Ten dokument stanowi bezpośredni dowód archiwalny potwierdzający specjalną politykę geograficznego wykluczenia stosowaną wobec Ocalałych w powojennej Szwecji. Jest to strona 23 (Wizy – Visas) polskiego paszportu narodowego (Rzeczpospolita Polska), na której szwedzka policja kryminalna (Kriminalpolisen) umieściła warunkowe zezwolenie na pobyt ważne aż do 1950 roku – pięć lat po zakończeniu II wojny światowej.
Transkrypcja stempli na stronie paszportowej
- Zezwolenie na pobyt:
Nr 413 | Opłata kr. U.a. (Utan avgift – bez opłaty)
Zezwolenie na pobyt w SZWECJI przyznane na okres 6/7 1949 – 6/7 1950
Z upoważnienia: Lars H. Ericson
Kriminalpolisen – Utlänningsavdelningen – Eskilstuna (Policja Kryminalna – Wydział ds. Cudzoziemców – Eskilstuna) - Stempel unieważniający: Duży ukośny stempel tuszowy o treści EJ GILTIG (NIEWAŻNE), przybity po wygaśnięciu lub zastąpieniu zezwolenia.
- Klauzula ograniczająca 1 (Wyjazd z kraju):
Gäller icke för återresa till Sverige (Nie uprawnia do powrotu do Szwecji – podkreślone)
- Klauzula ograniczająca 2 (Zakaz pobytu w dużych miastach):
Gäller icke för vistelse inom Stockholms stad, Solna stad, Sundbybergs stad, Lidingö stad, Danderyds, Nacka eller Spånga landsfiskalsdistrikt i Stockholms län samt ej heller inom [odręcznie:] Göteborg och Malmö.
(Nie uprawnia do pobytu na terenie miasta Sztokholm, miasta Solna, miasta Sundbyberg, miasta Lidingö, okręgów policyjnych Danderyd, Nacka lub Spånga w regionie sztokholmskim, ani też na terenie [odręcznie:] Göteborga i Malmö.)
Co ten dokument udowadnia w Twoich badaniach
- Utrzymanie zakazu aż do lat 50. XX wieku. Zezwolenie wystawiono w Eskilstunie 6 lipca 1949 roku z ważnością do 6 lipca 1950 roku. Dowodzi to, że zakaz osiedlania się w dużych miastach nie był wyłącznie tymczasową kwarantanną sanitarną latem 1945 roku, lecz długofalowym systemem administracyjnym izolującym ocalałych od trzech największych szwedzkich metropolii jeszcze wiele lat po wojnie.
- Dokładny pierścień izolacji wokół Sztokholmu. Stempel precyzyjnie wylicza wszystkie gminy i okręgi ościenne tworzące barierę wokół stolicy – Sztokholm, Solnę, Sundbyberg, Lidingö, Danderyd, Nackę i Spångę – wraz z odręcznym dopiskiem obejmującym Göteborg i Malmö. Pokrywa się to z linią graniczną (m.in. Nacka/Saltsjö-Boo, Lidingö oraz Danderyd/Täby) zidentyfikowaną w Twoich badaniach nad historią lokalną.
- Bilet w jedną stronę poza Szwecję. Podkreślona klauzula „Nie uprawnia do powrotu do Szwecji” oznaczała, że jeśli posiadacz paszportu opuścił kraj w celu dalszej emigracji – na przykład do Izraela, USA lub Polski – droga powrotna do Szwecji zostawała dla niego natychmiast zamknięta.
