Mieczysław Zylbertal (1909–1993) was a Polish-Jewish educator and activist who played an important role as a conversational partner and friend to the legendary educator Janusz Korczak.
Here are the most important points about his life and his relationship with Korczak:
- Educational background: Zylbertal was active in the Jewish scout movement Hashomer Hatzair. Actually, as early as the late 1920s, he tried to recruit Korczak as a lecturer for the movement's teacher seminars.
- Friendship with Korczak: Although Korczak declined the lecturing assignments, he instead invited Zylbertal to participate in the weekly work on the orphanage's newspaper, Mały Przegląd (The Little Review).
- Emigration to Palestine: Zylbertal emigrated to what was then Palestine (now Israel) before the outbreak of World War II. It was to him that Korczak sent his famous letters during the 1930s, in which he discussed everything from his existential anxiety to his thoughts on moving to Palestine himself.
- Correspondence as a historical document: Their correspondence is today one of the most important sources for understanding Korczak's inner life during his final years. In a letter from March 1937, Korczak confided in Zylbertal about why he chose never start his own family, and instead to dedicate his life entirely to orphaned children.
Zylbertal survived the war in Palestine and later contributed to preserving the memory of Korczak's work by sharing the letters and thoughts they had exchanged.
The Ships are Sailing...
When I was already in the port, gazing at the gray sea and the white ship that was to take me to a foreign land—a worker I knew approached me and whispered in my ear: "They caught three hundred people tonight..." and left—
And I felt an emptiness in my chest and a strange, moist mist in my eyes—
And later I saw them. On a ship as wretched and black as their fate. They were crowded and silent. Like a wall, a wall of misery and endurance. On the bow of the ship, I saw its name: "Sanda"—but I read "Hope". On the high mast fluttered a poor, tattered flag, but to me, it seemed like a proud banner of liberation.
And so I stood, staring at this ship-fate, which wandered the seas and ports as a living symbol of Jewish wandering, as a protest of people who lacked firm ground under their feet and a clear sky over their heads.
On the black body of the ship burned a patch of red paint—like a bleeding heart, while the people stood crowded, gazing at the shores of their homeland.
No one cried, no one lamented, no one wrung their hands. There was silence; a terrible, piercing silence.
These people knew that this was the end of the journey. That foreign violence would be of no use; a blunt, lawless, ridiculous attempt to close the road home.
I thought: They are not the first and not the last. Thousands of years ago, their ancestors returned here from Egyptian bondage, tormented, beaten, and driven—but in their hearts was joy, and on their lips, psalms of freedom.
To this country, the hearts of those tortured in Spain yearned; here came masses of the faithful from Turkey and the Balkans, listening to the visions of the ill-fated Sabbatai Zevi. To the distant homeland, scorched by the heat of the sun and prayer, came sons from frozen Siberia and from the wide Russian fields, where, by order of the Tsar, there was no room for Jews.
They came here from all sides, across the Caucasus mountains and the Syrian desert, across the Mediterranean Sea and the sands of Egypt—young, sacrificial people—at the news of the heroism of Tel Hai...
Here they come, they come, they come, tens, hundreds, and thousands of young and old, women and children, burned by a longing for freedom, for work, for life—
And again, ships sail across the seas. Without a flag and without a name. Without fuel and without bread. Driven by the gale of hatred that has broken out in the world, the fire of longing for the mother-homeland burns in their boilers.
And they sail. Neither prohibition nor violence will stop them. No foreign, brutal force will push them away. For this is their raft, their land, their fate.
Perhaps not always worthy, late, perhaps prodigal sons. But sons, children. Blood of blood. — The thread of history.
And that is why the resistance is poor, small, and ridiculous, because the ships sail and will continue to sail.
And they will reach land. They will surely reach the shore, the only shore.
Mietek Z.
Płyną okręty...
Gdy już byłem w porcie zapatrzony w szare morze i biały okręt, który miał mnie zabrać na obczyznę — doszedł do mnie znajomy robotnik i szepnął do ucha: „Złapali trzystu ludzi tej nocy...” i odszedł —
A ja poczułem pustkę w piersiach i dziwną, wilgotną mgłę w oczach —
A później widziałem ich. Na statku nędznym i czarnym, jako ich los. Byli stłoczeni i milczący. Niby mur, mur niedoli i wytrwania. Na dziobie statku widziałem nazwę jego: „Sanda” — a ja czytałem „Nadzieja”. Na maszcie wysokim trzepotała marna, zniszczona flaga, a mnie się zdało, że to dumny sztandar wyzwolenia.
I tak stałem wpatrzony w ten okręt-los, który błąkał się po morzach i portach, jako żywy symbol żydowskiego tułactwa, jako protest ludzi, którym nie stało twardej ziemi pod nogami i jasnego nieba nad głową.
Na czarnym ciele okrętu płonęła plama czerwonej farby — jak serce krwawiące, a ludzie stali stłoczeni i wpatrywali się w brzeg ojczysty.
Nikt nie płakał, nie lamentował, nie załamywał rąk. Była cisza; straszna, przejmująca cisza.
Ci ludzie wiedzieli, że tu jest kres wędrówki. Że na nic się zda obca przemoc; tępa bezprawna, śmieszna próba zamknięcia drogi do domu.
Pomyślałem: Nie pierwsi są i nie ostatni. Tu wracali przed tysiącami lat ich przodkowie z niewoli egipskiej, umęczeni, bici i zgonieni — a w sercach była radość, na ustach psalmy wolności.
Do tego kraju rwało się serce męczonych w Hiszpanii, tu szły masy wiernych z Turcji i Bałkanów, zasłuchanych w wizje nieszczęsnego Szabbataja Cwi. Do dalekiej, spalonej żarem słońca i modlitwy ojczyzny, szli synowie z mroźnej Syberii i z szerokich pól rosyjskich, gdzie z rozkazu cara zabrakło miejsca dla Żydów.
Tu przybyli ze wszech stron, poprzez góry Kaukazu i pustynię syryjską, przez Morze Śródziemne i piaski Egiptu — młodzi, ofiarni ludzie — na wieść o bohaterstwie Tel-Chaj...
Tu idą, idą, idą dziesiątki, setki i tysiące młodych i starych, kobiet i dzieci, których pali tęsknota do wolności, do pracy, do życia —
I znów po morzach płyną okręty. Bez bandery i bez imienia. Bez paliwa i bez chleba. Gna je wicher nienawiści, jaka rozpętała się na świecie, w kotłach płonie ogień tęsknoty do matki-ojczyzny.
I płyną. Nie powstrzyma ich ani zakaz, ani przemoc. Nie odepchnie ich obca, brutalna siła. Bo ta ich tratwa, ich ziemia, ich los.
Może niezawsze godni, spóźnieni, może marnotrawni synowie. Ale synowie, dzieci. Krew z krwi. — Nić historii.
I dlatego marny, mały, śmieszny jest opór, Bo okręty płyną i płynąć będą.
I dobiją. Dobiją napewno do brzegu, do jedynego brzegu.
Mietek Z.
