Stemple Domu Sierot i Naszego Domu - Pruszków i Bielany.

Pamiętam, że w Japonii stemple osobiste są bardzo ważne. W dalszym ciągu nie uznają podpisów; zamiast tego używają pieczątek zwanych hanko, a każda osoba w Japonii posiada co najmniej jedną. Stemple pełnią tam funkcję oficjalnego podpisu. Czerwone stemple na tradycyjnych grafikach japońskich zastępujące odręczny podpis twórcy projektu. Stemple te są zawsze krwistoczerwone lub cynobrowe. Tradycyjny tusz (shuniku) produkowano na bazie naturalnych minerałów, m.in. cynobru. Dzięki temu kolor jest wyjątkowo trwały i nie blaknie przez stulecia. W kulturze japońskiej czerwień symbolizuje życie, ochronę przed złem oraz autorytet.

Pamiętam, mieszkając już w Szwecji, jak ktoś z Polski poprosił o zaświadczenie, że był na kwarendzie w moim laboratorium w Karolinska Institutet. Wysłałem natychmiast po podpisaniu pocztą. Dostałem podziękowanie i prośbę o postemplowanie zaświadczenia. I tu zaczęła się moja gehenna. Nikt nie miał już żadnych pieczątek. W końcu znalazłem jakąś z napisem typu "Towar przyjęto, Karolinska Institutet". Była wyschnięta, ale udało mi się uzyskać jakotaki stempel.

W Polsce tradycyjne używanie pieczątek i stempli jest bardzo powszechne, choć pod względem prawnym niemal całkowicie dobrowolne. Wizerunek polskiego biura kojarzy mi się z głośnym stukaniem automatu samotuszującego, mimo że w przeciwieństwie do Japonii pieczątka w Polsce nigdy nie zastępuje podpisu, a stanowi jedynie jego uzupełnienie.

Pieczątka daje zapewne status instytucji. Kolor odbicia stempla podświadomie buduje rangę dokumentu i niesie ze sobą konkretny komunikat. Czerwona pieczątka kojarzy się w Polsce z najwyższym statusem instytucjonalnym, powagą, państwowością oraz działaniem w imieniu prawa. Kolor czerwony jest tradycyjnie zarezerwowany dla administracji publicznej, sądów, prokuratur, wojska, policji, straży pożarnej oraz szkolnictwa. Wywodzi się to bezpośrednio z dawnego zwyczaju stosowania czerwonego wosku (laku) do pieczętowania najważniejszych listów i dekretów. Kształt pieczątki i wielkość liternictwa określają często przeznaczenie i co jest najważniejsze. Owalne, eliptyczne pieczątki wybierają często biblioteki i archiwa.

Rogowska-Falska, Maria. Zakład wychowawczy "Nasz Dom": szkic informacyjny
1928.

SAMORZĄD i RADA SAMORZĄDOWA

Na obydwu stemplach z „Domu Sierot” i „Naszego Domu” (powyżej) SAMORZĄD i RADA SAMORZĄDOWA są napisane dużymi literami. Buduje to rangę Samorządu, no i oczywiście fakt, że miała własny stempel.

Sąd Koleżeński, Sejm oraz Rada Samorządowa stanowiły w korczakowskim systemie samorządności w „Domu Sierot” i „Naszym Domu” trzy filary władzy dziecięcej, przy czym Rada Samorządowa pełniła funkcję władzy wykonawczej (odpowiednik rządu). Skład oraz zasady funkcjonowania Rady Samorządowej w obu tych domach opierały się na unikalnej, rygorystycznej strukturze demokratycznej.
Rada Samorządowa składała się z dzieci i kadry. Przewodniczącym Rady był najczęściej wychowawca, czasami sam Janusz Korczak, Maryna Falska co miało gwarantować logistyczną pomoc oraz stabilność instytucjonalną „rządu”. W skład Rady wchodziło 20 dzieci, czyli właściwie 1/5 dzieci była wybierana na kadencję trwającą 3 miesiące. Aby zapobiec monopolizacji władzy i dać szansę jak największej liczbie wychowanków, co miesiąc wymieniano 1/3 składu Rady (część dzieci odchodziła, a na ich miejsce powoływano nowe).