Monday, February 5, 2018

Ulica Złota 8 - dom zwiazany z Januszem Korczakiem i Julianem Tuwimem

Złota 8 to ostatnie mieszkanie Korczaka przed wojną (górne zdjecie). Po wojnie (1946 r) zostały z domu tylko gruzy.


Złota 8 - Korczak
Złota 8 to ostatnie mieszkanie Korczaka przed wojną.  Zachował się opis mieszkania Korczaka z tego okresu. Zerubawel Gilead podaje: "Do małego domku na ulicy Złotej 8 wchodzi się po drewnianych schodach. Drzwi otwiera, jak zwykle, siostra Doktora (...). W pokoju Korczaka proste biurko, stara sofka z drzewa i szafa pełna książek. Jeden jedyny obraz na ścianie - obraz matki". 

Niemiecki kwestionariusz lekarski Korczaka z 20 września 1940- Jako miejsce zamieszkania podaje Korczak swój prywatny adres - Złota 8 m 4.

Kwestionariusz lekarski Korczaka. W niemieckim kwestionariuszu z 20 września 1940 widnieje jeszcze prywatny adres Korczaka - Złota 8 m 4.  Dwa tygodnie później, w październiku 1940 utworzono, a w listopadzie – zamknięto getto warszawskie. Getto które stało się największym skupiskiem ludności żydowskiej w Europie. Getto w Warszawie zostało utworzone 2 października 1940 zarządzeniem gubernatora dystryktu warszawskiego Ludwiga Fischera, wydanego na podstawie rozporządzenia o ograniczeniach pobytu w Generalnym Gubernatorstwie z 13 września 1940.
Zgodnie z zarządzeniem, w Getcie mieli zamieszkać wszyscy Żydzi mieszkający w Warszawie lub przesiedlający się do niej. Zarządzenie to dotyczyło również Korczaka, wychowawców i dzieci z Domu Sierot przy ul. Krochmalnej 92 którzy byli zmuszeni do przeprowadzki do getta na ul. Chłodną.


Złota 8 - Tuwim
Julian Tuwim mieszkal przed wojna na ul. Mazowieckiej. Mia
ł olbrzymi, unikalny księgozbiór. Niektóre woluminy jego wielkiego Księgozbioru uratowały przypadkowe osoby, część księgozbioru zachowała się w zbiorach aktora, Zbigniewa Sawana. Jeszcze wiele lat po wojnie do poety trafiały książki już dawno uznane przez niego za zaginione. Księgozbiór Tuwima w czasie Powstania Warszawskiego posłużył do… budowy barykady przy ul. Mazowieckiej przy pl. Napoleona. 
Tuwim na początku września 1939 r. zdążył spakować do walizy swoje rękopisy. Waliza została zakopana przez Kazimierza Gacia, woźnego z Wiadomości Literackich przy ulicy Złotej 8, czyli tam gdzie mieszkał Korczak i jego siostra.
Po wojnie, w marcu 1946 r.  walizkę na 
Złotej 8 wykopała Ewa Drozdowska (*). Jednak jej zawartość pokazana poecie prezentowała raczej „sześcienną bryłę prochów (…) beznadziejne zbitki, zlepki, bochenki przemoczonego, zbutwiałego papieru”. Teksty pisane wiecznym piórem rozmyły się i niemal wszystkie całkiem zamazały.


Złota 8 - to drugi dom na wschód od ulicy Marszałkowskiej (<). Teraz tam, tzn gdzie była Złota 8 przechodzi Pasaż Wiecheckiego "Wiecha”. Obecnie stojąc na środku ulicy Złotej, "przed nieistniejacym domem Korczaka" widać w oddali trybunę honorową na Placu Defilad. Zdjecie zrobione w latach 60-tych z PEKINu od strony pl. Defilad- Foto: Bogdan Łopieński .