Monday, May 25, 2026

Most do gimnazjum Korczaka w Warszawie - 130 lat od debiutu literackiego Korczaka - Ulice Brukowa i Niecała.

Kossak/Holewiński, J[ózef]


Most Ponińskiego, od ul. Bednarskiej do Brukowej.


Za oficjalny debiut literacki Korczaka uważa się humorystyczny felieton „Węzeł gordyjski”, opublikowany we wrześniu 1896 roku w tygodniku satyrycznym „Kolce”. Henryk uczył się wtedy w VII Rządowym Gimnazjum Męskim na ul. Brukowej. Tekst podpisał pseudonimem Hen, skrótem wynikającym od swojego prawdziwego imienia.

Gimnazjum mieściło się na warszawskiej Pradze w kamienicy Karola Mintera przy ówczesnej ul. Brukowej 16. Dzisiaj ulica ta nosi nazwę ul. Sierakowskiego (róg ul. Stefana Okrzei). Ten narożny budynek znajduje się pod adresem ul. Sierakowskiego 4.
Korczak rozpoczął tam edukację w 1891 roku, a naukę zwieńczył zdaniem matury w roku 1898.



Ulica Stefana Okrzei, dawniej Brukowana, Brukowa, na Starej Pradze biegnie od ulicy Targowej do wybrzeża Wisły (Szczecińskiego). Przed 1775 r. ulica zyskała na znaczeniu, ponieważ prowadziła na most Ponińskiego i późniejsze mosty łyżwowe. Dzięki temu ulica szybko zyskała murowaną zabudowę, a także jako jedna z pierwszych na Pradze posiadała bruk. Stąd pochodzi jej pierwsza nazwa - Brukowana.

Przedwojenną Brukową charakteryzowały dwie dziedziny: handel opałem i ślusarstwo. Dobrze zarabiający pracownicy fabryki wyrobów metalowych "Wulkan" otwierali tu własne, małe zakłady rzemieślnicze, a dogodna komunikacja w postaci kolejki wąskotorowej sprzyjała handlowi opałem.
Na placu po wschodniej części ulicy znajdował się plac rzeźni miejskiej, pamiątką jest nazwa jednej z bocznych ulic - Krowia. 
Dnia 17 stycznia 1985 roku u zbiegu Okrzei i Wybrzeża Szczecińskiego odsłonięto pomnik Kościuszkowców.
W 1999 roku pod nr 1a u zbiegu z ulicą Panieńską oddano do użytku 15 kondygnacyjny biurowiec "Dominanta Praska".
W latach 1999-2001 pod nr 23 spółka Juvenes zbudowała budynek apartementowo-usługowy, w który wkomponowano zabudowę dawnego młyna parowego M. Rubinsteina.
W dniach 16-18 listopada 2012 roku na ścianie kamienicy pod nr 5 powstał mural "powstanie warszawskie 1944".

Kamienica przy ul. Sierakowskiego 4 na warszawskiej Pradze została wzniesiona w 2 połowie XIX w. dla warszawskiego przemysłowca Karola Juliusza Mintera. Na akwareli "Piątek na Pradze" uwiecznił ją Juliusz Kossak. W latach 1885-1905 była siedzibą Praskiego Gimnazjum Męskiego - pierwszej i jedynej wówczas szkoły średniej w prawobrzeżnej Warszawie. Uczęszczał do niej Janusz Korczak, który w jej murach w roku 1898 zdał maturę. Jest jedną z trzech najstarszych kamienic mieszkalnych na Pradze.