Archiwa Korczaka - Lohame HaGeta´ot - Czy autorem jest Korczak?- Kto jest na tym zdjęciu? - Kto siedzi na koźle? Nadzorca fermy Różyczka o nazwisku Koszur.

Kto jest na tym zdjęciu? Ciekawe są bukiety kwiatów i taki trochę specjalny wóz z żelaznym schodkiem. Woźnica? Kto siedzi na koźle, nadzorca fermy na Gocławku? Był takowy o nazwisku Koszur. Który to rok? Może to "wynajem" wozu i furmana?

Dwa zdjęcia z tego samego negatywu. Dwa różne teksty na odwrocie.

Roman Wassermann Wroblewski pokazuje dyrektorowi Photo archives - Zvi Oren trzecią malą fotografie wielkosci znaczka pocztowego które jego ojciec "Pan Misza" wysłał do Archiwum. Również to zdjęcie jest podpisane. 

Kiedy i gdzie wiemy (1967 r.) - kto — nie wiemy.

Kto — wiemy, kiedy, gdzie i jak — nie wiemy. Moja analiza pokazuje, że Korczak przyszywa sobie guzik do płaszcza lub fartucha. Wiadomo, że Korczak często wypoczywał podczas dnia w łóżku, zmęczony czuwaniem nocnym i opróżnianiem kubłów z moczem. Okres getta.

Tuż przed COVID-em odwiedziłem Archiwa Korczaka w Izraelu i w Polsce. Jest tam mnóstwo materiałów. W większości nieopracowanych. Zdjęcia znanych i nieznanych osób z kręgu Korczaka. Niepodpisane, nieopisane albo tylko częściowo.

Planowałem jesienią na nowo pojechać do Izraela, do archiwów izraelskich, ale Covid mnie zatrzymał. Zamiast 20°C w Izraelu, egzystuje w Szwecji, gdzie dzisiaj rano były zamarznięte kałuże.

Zdjęcia, dokumenty i ich opis to fundament dalszej pracy archiwalnej. To jest w tej chwili najważniejsze! Dlatego Archiwa Korczaka w Izraelu, gdzie kwerendy dotyczące Korczaka i Domu Sierot należą do wyjątków, są dla mnie tak ważne. Moją podstawą są oczywiście archiwa cyfrowe. Ale za każdym razem, gdy odwiedzam Archiwa Korczaka w Izraelu, znajduję nowe dokumenty i fotografie, które nie zostały zdigitalizowane. Poza tym jest to takie specjalne uczucie: dotknąć kartek papieru wypełnionych tak dobrze mi znanym pismem Korczaka.  Do takich należą opowiadania Korczaka O północy i Trupia czaszka, przypisywane, wg. mnie, niesłusznie, przez archiwum Madzi Markuze lub Ariemu Buchnerowi.

Znamy chyba już na pamięć Kodeks z Domu Sierot i Naszego Domu, jak również zasady pedagogiki Korczaka wałkowanej i opisywanej przez ostatnie 50 lat.

Tak, ciągnie mnie do Beit Lohamei Haghetaot. Tam do Korczaka, Antka Cukiermana i Cywi, Anielewicza, przyjaciół Korczaka.

Tak ciągnie mnie bardziej do kuchni niż do salonów.

Zaproszenie na ostatnie przedstawienie w Getcie Warszawskim - w Domu Sierot Korczaka na ul. Siennej 16.  Pod tym adresem "Kuchnia" mieścił się tajny kibuc organizacji chalucowej na Dzielnej 34 prowadzonej m.in. przez Cywię Lubetkin i Icchaka Cukiermana.  W wykładach w kibucu brali udział i Janusz Korczak (18 stycznia 1942 r) i Stefa Wilczyńska (20 stycznia 1942 r.). Zaproszenie jest pisane, adresowane ręką Stefy Wilczyńskiej: P. Cywia = Pani Cywia Lubetkin, P. Ichak = Pan Icchak Cukierman, P. Sara = ? Dlaczego "Kuchnia"! Poprzednio myślałem, ze to chodzi o wejście kuchenne. To chodziło jednak o tajne nauczanie, które skupiało się w kuchniach dla dzieci, świetlicach przy schroniskach dla przesiedleńców i tzw. kącikach w blokach mieszkalnych. Linka do dokumentu.

W Polsce Pracownią naukową Muzeum Warszawy - Korczakianum kieruje Marta Ciesielska. Cudowna i unikalna kobieta, również jeżeli chodzi o znajomość Korczaka i zasobów różnych zbiorów.

W opisie Korczakianum jest opis "Zbiorów": mają charakter tematyczny: skupiają różnorodne materiały dotyczące biografii Korczaka i instytucji korczakowskich, zarówno oryginalne, jak i „wtórne”, czyli obok archiwaliów – dokumentów, rękopisów, maszynopisów na prawach rękopisów – także kopie (foto/kserokopie, nawet odpisy); wydawnictwa książkowe dawne i współczesne, druki ulotne, wycinki prasowe, fotografie (oryginały i reprodukcje) itp.

Spora część źródeł już rozpoznanych jest bowiem rozproszona po rozmaitych zbiorach instytucjonalnych (archiwa, biblioteki, stowarzyszenia) i prywatnych, w Polsce i poza jej granicami (ścisła zagraniczna współpraca łączy Korczakianum z drugim w świecie Archiwum Korczakowskim – w Izraelu, działającym w Beit Lohamei Haghetaot/Dom Bojowników Gett).

Materiały dokumentujące rodowód Korczaka i podstawowe dane o jego biografii, których kopie posiada Korczakianum, znajdują się w: państwowych archiwach Kalisza, Lublina, Poznania, Warszawy; Centralnym Państwowym Archiwum Historii Wojskowości w Moskwie; bibliotekach Uniwersytetów w Erfurcie, Warszawskiego i Jagiellońskiego; Bibliotece Narodowej, Głównej Bibliotece Lekarskiej, Bibliotece Szkoły Głównej Handlowej.

Korczakianum gromadzi, bada, udostępnia i popularyzuje materiały dokumentujące spuściznę życiową Janusza Korczaka [Henryka Goldszmita, 1878–1942] – jego biografię osobistą, dorobek pisarski; dzieje instytucji przezeń tworzonych i współtworzonych; losy ludzi z najbliższego kręgu; polską i zagraniczną recepcję dzieła oraz postaci.

Główne kierunki działalności Korczakianum to gromadzenie i opracowywanie zasobów Archiwum Korczakowskiego oraz innych zbiorów (np. księgozbiór, dokumentacja mechaniczna).