 |
| "We Bid Farewell to Antek" - Icchak Cukierman - Deputy commander during the Warsaw Ghetto Uprising (1943). |
Directly after WWII ended, Icchak "Antek" Cukierman petitioned the Polish authorities to allow Jews to legally migrate to Palestine. Before WWII ended, he participated in the organisation of illegal migration from Poland to Eretz Israel, the so-called Bricha (Hebrew: “Escape”). During the Warsaw Ghetto Uprising (1943), Cukierman was the deputy commander. During the Warsaw Uprising in 1944, Cukierman was the commander of a ZOB group named after Mordechai Anielewicz.
After the Kielce Pogrom (July 4, 1946), Icchak "Antek" Cukierman did an (un)official deal with the communist authorities in Poland under which border crossings were opened for Jews. Cywia Lubetkin, Cukierman´s wife, left Poland in May 1946. He left Poland in the early spring of 1947.
The article about Icchak, Antek Cukierman, in the Dror newspaper was published in October 1946 in Poland. He left Poland in the spring of 1947.
We Bid Farewell to Antek
(English Translation)
Yitzhak is leaving.
Mixed feelings are awakened. Together with him, we experience the happiness of the moments approaching the final shore and home, and at the same time, anxiety over leaving behind the Polish Jews who still remain, during days that may be very difficult.
Comrades bid farewell to Yitzhak, a man so close to everyone, who gave us so much strength in difficult moments through the gravity of his understanding and the steadfastness of his actions, while his bright, eternal youth unconsciously brought comfort and a smile into the life of each of us.
But Yitzhak's name is linked not only to a single movement — his life and work in recent years, during the period of the greatest suffering of the Jews and the entire world, are intertwined with the life of all Polish Jewry. Both with those who are no longer here, and with those few who remained, whose lives are meant to be a testament to millions.
Yitzhak was one of those who guarded the flame of our movement — never interrupting his work for a single moment through all the years of the occupation, through the struggle in the Warsaw Ghetto, and the combat up until the moment of liberation.
He was one of those who immediately after liberation, in the days of terrible awareness of the losses we had suffered, in days when everything seemed to speak in favor of liquidating the Polish movement — managed, through his strength and faith, to bring back to life a movement that faced the heavy and beautiful task of embracing the abandoned Jewish youth who were searching for a home for themselves.
With his wide horizon and courage for grand undertakings, Yitzhak was simultaneously capable of maintaining a warm, close contact with his comrades.
He is accompanied by the love and gratitude of the Polish movement.
On his journey to Eretz, he will bring to comrades in a whole range of countries a warm word and the resolve for action, so important for our movement in these days of heavy struggles.
The Polish movement will preserve and carry on to others that flame which Yitzhak guarded, until we all meet again at work in Eretz.
Żegnamy Antka (Oryginalny tekst / Retyped Polish Text)
Żegnamy Antka
Icchak odjeżdża.
Budzą się mieszane uczucia.—Razem z nim przeżywamy szczęście chwil zbliżania się do ostatniego brzegu i domu i zarazem niepokój z powodu opuszczenia pozostałych jeszcze Żydów polskich w dniach, które mogą być bardzo ciężkie.
Towarzysze żegnają Icchaka, tego bliskiego wszystkim, który dodawał nam tyle sił w ciężkich chwilach swą powagą zrozumienia i niezłomnością czynu, a jasna, wieczna młodość wnosiła nieświadomie pocieszenie i uśmiech w życie każdego z nas.
Ale imię Icchaka związane jest nie tylko z jednym ruchem — jego życie, praca w ostatnich latach, w okresie największych cierpień Żydów i całego świata, związane są z życiem całego żydostwa polskiego. I z tymi, których już nie ma i z tymi nielicznymi, którzy pozostali i których życie ma być testamentem milionów.
Icchak był jednym z tych, którzy strzegli płomienia naszego ruchu — nie przerywając swojej pracy ani na jedną chwilę przez wszystkie lata okupacji, poprzez walkę w ghetcie warszawskim i zmagania aż do chwili wyzwolenia.
Był jednym z tych, którzy natychmiast po wyzwoleniu, w dniach strasznej świadomości strat, jakie ponieśliśmy, w dniach, kiedy wszystko zdawało się przemawiać za likwidacją ruchu polskiego — potrafili swą siłą i wiarą przywrócić do życia ruch, przed którym stało ciężkie i piękne zadanie ogarnięcia opuszczonej młodzieży żydowskiej, szukającej dla siebie domu.
Przy swym szerokim horyzoncie i odwadze wielkich przedsięwzięć — potrafił Icchak równocześnie utrzymywać serdeczny, bliski kontakt z towarzyszami.
Odprowadza go miłość i wdzięczność polskiego ruchu.
W swej drodze do Erec przyniesie towarzyszom w całym szeregu krajów gorące słowo i decyzję czynu, tak ważne dla naszego ruchu w tych dniach ciężkich zmagań.
Ruch polski zachowa i poniesie innym ten płomień, którego strzegł Icchak, póki nie spotkamy się wszyscy przy pracy w Erec.
