Wednesday, January 12, 2022

Pytania i odpowiedzi. Czy Janusz Korczak urodził się na skwerku czy na trotuarze przy obecnej Alei Solidarności? Czy urodził się w 1878 czy w 1879 roku? Którędy poprowadzono Korczaka i Dom Sierot na Umschlagplatz. Czy to było 5 sierpnia czy 6-tego lub 7-mego, a może 4-tego?

  • Czy Janusz Korczak (G) urodził się na skwerku czy na trotuarze przy obecnej Alei Solidarności?

Pytania i odpowiedzi.
  • Czy Janusz Korczak urodził się na skwerku czy na trotuarze przy obecnej Alei Solidarności?
  • Czy urodził się w 1878 czy w 1879 roku.
  • Którędy poprowadzono Korczaka i Dom Sierot na Umschlagplatz.
  • Czy to było 5 sierpnia czy 6-tego lub 7-mego, a może 4-tego albo 12-tego?

Czy to było 5 sierpnia czy 6-tego lub 7-mego, a może 4-tego albo 12-tego?
Dostaję od kilkudziesięciu lat te same pytania, bo temat jest wciąż na nowo poruszany w formie wykładów i książek. Dlatego dzisiaj dałem taki, trochę może zaczepny tytuł mojego artykułu. Dzisiaj odpowiem na pierwsze pytanie. Moja mama, mój tata, Marek Rudnicki i inni świadkowie deportacji Korczaka z dziećmi na Umschlagplatz zapamiętali, że tego dnia panował obezwładniający upał. Wszyscy! Ja sprawdziłem w instytutach meteorologicznych, m.in. w Niemczech 5 sierpnia, środa, to był jedyny ekstra gorący dzień.

Czy Janusz Korczak urodził się na skwerku czy na trotuarze przy Alei Solidarności?
Podczas dwudziestolecia międzywojennego i wcześniej ulice tworzące współczesną Aleję Solidarności nosiły nazwy: Wolska (tam mieszkała Pani Stefa), Leszno (Dom Sądów gdzie często bywał Korczak a w okresie Getta istniała tam możliwość przejścia na aryjską stronę), Tłomackie (gdzie była Wielka Synagoga odwiedzana przez Korczaka i dzieci z Domu Sierot), ulica Nowy Zjazd oraz Zygmuntowska.
Po wojnie, w latach 1947−1949 zostały te ulice połączone w Trasę W-Z (Wschód-Zachód) z tunelem w rejonie Starego Miasta, a cały ciąg wymienionych ulic nazwano w listopadzie 1948, Aleją gen. Karola Świerczewskiego. W latach 1949–1960 na gruzach Getta, między wtedy aktualnymi ulicami: Orlą, Al. Świerczewskiego, Żelazną, Chłodną i Elektoralną, zbudowano osiedle mieszkaniowe Mirów. Wtedy zlikwidowano częściowo ulicę Bielańską na zachód od Alei Świerczewskiego. A właśnie na ulicy Bielańskiej pod numerem 18 urodził się Janusz Korczak. Ten dom, który wyburzono, nie był domem, w którym się urodził Korczak, tylko został zbudowany dokładnie na miejscu domu, w którym Korczak się urodził. Gdy budowano osiedle mieszkaniowe Mirów, postawiono wg. mnie częściowo na miejscu dawnej Bielańskiej nr. 18 "wieżowiec" mieszkalny. Reszta dawnej działki domu numer 18 to skwerek i chodnik Alei gen. Karola Świerczewskiego obecnie Alei Solidarności. Nazwę zmieniono w 1991.

Tam w dalszym ciągu nie ma tablicy, pomnika albo nawet specjalnej płyty chodnikowej, by upamiętnić to miejsce.  A w Warszawie jest Żydowski Instytut Historyczny, i Muzeum Getta Warszawskiego i Muzeum Historyczne Warszawy (z Korczakianum) no i Polskie i Międzynarodowe Stowarzyszenie im. Janusza Korczaka. 

Szwedzkie Stowarzyszenie Dziedzictwa Korczaka wielokrotnie poruszało ten temat.

Stowarzyszenie Korczakowskiego Dziedzictwa w Szwecji (Föreningen för Janusz Korczaks Levande Arv) chętnie zaprojektuje i zapłaci za taką pamiątkową płytę chodnikową na rogu Bielańskiej i Al. Solidarności.

  • Czy Janusz Korczak (G) urodził się na skwerku czy na trotuarze przy obecnej Alei Solidarności?

  • Czy Janusz Korczak (G) urodził się na skwerku czy na trotuarze przy obecnej Alei Solidarności?

  • Czy Janusz Korczak (G) urodził się na skwerku czy na trotuarze przy obecnej Alei Solidarności?