Monday, June 30, 2025

59 kubków i szczoteczek do zębów - "Nasz Dom" Maryny Falskiej i Janusza Korczaka na Bielanach w 1934 roku.

59 kubków i szczoteczek do zębów - Nasz Dom Maryny Falskiej i Janusza Korczaka na Bielanach


Zachowała się seria zdjęć znanego fotografa – Henryka Poddębskiego* zrobiona w 1934 roku w Naszym Domu na Bielanach. Tutaj wnętrze jednej z łazienek. Po lewej na ścianie rząd umywalek, na drugim planie po prawej szafka na kubki, proszek i szczoteczki do zębów.

Jedna z dwóch olbrzymich sypialni w Naszym Domu: na pierwszym planie trzy rzędy łóżek, a na drugim planie, po lewej stronie, "nocna ubikacja" wyłożona kafelkami. Podobnie jak w Domu Sierot Korczaka na Krochmalnej, prawie cała przestrzeń sypialni była wypełniona łóżkami. Na jednej fotografii widać na końcu sali cztery łóżka, obok których stoją taborety.



Jadalnia w Naszym Domu na poziomie sutereny. Przy każdym stole siedziało 12 dzieci. Nie jest mi znane, czy bursiści siedzieli przy tych stołach, jak to miało miejsce w Domu Sierot na Krochmalnej.

Bliska, codzienna współpraca Janusza Korczaka z „Naszym Domem” na Bielanach zakończyła się około 1935 roku. Mimo formalnego rozstania, Korczak nie zerwał całkowicie kontaktu z placówką – do końca lat 30. pozostał członkiem Towarzystwa „Nasz Dom” i regularnie bywał gościem w bielańskim gmachu.

Nie wiadomo na 100%, dlaczego współpraca Korczak–Falska wygasła. Prawdopodobnie chodziło o rozbieżności pedagogiczne i system prowadzenia Naszego Domu. Po 1935 roku kierująca domem Maria (Maryna) Rogowska-Falska zaczęła stopniowo przekształcać charakter instytucji. Otworzyła placówkę na środowisko lokalne, tworząc tam bibliotekę, świetlicę i półkolonie dla dzieci z robotniczych Bielan. Między Falską a Korczakiem zaczęły pojawiać się drobne różnice zdań dotyczące zarządzania i kierunku rozwoju placówki.

* Fotograf Henryk Poddębski zasłynął zdjęciami wykonanymi na Kresach. Przez cały okres międzywojenny Poddębski z pasją dokumentował Warszawę, pozostawiając pokaźny zbiór negatywów. 12 września 1944 Poddębski został podczas Powstania Warszawskiego wywieziony przez Niemców z Warszawy i zmarł w hitlerowskim obozie koncentracyjnym w Vaihingen an der Enz.