Monday, January 19, 2026

Gazeta «Rzeczpospolita» i Oświęcim w Styczniu 1945 roku - Niewiedzieli?

Rzeczpospolita z 2 lutego 1945 roku. - W Oświęcimiu  - MOSKWA (Polpress). Radzieckie Biuro Informacyjne donosi, że oddziały Armii Czerwonej wyzwoliły wielu więźniów z osławionego obozu w Oświęcimiu. Jeden z nich, Łukaszow, pochodzący z okolic Woroneżu, oświadczył: „Niemcy dusili gazami dzieci, chorych i niezdolnych do pracy bez względu na wiek i płeć. Trupy palili w specjalnych piecach. Na terenie obozu było 12 pieców. Więźniowie zmuszeni byli pracować w najcięższych warunkach w kopalniach. Więźniów, którzy tracili siły z powodu ciężkiej pracy, głodu i bicia, hitlerowcy mordowali.”

Gazeta «Rzeczpospolita» i «Rzeczpospolita» często porusza tematy związane z Oświęcimiem. W ostatnich latach chodzi o walkę o poprawną terminologię, czyli zniesienie określenia "polskie obozy śmierci" i wprowadzenie "Niemiecki nazistowski obóz zagłady i obóz pracy". Wiadomo, że po agresji Niemiec we wrześniu 1939 roku niemiecka nazwa "Auschwitz" została narzucona polskiemu miastu Oświęcim, które zostało włączone do Rzeszy. Obóz zagłady: Oświęcim stał się centrum terroru i ludobójstwa (KL Auschwitz-Birkenau), gdzie zginęło około 1,1 miliona Żydów, 70 tysięcy Polaków i 21 około tysięcy Romów. Część polskiej ludności związanej z ruchem oporu, inteligencja, a także osoby podejrzewane o wrogą działalność, była aresztowana i trafiała do obozu. Obóz był traktowany jako więźniowie, którzy odsiadywali swoje wyroki. 

W Polsce niechętnie pisze się o tym, że Oświęcim - Auschwitz składał się z trzech głównych części: Auschwitz I (obóz macierzysty) – utworzony głównie dla polskich więźniów politycznych; Auschwitz II-Birkenau – największa część, będąca ośrodkiem natychmiastowej zagłady z komorami gazowymi; Auschwitz III-Monowitz – obóz pracy przymusowej przy zakładach chemicznych. „Kiedyś w Sztokholmie, w Stadshuset (ratuszu znanym z bankietów noblowskich), spotkałem rosyjskiego generała, który wyzwalał Oświęcim. Siedzieliśmy obok siebie i rozmawialiśmy po rosyjsku. Opowiedziałem mu, że mój ojciec służył w Armii Czerwonej w 1944 roku – po tej informacji rozmowa stała się znacznie swobodniejsza. To był najprawdopodobniej Wasilij Petrenko, generał major i dowódca 107. Dywizji Piechoty, która 27 stycznia 1945 roku wkroczyła na teren obozu. Wspominał on swój ogromny szok na widok skrajnie wycieńczonych więźniów i fakt, że do 27 stycznia 1945 roku nie wiedział o istnieniu obozu. Gazeta Rzeczpospolita ze stycznia 1945 roku po wyzwoleniu Oświęcimia daje tylko krótką wzmiankę - wypowiedź mieszkańca, że tam mordowano.

Myśle jednocześnie o informacjach które mieli na 100% Alianci którzy kilkakrotnie bombardowali Oświęcim. Oczywiście byli wtedy najbardziej zainteresowani niemieckimi fabrykami!



21 grudnia 1944 | Amerykański zwiad lotniczy fotografuje teren w celu oceny skali zniszczeń spowodowanych bombardowaniem kompleksu przemysłowego I.G. Farben w Dworach pod Oświęcimiem, które miało miejsce trzy dni wcześniej. W pobliżu krawędzi fotografii widoczne są obozy Auschwitz I oraz Auschwitz II–Birkenau. To ciekawe uzupełnienie mojej historii o spotkaniu z generałem Petrenką – te zdjęcia pokazują obóz niemal dokładnie w takim stanie, w jakim on zastał go nieco ponad miesiąc później.