Dlaczego „Kampanella”?*
Dla Starego Botanisty używającego od lat siedemdziesiątych klucza Flora do oznaczania roślin Kampanella brzmi dokładnie jak łacińska nazwa rośliny – Campanula, czyli po polsku dzwonek. Campanula rotundifolia to tzw. szwedzki kwiat narodowy (Blå klocka).
Wybór tego imienia w powieści o Królu Maciusiu I przez Korczaka nie był przypadkowy. Kwiaty dzwonka w symbolice oznaczają wdzięczność, stałość, ale też... uwięziony smutek i żal. To idealnie pasuje do postaci Smutnej Królowej Kampanelli, która kochała Maciusia. Campanella to po włosku „mały dzwon”. Dzwon, który bije na alarm, albo dzwoni na pogrzeb. Królowa Kampanella to postać, w której sercu bez przerwy bije dzwon żałoby po jej własnych zmarłych dzieciach. Dlatego jako jedyna z dorosłych królów potrafi współczuć Maciusiowi. Ale mimo to podpisuje wyrok i wysyła go na Bezludną Wyspę.
Podwójne uwięzienie: Maciuś i kanarek
Maciuś, mały król-reformator, zostaje zamknięty w ciasnej, mrocznej celi więziennej za potężnymi kratami. Królowej Kampanelli udaje się wyprosić u bezwzględnych zwycięzców, królów, jedną małą rzecz: pozwala Maciusiowi zabrać do celi jego ukochanego kanarka. W tym momencie klatka z kanarkiem zostaje postawiona wewnątrz celi Maciusia. Mamy do czynienia z porażającym obrazem: ptak zamknięty w małej klatce, która znajduje się w dużej klatce więziennej. To jest absolutne alter ego samego Maciusia (i samego Korczaka). Kanarek to symbol czystego, pięknego, wolnego śpiewu i dziecięcej niewinności. Umieszczenie go za podwójnymi kratami pokazuje, co świat dorosłych robi z marzeniami dziecka. Choć Kampanella chciała pomóc, jedyne, co mogła wywalczyć, to uwięzienie tej cząstki wolności razem z chłopcem.
* Oprócz królowej Kampanelli występują w powieści Korczaka również król Boruch, Wyspa Fufajka i wiele innych ciekawych nazw.
** Imię Boruch pochodzi z języka hebrajskiego od słowa baruch, co oznacza „błogosławiony” lub „pochwalony”.
*** Fufajka - słowo fufajka (lub kufajka, waciak) to potoczna nazwa grubej, pikowanej kurtki lub bezrękawnika, która chroni przed zimnem.
