 lat.


Jerachmiel Weingarten - Yerachmiel Weingarten, był bursistą w Domu Sierot Korczaka od lipca 1923. Od tego momentu byl związany z Korczakiem z którym współpracował opisując Korczaka i jego życie w wielu artykulach i książkach pisanych på hebrajsku lub żydowsku.
W gazecie Alim ("Alim” 1925 nr 1.) wydawanej w Warszawie jest opublikowana rozmowa Yerachmiela Wajgantera z Korczakiem na temat ruchu syjonistycznego i na temat sytuacji literatury polskiej i języków Żydów polskich. Korczak przewidywał zanik hebrajskiego i jidysz w Polsce, wyrażał też nadzieję, że dzięki dużej ilości emigrantów z Polski, literatura polska będzie znana w Erec-Israel.
Korczak opisuje w rozmowie z Wajganterem również dwa Kongresy syjonistyczne w których brał udział, 3-ci Kongres Syjonistyczny w 1899 roku w Bazylei i 11-ty w 1913 roku w Wiedniu: "Jeśli chodzi o ruch syjonistyczny, zetknąłem się z nim na kongresie, w którym uczestniczyłem jako gość (1899). W tym czasie byłem jeszcze młody i niedoświadczony (student medycyny po 1-szym roku). Czułem się nieswojo a ten ruch syjonistyczny, jego program wydawał mi się tematem tylko dla dziewcząt. Wtedy czułem, że było wielu, którzy byli głupi, ale entuzjastyczni. Niemniej jednak, od tego czasu interesowałem się wszystkim związanym z syjonizmem. Obecnie moje zainteresowanie Kongresem (w Wiedniu 1913) jest prawie tak duże, jak entuzjazm podczas Kongresu w Bazylei. Moim zdaniem syjonizm opuścił już etap utopii, obecnie jest w trakcie wdrażania i pracy. Poezja - entuzjazm, przeminęły, przychodzi proza - a więc praca". Artykuł Sicha im Janusz Korczak (Rozmowa z Januszem Korczakiem), ukazał się w 1925 roku w nr 1.
Sicha im Janusz Korczak (‘Rozmowa z Januszem Korczakiem’), Wraz z rozmową ukazał się fragment opowiadania (właściwie o dziadku Korczaka Herszu) Herszele, tytuł polski Herszek) Korczaka w tłumaczeniu z polskiego J Warszawiaka.
"...Siedzi Herszek i czeka na maliny, kiedy znów urosną, czeka, że ojciec wróci w sobotę, i czeka na Lejba. — Siedzi i trzyma kij, ten swój miecz — i chce iść do Palestyny, gdzie płynie nie woda, ale mleko, manna i miód (co to jest?), gdzie jest rosół i ryby, gdzie ciepło. — To trzeba widzieć, — ho, ho!"
Jerachmiel Weingarten Yerachmiel Wajngarten opisał też Janusza Korczaka w książce wydanej w 1942 roku w Montrealu:
"A velt in flamen, milkhome iberlebungen". Jerachmiel Wajngarten opisał też Janusza Korczaka długim artykule w piśmie Zukunft (Przyszłość) wydawanym w Nowym Jorku. Artykul zostal w 1944 roku przetłumaczony na angielski Yerachmiel Weingarten, Janusz Korczak—Living Legend of Warsaw, The Canadian Jewish Chronicle, December 8, 1944, 9-14. W artykule tym opisuje on swoje pierwsze spotkanie z Korczakiem na podwórku Domu Sierot, rozmowy z Korczakiem inne ciekawostki z z życia Domu Sierot.
Korczak opowiada z duma 
że nosi imię po pradziadku szklarzu (po stronie matki) znanym później jak Rebe Eliazar. Korczak mówił z poniektórymi dziecmi po żydowsku i brał udział w codziennych modlitwach w Domu Sierot jak i odmawiał z nimi modlitwę Kadysz gdy umarło któreś z rodziców dziecka.
Potrzebny jest spis i tłumaczenia książek i artykułów o Korczaku w pismach wydanych w języku hebrajskim i żydowskim.


Tora napisana i ilustrowana dla dzieci.
Tora LeMatkhilim khelek rishon - sefer Bereshit [Torah le-mathilim]
Weingarten, Y.
Published by A. Gitlin, Warsaw - Tel Aviv, 1936




Sunday, December 12, 2021

Pierwsze Repozytorium Janusza Korczaka - Sztokholm 1995 - Floryda 2005 - "Stowarzyszenie Korczakowskiego Dziedzictwa" - "The Janusz Korczak Living Heritage Association".

Opis górnego zdjęcia w Pierwszym Repozytorium Korczaka z 1995 roku: Dom Sierot, Warszawa, Krochmalna 92. Fotograf zawodowy z ulicy Wolskiej, niedaleko Domu Sierot, rok 1930. Dzieci w górnym rzędzie od lewej: (2) Tecia, środkowy rząd od lewej: (1) Sabcia, (2) Szepsel, (4) Liberman Mania, (7) Kremer Janka, pierwszy rząd od lewej: (1) Kalina Abram, (2) Chaskele, (3) Rybaizen Leizorek (lub Notorzewicz Seweryn, (4) Grzyb Felek.
Opis górnego zdjęcia: Dzieci w górnym rzędzie od lewej: (2) Geldbaks Chaimek, (3) Grzyb Felek, (4) Leibman Wolf, (5) Zlotogórski Heniek, (6) Gruszka Szymek, środkowy rząd od lewej: (3) Sabcia, (5) Salcia Zalcman, pierwszy rząd od lewej: ( (1) Alesia, (3) Kremer Janka, (6) Szejwe. Reszta dzieci niezidentyfikowana.


 http://fcit.usf.edu/holocaust/korczak/photos/krochmal/


https://jimbaotoday.blogspot.com/search?q=Korczak

Po haniebnym zamknięciu w Warszawie Komitetu Korczakowskiego w 1968 roku którego ostatnim przewodniczącym, po Igorze Newerlym, był mój ojciec "Pan Misza" (Michał Wasserman Wróblewski) dzięki staraniom ojca powstało w 1971 (nieoficjalnie w 1969) r. w Szwecji "Stowarzyszenie Korczakowskiego Dziedzictwa" po szwedzku - "Föreningen för Janusz Korczaks Levande Arv", po angielsku The Janusz Korczak Living Heritage Association.

Stowarzyszenie w Szwecji to właściwie kontynuacja zamkniętego w Warszawie w 1968 roku Komitetu Korczakowskiego. W Polsce po Exodusie w 1969 roku powstało natomiast "Stowarzyszenie Korczakowskie".

Mój ojciec, Michał Wasserman Wróblewski (Pan Misza) pracował w Domu Sierot od czasów studenckich (1931) do ostatniego dnia w getcie - 5 sierpnia 1942.

Myśli Starego Doktora wywarły duży wpływ na szwedzką pedagogikę, etykę i koncepcję wychowawczą. Przemyślenia Korczaka legły u podstaw Konwencji Praw Dziecka uchwalonej przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Często nie zdajemy sobie sprawy jak wielki wkład w dzisiejszą kulturę i obyczaje Szwedów wniósł ten wspaniały człowiek.

Działalność mojego ojca, Michała Wassermana-Wróblewskiego była skupiona na uchronieniu i przekazaniu dziedzictwa Korczaka. Pisał artykuły, referaty, opracowywał cykl raportów "Pedagogika we Wschodniej Europie". Zmarł w 1993 w Sztokholmie.

Stowarzyszenie Korczakowskiego Dziedzictwa w Szwecji nie zaprzestało działalności wraz z odejściem założyciela. Aktywnie włączyłem się do pracy. Wspomnienia mojego ojca o Starym Doktorze "Siedem Dobrych Lat" opublikowano w Szwecji i po polsku i po szwedzku. Stowarzyszenie jest teraz na Face Book i dalej prowadzi popularyzowanie Korczaka i jego pedagogiki.

Wiele artykułów publikowanych na stronach FB - Föreningen för Janusz Korczaks Levande Arv (poniżej) można również znalezć na blogu Jimbao Today
Sztokholm romwro@gmail.com

Opis górnego zdjęcia w Pierwszym Repozytorium Korczaka: Dom Sierot, Warszawa, Krochmalna 92. Fotograf z ulicy Wolskiej, niedaleko Domu Sierot, rok 1930. Dzieci w górnym rzędzie od lewej: (2) Tecia, środkowy rząd od lewej: (1) Sabcia, (2) Szepsel, (4) Liberman Mania, (7) Kremer Janka, pierwszy rząd od lewej: (1) Kalina Abram, (2) Chaskele, (3) Rybaizen Leizorek (lub Notorzewicz Seweryn, (4) Grzyb Felek.
Opis górnego zdjęcia: Dzieci w górnym rzędzie od lewej: (2) Geldbaks Chaimek, (3) Grzyb Felek, (4) Leibman Wolf, (5) Zlotogórski Heniek, (6) Gruszka Szymek, środkowy rząd od lewej: (3) Sabcia, (5) Salcia Zalcman, pierwszy rząd od lewej: ( (1) Alesia, (3) Kremer Janka, (6) Szejwe.


 http://fcit.usf.edu/holocaust/korczak/photos/krochmal/





Polona.pl to największe i najciekawsze repozytorium Korczaka (Biblioteka Narodowa) zawierające wszystkie jego książki. W Polona.pl są również gazety Mały Przegląd i Nasz Przegląd.

Linka do Korczaka Repozytorium na Polona.pl

https://polona.pl/search/?query=Korczak&filters=public:1

Polona.pl to największe i najciekawsze repozytorium Korczaka zawierające wszystkie jego książki. W Polona.pl są również gazety Mały Przegląd i Nasz Przegląd.

Spotkanie UNESCO w Paryżu po zamknięciu w Warszawie Komitetu Korczakowskiego w 1968 roku. M.in, dyskusja na temat siedziby nowego miedzynarodowego Komitetu Korczakowskiego.

Spotkanie UNESCO w Paryżu po zamknięciu w Warszawie Komitetu Korczakowskiego w 1968 roku. M.in, dyskusja na temat siedziby nowego miedzynarodowego Komitetu Korczakowskiego.

W maleńkim pokoiku mieścił się sklepik - Identyfikacja fotografi z Domu Sierot Korczaka na ul. Krochmalnej 92.

Identyfikacje i zdjęcia - Roman Wasserman Wróblewski - syn Pana Miszy Wassermana.

W maleńkim pokoiku, na końcu Sali Rekreacyjnej na parterze, mieścił się sklepik. Dzieci "kupowały" tam ołówki zeszyty, pióra, gumki do ścierania. Kupowały bez pieniędzy ale wszystkie "sprzedaże" były kwitowane.


Z pamiętnika wychowanki Domu Sierot z 1917.1918 roku, roku głodu, dowiadujemy się że w sklepiku sprzedawano również żywność. Pamiętnik niezidentyfikowanej wychowanki która miała numer 56 w Domu Sierot opublikowano w Małym Przeglądzie ‎w piątek‎ ‎4‎ ‎października‎ ‎1935.

12‎ ‎kwietnia (1917):‎ ‎Mrozy‎ ‎zelżały,‎ ‎zbliża‎ ‎się‎ ‎wiosną,‎ ‎a‎ ‎
z nią‎ ‎straszny‎ ‎przednówek.‎ ‎Nasz‎ ‎sklepik,‎ ‎który‎ ‎dotych-
czas‎ ‎sprzedawał,‎ ‎raczej‎ ‎wydawał‎ ‎darmo‎ ‎zeszyty,‎ ‎pióra
i‎ ‎ołówki‎ ,‎ ‎teraz‎ ‎za‎ ‎kilka‎ ‎fenigów‎ ‎sprzedaje‎ ‎surową
brukiew‎ ‎i‎ ‎marchew.‎ ‎Kto‎ ‎dostaje‎ ‎od‎ ‎rodziców‎ ‎pienią-
dze,‎ ‎biegnie‎ ‎do‎ ‎sklepiku.‎ ‎Naturalnie‎ ‎największe‎ ‎ogon-
ki ‎są‎ ‎w‎ ‎niedzielę,‎ ‎bo‎ ‎wczoraj‎ ‎dopiero‎ ‎dzieci‎ ‎były‎ ‎u‎ ro-
dzin‎ .‎
P.‎ ‎Stefa‎ ‎ostrzega‎ ‎wszystkich,‎ ‎aby‎ ‎nie ‎kupowali
na‎ ‎Kiercelaku‎ ‎zgniłych‎ ‎śledzi‎ ‎ani‎ ‎koniny,‎ ‎bo‎ ‎możną‎ ‎od
tego‎ ‎zachorować.‎ ‎Pewnie‎ ‎dlatego‎ ‎woli‎ ‎sprzedawać
w‎ ‎naszym‎ ‎sklepiku,‎ ‎aby‎ ‎niektóre‎ ‎dzieci ‎nie‎ ‎jadały‎ ‎tych
okropnych‎ ‎rzeczy‎ ‎z‎ ‎targu.‎ ‎

Sprawozdanie, Tow. Pomoc dla Sierot 1926.

Korczak, Newerly, Bernadotte i Svanström





Igor Newerly podzielił pisarzy na tych, którzy piszą i dzięki temu żyją oraz takich, którzy najpierw żyją, a później piszą. Korczak należał do grupy tych którzy pisali i żyli podczas gdy Newerly zaliczał siebie do tej drugiej grupy.

Ciekawą sylwetką jest Szwed który oficjalnie "napisał" tylko jedną książkę - Folke Bernadotte. Mimo że  to była to jego pierwsza książka, napisał ja błyskawicznie i wydal jeszcze szybciej nie mówiąc o tym ze książka została przetłumaczona i rozprowadzona po całym Świecie mimo trwającej Drugiej wojny Światowej.

W Polsce przetłumaczona i wydrukowana juz w 1946 roku pod tytulem Koniec Trzeciej Rzeszy 1946 przez Wydawnictwo AWiR Katowicach. Okładka twarda (W Szwecji pierwsze wydanie - oprawa miękka). Prawdziwym autorem, nie ghostwriterem Koniec Trzeciej Rzeszy był faktycznie Ragnar Svanström i zdaje sie że większość treści i projektu książki można mu przypisać.
Odczuwam jednak że Ragnar Svanström nie był sam ani przy pisaniu ani przy propagowaniu.

Historyk Folke Schimanski uważa że „Folke Bernadotte stworzył własną legendę w książce Koniec Trzeciej Rzeszy po szwedzku Slutet (Koniec). Slutet (Koniec), poszedł do druku jeszcze w maju i pierwsze wydanie wyszło na rynek 1 czerwca 1945 r., czyli zaledwie 3 tygodnie po wydarzeniach opisanych, np. Akcji Białe autobusy których silniki nie zdążyły na dobre ostygnąć.

Ilość wydan  i tłumaczeń jest ogromna. Dla mnie to wyglada bardziej jak wielka akcja propagandy niż chęć szybkiego zysku szwedzkiego wydawcy Nordstedts.

Najważniejsza jednak była promocja książki w USA. Szwecja i Bernadotte wiedziała ze spotkan UNRRA (od 1943 roku) ze Szwecja jest mimo swojej tzw neutralności uważana za sfere krajów sprzymierzonych, do 1943 r przychylnych Hitlerowi. To byka nie tylko sprawa stempla lecz równie rekompensaty wojennej.

Ilość wydan  i tłumaczeń na rynku szwedzkim jest ogromna. Dla mnie to wyglada bardziej jak wielka akcja propagandy niż chęć szybkiego zysku szwedzkiego wydawcy Nordstedts.





Najważniejsza jednak była promocja książki w USA. Szwecja i Bernadotte wiedziała ze spotkan UNRRA (od 1943 roku) ze Szwecja jest mimo swojej tzw neutralności uważana za sfere krajów sprzymierzonych, do 1943 r przychylnych Hitlerowi. To byka nie tylko sprawa stempla lecz równie rekompensaty wojennej.

Saturday, December 11, 2021

Intrygujące zdjęcie z Domu Sierot - O Izaaku Eliasbergu, jałmużniku który "zaraził‎" Janusza Korczaka.

Janusz Korczak i Izaak Eliasberg wśród dzieci z Domu Sierot, Warszawa 1925 r. Zbiory ŻIH

Janusz Korczak, Izaak Eliasberg i Stefania Wilczyńska wśród dzieci z Domu Sierot, Warszawa 1925 r. Zbiory ŻIH



Linka: https://fcit.usf.edu/holocaust/korczak/photos/chronolo/grupp.htm



Janusz Korczak, Izaak Eliasberg i Stefania Wilczyńska wśród dzieci z Domu Sierot, Warszawa 1925 r. Zbiory ŻIH

Janusz Korczak, Izaak Eliasberg i Stefania Wilczyńska wśród dzieci z Domu Sierot, Warszawa 1925 r. Zbiory ŻIH
 
Wspomnienie-pożegnanie Izaaka Eliasberga który "zaraził‎" Janusza Korczaka. NP,  5 czerwca 1929.

Nasz Przegląd 3 czerwca 1929 - Izaak Eliasberg umarł 1 czerwca 1929 roku.

Izaak Eliasberg to tak ważne ogniwo w życiu Korczaka - to on, prawdopodobnie w szpitalu na Siennej gdzie Korczak odbywał‎ praktyki jako student medycyny a po studiach podjął‎ prace jako lekarz "zaraził‎" Korczaka "Domem Sierot - Towarzystwem Pomoc dla Sierot.

Wspomnienie-pożegnanie Izaaka Eliasberga który "zaraził‎" Janusza Korczaka opublikowane w Naszym Przeglą‎dzie, 5 czerwca 1929.
Urywki

Eliasberg‎ ‎nie‎ ‎był‎ ‎dogmaty
kiem‎ ‎obowiązku,‎ ‎był‎ ‎jego‎ ‎en
tuzjastą‎ ‎—‎ ‎oto‎ ‎Jego‎ ‎rzadkość
i‎ ‎wyjątkowość.
Gdy‎ ‎w‎ ‎noweli‎ ‎Szalom‎ ‎Alej-
chema‎ ‎mówi‎ ‎młynarz‎ ‎do‎ ‎leka
rza:
—‎ ‎Nie‎ ‎ja‎ ‎mam‎ ‎młyn,‎ ‎to.‎ ‎młyn
mnie‎ ‎ma.
---
Entuzjasta‎ ‎tak‎ ‎chce‎ ‎właśnie.
—‎ ‎Świadomie‎ ‎wybrał,‎ ‎świado
mie‎ ‎ślubował,‎ ‎świadomie‎ ‎wier
ność‎ ‎dochowuje‎ ‎—‎ ‎i‎ ‎dlatego
nietylko‎ ‎siebie,‎ ‎ale‎ ‎i‎ ‎innych
wiąże,‎ ‎porywa‎ ‎i‎ ‎zmusza.
Praca‎ ‎b.‎ ‎p.‎ ‎Eliasberga,‎ ‎jako
jałmużnika‎ ‎znana‎ ‎jest‎ ‎Warsza
wie.‎ ‎Żądał.‎ ‎Był‎ ‎bezwzględny.
Nie‎ ‎chciał‎ ‎wyrozumieć‎ ‎obojęt
nych.‎ ‎—‎ ‎Jeśli‎ ‎są‎ ‎dzieci‎ ‎osiero
cone,‎ ‎potrzebna‎ ‎im‎ ‎pomoc.‎ ‎—
Praca‎ ‎i‎ ‎środki.
—‎ ‎Musisz‎ ‎dać!

Obowiązek,‎ ‎któremu‎ ‎nie‎ ‎bier
nie‎ ‎ulegać,‎ ‎nie‎ ‎szanować‎ ‎tylko,
ale‎ ‎kochać‎ ‎i‎ ‎ciężyć‎ ‎się‎ ‎nim‎ ‎—
rozkazywał.
I nie żądał wzamian.






Friday, December 3, 2021

Dzięki - Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Centrum Myśli Janusza Korczaka

Dzięki - Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Centrum Myśli Janusza Korczaka

Ostatnim razem byłem w Poznaniu w 1963 roku. Miałem 14 lat. Wtedy jeszcze chyba myślałem ż Korczak to mój dziadek.

Tak mnie opisano przed wykładem:

Cztery "budowle" Janusza Korczaka: Dom Sierot, Nasz Dom, Różyczka, Mały Przegląd  –  prof. em. Karolinska Medical School dr Romuald (Roman) Wasserman Wróblewski 


Romuald (Roman) Wróblewski urodził się w Warszawie w 1949 roku gdzie ukończył XXVII Liceum im. Tadeusza Czackiego. Po maturze (w 1967 roku) wyjechał do Sztokholmu, gdzie mieszka do dzisiaj. Roman jest najmłodszym synem Michała Wassermana (Wróblewskiego), „Pana Miszy”, jedynego wychowawcy z Domu Sierot, któremu udało się cudem uniknąć deportacji 5 sierpnia 1942 roku, kiedy to wywieziono Korczaka i dzieci do Treblinki. Michał Wróblewski ocalił rękopis ostatniego dzieła Korczaka pt. „Pamiętnik” i jego okulary, a po wojnie był jednym z głównych popularyzatorów pamięci o Korczaku i jego dziedzictwie, aż do swojej śmierci w Szwecji w 1993 roku.

Roman kontynuował edukację w Sztokholmie gdzie studiował slawistykę i biologię wieńcząc swoją karierę akademicką doktoratem z fizjologii w 1978. Od 1981 był profesorem nadzwyczajnym na Karolinska Medical School. Jest autorem ponad 100 naukowych publikacji. Najpierw równocześnie z pracą naukową w dziedzinie medycyny, a po przejściu na emeryturę już w pełnym wymiarze, Roman poświęcił swój czas na badania dotyczące dwóch kwestii: 1. Zachowania prawdziwego dziedzictwa myśli pedagogicznej i biografii Janusza Korczaka; 2. Historii Zagłady i edukacji młodego pokolenia o Zagładzie. Roman jest autorem pierwszej książki o Zagładzie opublikowanej w Szwecji w minionym roku "Liberated 1945", współpracował także przy licznych badaniach dotyczących Korczaka, prowadzonych między innymi przez ośrodek Korczakianum w Warszawie. Od 2006 roku prowadzi blog http://jimbaotoday.blogspot.com, na którym publikuje komentarze i unikalne dokumenty dotyczące między innymi nieznanych lub niewyjaśnionych epizodów z biografii Korczaka. Roman Wróblewski jest przewodniczącym dwóch stowarzyszeń liczących obecnie ponad 1700 członków: Korczak Living Heritage (KLHA) and Swedish Holocaust Memorial Association (SHMA).

 

Local history - Malmö and the Holocaust - Graves of Holocaust Victims at the Jewish Cemetery.

Matarasso Maurice from Saloniki (Thessaloniki) and his brother Sami were liberated on April 15, 1945 in Bergen-Belsen and brought (through Lübeck) on the UNRRA White Boat M/S Kronprinsessan Ingrid (ferry) to Sweden. Chief doctor on that ship was dr. Lisa Welander. White Boat M/S Kronprinsessan Ingrid, on July 11, 1945, left several severe sick survivors in Malmö before it continued to its final destination - Gothenburg and hospitals there. The picture was taken on the car deck that was rebuild to accept as many Holocaust survivors as possible.  

Matarasso Maurice from Saloniki (Thessaloniki) and his brother Sami were liberated on April 15, 1945 in Bergen-Belsen and brought (through Lübeck) on the UNRRA White Boat M/S Kronprinsessan Ingrid to Sweden. The chief doctor on that ship was dr. Lisa Welander. White Boat M/S Kronprinsessan Ingrid, on July 11, 1945, left several severe sick survivors in Malmö before it continued to its final destination - Gothenburg and hospitals there.

At the end, of WWII thousands of Jews came to Sweden in missions called White Boats, White buses, and by Spoke trains that ended in Padborg. The biggest number of Holocaust survivors were brought by UNRRAs White Boat mission that started in June 1945. Many Jews died at Swedish hospitals, numerous shortly after their arrival. Several died and were buried in the Jewish cemetery in Malmö. There are several rows of gravestones there. Also, the Holocaust monument honors their memory. On the monument, one can read the names of the countries of origin of the Jews buried in Malmö, Holocaust victims.

One of the gravestones is white, not gray or brown like most of the Holocaust victim's stones in Malmö. It belongs to young Greek Matarasso Maurice from Saloniki (Thessaloniki). He and his brother Sami were liberated on April 15, 1945, in Bergen-Belsen and brought (through Lübeck) on the UNRRA White Boat M/S Kronprinsessan Ingrid. The chief doctor on the ship was dr. Lisa Welander. White Boat M/S Kronprinsessan Ingrid, on July 11, 1945, came to Malmö with numerous survivors before the ship continued to its final destination - Gothenburg and hospitals there. Matarasso Maurice was off the boat in Malmö and was first hospitalized at Nya Museet and thereafter at Borgarskolan wherefrom he was moved to Garnisonssjukhuset on July 24, 1945. Matarasso Maurice died on February 18th, 1946. There are several documents concerning Matarasso Maurice in the archives of the Swedish Holocaust Memorial Association.

One of the gravestones is white, not gray or brown like most of the Holocaust victim's stones in Malmö. It belongs to young Greek Matarasso Maurice from Saloniki (Thessaloniki). He and his brother Sami were liberated on April 15, 1945, in Bergen-Belsen and brought (through Lübeck) on the UNRRA White Boat M/S Kronprinsessan Ingrid.

Mattarasso Maurice and Matarasso Sami with Lübeck numbers L: 5442 5457 arrived to Malmö on July 11, 1945 with White Boat Kronprinsessan Ingrid from Lübeck. Brothers were deported to start with to Auschwitz.

The biggest number of Holocaust survivors were brought by UNRRAs White Boat mission that started in June 1945. Many Jews died at Swedish hospitals, numerous shortly after their arrival, and were buried in the Jewish cemetery in Malmö. There are several rows of gravestones there. Also, the Holocaust monument honors their memory. On the monument, one can read the names of the countries of origin of the Jews buried in Malmö, Holocaust victims.

Matarasso Maurice and Mattarasso Sami with Lübeck numbers L: 5442 5457 arrived to Malmö port on July 11, 1945 with UNRRAs White Boat M/S Kronprinsessan Ingrid from Lübeck. Two brothers were deported to start with to Auschwitz, thereafter to Dachau and Bergen-Belsen. Here are, the registration cards of Sami Mattarasso from Auschwitz and Dachau concentration camps.


The history of Matarasso family. In February 1943, German authorities concentrated the Jews of Thessaloniki - Salonika in two ghettos. The ghetto in the western quarter was near the old railway station that was thereafter used for the deportations in the cattle wagons to the death- and concentration camps. Between March and August 1943, the Germans deported more than 45,000 Jews from Thessaloniki to the Auschwitz death camp. Most of the deportees were gassed on arrival in Auschwitz.

Entire Matarasso family, father Abraham 47 years old, mother Sara. 45 years old and their four sons were brought in cattle wagons to Auschwitz on April 18th, 1943. Mother and father and two youngest sons, brothers of Maurice, and Sami were murdered in gas chambers upon arrival. Maurice, born in 1919, and his brother Sami, born 1925 (1924) were transferred to the Dachau concentration camp. When Dachau was evacuated at the beginning of 1945 by means of death marches both brothers ended in Bergen-Belsen.

Almost 1 700 Thessaloniki-born Jews were deported from France to the death camps in the east.
300 Jews that were holders of Spanish identity papers ended up in Bergen-Belsen. About 500 Thessaloniki Jews escaped to nearby mountains and joined partisans.

Sami Matarasso left Sweden after his brothers death and went to Germany to one of hundreds of DP-camps close to Munich  There he married Serin Weis (Szerena Weisz ?), another Holocaust survivor that was prisoner of Auschwitz, Dachau and Buchenwald concentration camps.