Plagiatören Daniel Leviathan och huvudkällor varifrån han plagierade "sin forskning".

6 tusen av 6 miljoner: ett requiem, redaktör Romuald Wroblewski och utgivet av Föreningen Förintelsens minne år 1995. Ämne: Förintelsen, med fokus på de överlevande och minnet av de som mördades. Format: Limhäftad, 207 sidor. Utgivning: Den andra upplagan kom 1995 i Stockholm.

6 tusen av 6 miljoner: ett requiem, redaktör Romuald Wroblewski och utgivet av Föreningen Förintelsens minne år 1995. Ämne: Förintelsen, med fokus på de överlevande och minnet av de som mördades. Format: Limhäftad, 207 sidor. Utgivning: Den andra upplagan kom 1995 i Stockholm.

Min egen (R. Wroblewski) forskning om Vita båtar

Mitt första möte med Vita Båtar

Jag hade då tre levande huvudkällor: professor Halina Neujahr, författaren Zenia Larsson och bibliotekarien Rut Blomqvist.  Alla de var också engagerade i Föreningen för Janusz Korczaks Levande Arv som mina föräldrar startade 1969, direkt efter att ha emigrerat från Polen.  Rut och Zenia berättade för mig om sina upplevelser medan Halina berättade för mig om helheten. Det var då en uppenbarelse för mig att ta reda på att de flesta judar som kom till Sverige vid krigsslutet kom med UNRRA-aktion som jag kallade för Vita Båtar. Rut Blomqvist bjöd mig hem och visade sina skatter. Den som jag inte glömmer var en liten rutig tygpåse (ca. 10x20 cm) som hon fick vid överfarten till Sverige under sommaren 1945. Den innehöll en tandborste, en kam, tandkräm och en förteckning över innehållet. Det var Halina som talade om för mig att det var flertalet av dem som kom med de Vita Båtarna som dog efter ankomsten och finns begravda där. Det var första gången jag hörde det och kallade därefter dem för "Förintelsens offer". Jag fick ett tryckt häfte med listor från Halina Neujahr som innehöll namn på de levande och de döda som kom till Sverige i slutet av kriget.

Holocaustmonumentet i Stockholm

Historien, den sanna, bakom monumentet vid Stora synagogan i Stockholm finns i boken 6 tusen av 6 miljoner: ett requiem som jag var redaktör för. I bokbeskrivningen som man hittar på nätet kan man läsa: red. Romuald Wroblewski, utgivet av Föreningen Förintelsens minne år 1995. Ämne: Förintelsen, med fokus på de överlevande och minnet av de som mördades. Format: Limhäftad, 207 sidor. Utgivning: Den andra upplagan kom 1995 i Stockholm. Både där och på själva Monumentet finns namn på förintelseoffer som är begravda i Sverige. Det var de som fanns i häftet som Halina Neujahr gav mig.  Det var faktiskt mitt absoluta krav att de skulle finnas med, liksom Janusz Korczaks namn och de 200 barn som mördades 5 augusti 1942 i dödslägret Treblinka. I boken 6 tusen av 6 miljoner: ett requiem finns dokument såsom identifierings-/inresekort som Rut Blomkvist (då Ruth Karpowska) hade fyllt i innan hon steg iland i Sverige, foton av Vita Båtar och tidningsurklipp från svenska riks- och lokala tidningar som fanns då på mikrofilm i Kungliga biblioteket.

Därefter kom brevet

Därefter kom brevet. Det var ett brev från en ung israel  som sa att han har blivit hänvisad till mig från USHMM i Washington med hänvisning till materialet jag har lämnat i början av niototalet till dem. Det handlade om ett forskarteam som jag besökte och hade därefter ett samarbete med. Samarbetet handlade om de Vita Båtarna. Brevet var rätt så kort och innehöll en bön av en son till en överlevande där han bad om att undersöka var hans brorsdotter är begravd och att hitta graven. Jag vände mig till Judiska församlingen i Stockholm. Ingen hade aning om att det fanns gravar över judar som kom till Sverige vid krigsslutet och dog kort därefter. Till sist så hänvisade någon där mig till "ett fält till vänster om ingången", men var osäker på om graven för den nämnde fanns där.

Att hitta graven

Jag arbetade då som docent vid Patologiska institutionen vid Karolinska Institutet. Tvärs över gatan låg Norra begravningsplatsen och där även den judiska. Jag cyklade dit under lunchen och fann det nämnda fältet. Det såg ut som ett riktigt fält med högt gröngult gräs med rader av svarta blommor. De svarta blommorna, när jag kom närmare såg jag att de svarta blommorna var gravnummerskyltar. Inga gravstenar syntes! Under nästa luncher under två veckors tid tillbringade jag med att hitta Frymeta Einhorns grav. Arbetet bestod av att klippa och skära bort gräset och föra bort jorden som täckte de osynliga gravstenarna.  Samtidigt, som forskare antecknade jag namnen på de begravda och deras ålder. Dödsdatumet för de begravda ökade ju närmare ingången till begravningsplatsen man kom. Till sist så rengjorde jag ett sjuttiotal eller fler, gravar i "de stora fältet med svarta blommor" utan att hitta Frymeta. När jag var på väg att ge upp så kom en person fram till mig och sa att liknande gravstenar finns även i ett intilliggande kvarter. Med samma procedur som förr rengjorde jag ett tiotal stenar och där hittade jag Frymeta Einhorns grav. Det var faktiskt gravar för dem som dog nästan direkt efter ankomsten med den vita båten S/S Kastelholm till Sverige. Jag fotograferade det och svarade på brevet. Jag blev ledsen att namnen på gravarna var felstavade. Frymeta (Frymet) blev Frömetta och liknande.

Nytt Millenium

Det nya milleniet betydde fortsatt insamlande av information om de Vita Båtarna och ödena för de överlevande. Min dotter började läsa vid Sigtuna och bodde faktiskt i Berga-huset där 55 år innan bodde överlevande från Förintelsen som var patienter i beredskapssjukhuset som omfattade både byggnader som tillhörde Sigtunastiftelsen och internatskolan där min dotter bodde. Jag bekantade mig samtidigt med Sigtunastiftelsens klipparkiv som förutom att ha en av Sveriges största samlingar av dagstidningsartiklar har i sina arkiv dokument från tiden då beredskapssjukhuset var lokaliserat där. Vid flera tillfällen åkte jag till Frihamnen i Stockholm för att fastställa var brukade Vita Båten, S/S Kastelholm lägga till.

Återkomst till "Norra"

Det var nog år 2015 som jag kom på riktigt igen till "Norra". Jag tittade emellanåt till gravarna i kvarteren J och K i samband med begravningar av mina bekanta och deras föräldrar. Jag såg med förfäran att mitt tidigare arbete där var, förutom en identifiering av gravarna, bortkastad tid. Det stora fältet blev på nytt ett "gräsfält med svarta blommor". Min sambo, en stenkonservator, arbetade då med restaurering av gravar och vid ett par tillfällen hjälpte jag henne. Vid ett tillfälle så började jag på nytt att ta hand om förintelseoffrens gravar. Den här gången så började jag med den ensamma raden av gravar i K-kvartär, de som dog först. Jag tog fram dokumentationen hur gravstenar var placerade förr. Naturligtvis blev jag frustrerad över de felstavade namnen och de gravstenar där texten har nästan försvunnit. De felstavade namnen och historien bakom dem förde mig till arkivet, ja, i det här fallet pluralis, då en del av dokumenten fanns i Riksarkivet och en del i Stadsarkivet. Jag började läsa svenska tidningar från den tiden på Kungliga biblioteket. Löpande började jag beskriva min forskning inom området i bloggen Jimbao. Den har haft till idag över 3 500 000 besökare och den handlar förutom om pedagogen Janusz Korczak, just om UNRRA Vita Båt-aktionen. Jag jämförde de dokument jag hittade i de svenska arkiven och de utländska, bl.a. Arolsen i Tyskland. Återkomsten till "Norra" syns tydligt i min blogg med det första inlägget från den 1 juni 2013 (Traces of Holocaust in Stockholm - Cemeteries of Holocaust victims).

År 2020, för att hedra både de överlevande och de som kom till Sverige och dog av sina men då ådrog sig i koncentrationsläger har man dels producerad en hemsida: De befriade 1945 (https://www.shma.online/), dels skrivits en bok "Liberated 1945, White Boat Mission from Bergen-Belsen to Sweden" by Roman Wasserman Wroblewski.

Plagiatören Daniel Leviathan och huvudkällan varifrån han plagierade "sin påstådda forskning".

https://jimbaotoday.blogspot.com/2021/01/vita-batar-forskning-och-beskrivning-av.html

https://jimbaotoday.blogspot.com/2017/07/kalmar-list.html

 Dokument om Plagiatören Daniel Leviathan och huvudkällan varifrån han plagierade "sin forskning".

Plagiatören med stort P, för det borde vara för alltid hans vetenskapliga titel.

Dear Mr. Wróblewski,

As you may recall, the last time we corresponded, you kindly helped me locate information and documents concerning Frommeta Einhorn, my father’s only niece who survived the Holocaust.

When my father returned to his home in Łódź at the end of the war, he began searching for surviving members of his family. He eventually learned that, from his large extended family, only his younger brother and another niece, who had been transferred from Bergen-Belsen to Sweden, had survived. Sadly, his niece, Frommeta Einhorn, passed away before contact between them could be reestablished.

This week, I happened to come across an online post of yours about Frommeta and the efforts to restore the graves of those who died after being brought to Sweden. Some of the information and documents you published about her were previously unknown to me.

I would be most grateful if you could provide me with copies of any articles you have published over the years in which she is mentioned, as well as any documents related to her. Of particular importance to us is a photograph of Frommeta, if one exists in your collection.

My father, Frommeta’s uncle, passed away in 2007. At the time, I showed him a photograph of Frommeta’s gravestone in the Jewish cemetery in Stockholm, and he was deeply moved. Unfortunately, we did not have a photograph of her herself.

My children and other members of our family are familiar with Frommeta’s story, as well as the stories of the many family members who perished in the Holocaust. It would mean a great deal to us if we could preserve her memory with a photograph as well.

Soon, the 81st anniversary of Frommeta’s death will be observed. We intend to arrange for a wreath to be placed on her grave in memory of her surviving relatives and their descendants.

Thank you very much for your time, assistance, and dedication to preserving these memories.

           With sincere gratitude and respect,

            Eli Oren (Einhorn)

Drugi grób mojego Ojca: Pan Misza, dziedzictwo Izraela i obowiązek wobec dzieci Korczaka

Drugi grób mojego Ojca: Pan Misza, dziedzictwo Izraela i obowiązek wobec dzieci Korczaka

Wstęp: Triada Warszawy, Sztokholmu i Jerozolimy

W cichych lasach otaczających Jerozolimę, wtopiony w odwieczną ziemię Izraela, stoi pojedynczy kamień pamięci. Nie kryje on fizycznego ciała, a jednak dla mojego Ojca stanowi jego prawdziwy, drugi grób. Mój Ojciec, Michał Mojżesz Wasserman-Wróblewski – znany pokoleniom wychowanków i pedagogów jako Pan Misza (1911–1993) – spędził ostatnie dekady swojego życia na emigracji w Sztokholmie w Szwecji, spoczywając blisko swojego serdecznego przyjaciela Michała Rudawskiego. A jednak przez całą tę drogę potężny, nierozerwalny prąd duchowy wiązał go z Izraelem. Ta głęboka więź z żydowską ojczyzną nie była przypadkowym zbiegiem okoliczności; stanowiła świętą część psychologicznego i ludzkiego dziedzictwa, które przejął bezpośrednio od swojego mistrza, Janusza Korczaka.

Inskrypcja wyryta na kamieniu pod Jerozolimą głosi:

PAMIĘCI

MICHAŁA WASSERMANA WRÓBLEWSKIEGO

"PANA MISZY"

WARSZAWA — SZTOKHOLM — JEROZOLIMA

WYCHOWAWCY W DOMU SIEROT JANUSZA KORCZAKA W WARSZAWIE,

WYTRWAŁEGO PROPAGATORA

JEGO DZIEDZICTWA PEDAGOGICZNEGO.

Propagowanie żywego ducha ponad martyrologią

Urodzony w 1911 roku, mój Ojciec wkroczył do świata Janusza Korczaka w 1931 roku jako 20-letni chłopak, dołączając do legendarnej Bursy dla studentów i młodych nauczycieli. Zajmował całkowicie unikalną, a zarazem tragiczną pozycję w historii: był ostatnim żyjącym wychowawcą z Domu Sierot przy ulicy Krochmalnej 92. Ocalawszy z katastrofalnej pożogi okupacji, dźwigał na swoich barkach potężną, historyczną odpowiedzialność. Jednak przez całe swoje powojenne życie Pan Misza dokonywał świadomego, głębokiego wyboru pedagogicznego: konsekwentnie i celowo wyciszał martyrologiczny aspekt tej tragedii.

Głęboko wierzył, że skupianie się wyłącznie na komorach gazowych Treblinki, Zagładzie i potwornościach 5 sierpnia 1942 roku byłoby krzywdą wyrządzoną dzieciom i Korczakowi. Zamiast tego, dokładnie tak, jak pragnąłby tego sam Doktor, mój Ojciec koncentrował się bez reszty na żywym przekazie – na spuściźnie pedagogicznej, prawach dziecka i strukturalnych reformach wychowania.

Był człowiekiem ogromnej, cichej skromności. To on fizycznie uratował przed zniszczeniem ostatnie, bezcenne wojenne zapiski Janusza Korczaka oraz jego osobiste okulary, zabezpieczając je dla potomności. A jednak nigdy nie robił ze swojego bohaterstwa wielkiego rozgłosu. Nie szukał laurów; szukał sposobu na wypełnienie powierzonego mu mandatu.

---

Żywa wyrocznia: Odpowiadając w imieniu Doktora

Ten głęboki nakaz stał się namacalną rzeczywistością dzięki bliskim, nieprzerwanym kontaktom mojego Ojca z ocalałymi dziećmi i nauczycielami z Domu Sierot, którzy po wojnie osiedlili się w Izraelu. Pan Misza wiedział z absolutną jasnością, że te starzejące się ofiary Zagłady ogromnie go potrzebują.

[PEDAGOGICZNY POMOST - EMIGRACJA W IZRAELU]
Wychowankowie z Krochmalnej 92 -> Noszą w sercach pytania, które chcieli zadać Korczakowi.
                                        |
Pan Misza (Michał Wasserman)    -> Słucha godzinami, przełamując ciszę, odpowiada w imieniu Doktora.

Przez dziesięciolecia, podczas jego wizyt w Izraelu, odbywał się niezwykły, cichy rytuał. Dawni wychowankowie z Krochmalnej, będący już dorosłymi ludźmi z własnymi rodzinami, gromadzili się wokół mojego Ojca. Przez długie godziny Pan Misza siedział w milczeniu, wysłuchując ich wielowarstwowych historii życia, traum i wspomnień. Co najważniejsze, odpowiadał na te najtrudniejsze, głębokie pytania, które dzieci te nosiły w swoich sercach od 1942 roku – pytania, które pierwotnie chciały zadać samemu Korczakowi, lecz nigdy nie otrzymały takiej szansy przed nadejściem wagonów bydlęcych.

Mój Ojciec stał się żywą wyrocznią Domu Sierot. Przemawiał głosem tamtego domu, przynosząc ukojenie i potwierdzając zasady moralne, których te dzieci niegdyś nauczono. Ocaleni nie chcieli spotykać się z nim wyłącznie dla siebie; kategorycznie dbali o to, by ich dzieci i wnuki również poznały Pana Miszę, aby młodsze pokolenia mogły dotknąć żywego kawałka dziecięcej republiki.

---

Niekończący się dyżur: Od sypialni Krochmalnej do wzgórz Jerozolimy

Wprowadzenie słowa DYŻUR do biografii mojego Ojca ma wymiar głęboko symboliczny i klamruje całe jego dorosłe życie. Kiedy piszę o jego ostatniej, heroiskiej podróży do Izraela tuż przed śmiercią w marcu 1993 roku, nie sposób nie dostrzec, że był to bezpośredni powrót do jego nocnych dyżurów z lat 30. w Domu Sierot na Krochmalnej 92.

Jako młody, dwudziestokilkuletni chłopak, Pan Misza studiował w ciągu dnia, przez co jego głównym zadaniem pedagogicznym stały się właśnie dyżury nocne w dziecięcych sypialniach. To wtedy, w ciszy wygaszonego gmachu, narodziła się jego najgłębsza więź z Januszem Korczakiem. Doktor ubóstwiał noc. Przychodził do sypialni, siadał w mroku i z naukowym, a zarazem ojcowskim nabożeństwem studiował sen dzieci – ich oddech, pozycje ciała, nocne lęki i marzenia senne.

W pamięci mojego Ojca na zawsze zapisało się wstrząsające, a zarazem pełne urzekającego realizmu wspomnienie z tamtych nocnych spotkań w Domu Sierot. To Janusz Korczak osobiście czytał dzieciom przed snem swój świeżo napisany maszynopis „Kajtusia Czarodzieja”, traktując sypialnię jako żywe laboratorium literackie. Prawdziwa odpowiedzialność mojego Ojca i jego ciężki pedagogiczny dyżur zaczynały się jednak dopiero wtedy, gdy Doktor zamykał książkę i opuszczał pokój – to Pan Misza musiał uciszyć rozemocjonowane, rozbudzone dzieci i pomóc im zasnąć.

Podczas jednej z nocnych konsultacji przy dziecięcych łóżkach mój Ojciec poskarżył się Korczakowi: „Panie Doktorze, po Pana książce dzieci są tak podekscytowane, że mają ogromne trudności, żeby zasnąć!”. Korczak przyjął te praktyczne uwagi z pełną powagą, rozumiejąc, że to właśnie ten trudny moment wyciszania emocji po lekturze jest najwyższą i najbardziej autentyczną formą uniwersytetu pedagogicznego.

Gdy w latach 80. i 90. ocaleni wychowankowie – dawne dzieci z Krochmalnej – gromadzili się w Izraelu wokół Pana Miszy, by przez długie godziny zadawać mu pytania, których nie zdążyli zadać Doktorowi przed deportacją, mój Ojciec w rzeczywistości kontynuował tamten sam, przerwany w 1942 roku nocny dyżur. Zmiana zdrowia nie miała znaczenia. Dokładnie tak, jak Korczak w getcie podporządkowywał swoje rozpadające się z głodu ciało opiece nad sierotami, tak Pan Misza, zmagając się z ciężką chorobą, poleciał do Izraela kilka miesięcy przed swoją śmiercią (13 marca 1993 roku). Zrobił to, bo wiedział, że jego dyżur przy dzieciach Doktora nigdy się nie skończył. Umarł na posterunku, przenosząc cichą straż z sypialni na Krochmalnej prosto w wieczność jerozolimskich wzgórz.

---

Epilog: Gilboa, góry Libanu i spełnione marzenie Doktora

Wprowadzenie tej jerozolimskiej i palestyńskiej przestrzeni do biografii mojego Ojca odsłania głęboki, niemal metafizyczny pasaż łączący go z niespełnionym marzeniem Janusza Korczaka. Podczas swoich podróży do Palestyny w latach 1934 i 1936, Doktor spędzał bezcenny czas w kibucu En Charod (Ein Harod). To tam, na pograniczu Doliny Jizreel, Korczak budził się o świcie, by z zapartym tchem obserwować słońce wschodzące majestatycznie zza Góry Gilboa, a wieczorami śledził krwistoczerwone odbicie umierającego dnia na jej surowych zboczach. Ta wiecznotrwała gra światła, narodzin i zmierzchu zrodziła w jego duszy potężną wizję na schyłek życia.

Korczak marzył, by na starość osiąść na tej ziemi i stworzyć międzynarodowy, wielokulturowy dom dziecka ukryty wysoko w górach Libanu lub na północnych wzgórzach Galilei. Pragnął samotni pod czystym niebem, gdzie surowe powietrze dawałoby dzieciom siłę, a on sam mógłby patrzeć na ich rozwój wolny od europejskich uprzedzeń.

Wojna i wierność warszawskim sierotom brutalnie przekreśliły te plany. Stopy Korczaka nigdy więcej nie stanęły w bliskości gór Libanu. Jednak mój Ojciec, Pan Misza, przenosząc żywy testament i blask dziecięcej republiki na wzgórza Izraela, podświadomie zrealizował ten terytorialny testament swojego mistrza. Choć fizyczne szczątki mojego Ojca spoczywają od marca 1993 roku w Sztokholmie, to fakt, że jego symboliczny drugi grób i pomnik stoją właśnie na wzgórzach w lasach pod Jerozolimą, oznacza jedno: to, czego Doktor nie zdążył wybudować w cieniu Góry Gilboa i w górach Libanu, Pan Misza na zawsze zakorzenił w sercach wolnych ludzi na tej samej, świętej ziemi.

---

Podsumowanie: Dusza w lasach Jerozolimy

Choć fizyczne szczątki mojego Ojca spoczywają w pokoju w Sztokholmie od marca 1993 roku, jego pedagogiczna dusza jest na zawsze zakotwiczona w lasach Jerozolimy. Pomnik noszący jego imię nie jest symbolem śmierci, lecz świadectwem nieprzerwanego, niezmordowanego propagowania żywej idei. Odrzucając płaski, pasywny prostokąt czystej martyrologii i służąc jako bezpośredni, rozmowny powiernik w imieniu Janusza Korczaka, Pan Misza sprawił, że moralny „Rdzeń” Krochmalnej 92 nigdy nie został zgaszony. Odpowiedział na wołanie dzieci, uratował okulary Doktora i bezpiecznie przeniósł światło dziecięcej republiki na wzgórza Izraela.

---

My Father’s Second Grave: Pan Misza, the Legacy of Israel, and the Duty to Korczak's Children.

My Father’s Second Grave: Pan Misza, the Legacy of Israel, and the Duty to Korczak's Children.

Introduction: The Triad of Warsaw, Stockholm, and Jerusalem

In the quiet forests surrounding Jerusalem, embedded in the timeless soil of Israel, stands a single memorial stone. It does not house a physical body, yet for my father, it represents his true second grave. My father, Michał Mojżesz Wasserman-Wróblewski—known affectionately to generations of orphans and educators as Pan Misza (1911–1993)—spent his final decades living in exile in Stockholm, Sweden, resting close to his lifelong friend Michal Rudawski. Yet, throughout his entire journey, a fierce, unbreakable spiritual current bound him to Israel. This profound connection to the Jewish homeland was not a random alignment; it was a sacred piece of the psychological and human heritage he had directly inherited from his master, Janusz Korczak.

The inscription carved into the stone near Jerusalem reads:

          IN MEMORY OF
   MICHAL (WASSERMAN) WRÓBLEWSKI
          "PAN MISZA"
  WARSAW — STOCKHOLM — JERUSALEM

    EDUCATOR AT JANUSZ KORCZAK'S
        ORPHANAGE IN WARSAW,
       TIRELESS PROPAGATOR OF
      HIS EDUCATIONAL HERITAGE.

Propagating the Living Spirit over the Martyrdom

The most vital phrase on this monument, capitalization intact, is: "TIRELESS PROPAGATOR OF HIS EDUCATIONAL HERITAGE." The word HIS stands as an eternal bridge to Korczak himself.

Born in 1911, my father entered Janusz Korczak’s world in 1931 as a 20-year-old student, joining the legendary Bursa (the dormitory for student teachers). He held a unique, tragic position in history: he was the last surviving educator from Dom Sierot (The Orphans’ Home) at Krochmalna 92. Having survived the catastrophic landscape of the occupation, he carried a heavy, historical responsibility. Yet, throughout his entire post-war life, Pan Misza made a deliberate, conscious pedagogical choice: he actively suppressed the martyrological aspect of the tragedy.

He firmly believed that focusing solely on the gas chambers, the destruction in Treblinka, and the horror of August 5, 1942, was a disservice to the children. Instead, like Korczak himself would have wanted, my father focused entirely on the living message—the educational heritage, the rights of the child, and the structural reforms of pedagogy.

He was a man of immense, quiet humility. He was the one who physically rescued Janusz Korczak’s final, priceless wartime writings and his personal eyeglasses, preserving them for posterity. Yet, he never made a grand exhibition of his heroism. He did not seek laurels; he sought to fulfill a mandate.

---

The Living Oracle: Answering for the Doctor

This structural mandate became intensely real through my father’s deep, continuous contacts with the surviving children and teachers of Korczak's orphanage who had settled in Israel. Pan Misza knew, with absolute clarity, that these aging survivors needed him.

[THE PEDAGOGICAL BRIDGE - THE EXILE IN ISRAEL]
The Orphans of Krochmalna 92 -> Carry lifelong unanswered questions meant for Korczak.
                                     |
Pan Misza (Michał Wasserman)    -> Listens for hours, bridging the silence, answering as the Doctor.

For decades, an extraordinary, quiet ritual took place during his visits to Israel. The former orphans of Krochmalna, now adults with their own families, would gather around my father. For hours on end, Pan Misza would sit in silence, listening to their multi-layered life stories, their traumas, and their memories. Crucially, he answered the heavy, profound questions that these children had carried in their hearts since 1942—questions they had originally intended for Korczak himself, but never had the chance to ask before the cattle cars arrived.

My father became the living oracle of the Dom Sierot. He spoke with the voice of the house, offering closure and reaffirming the moral framework the children had been taught. The survivors did not just want to see him for their own sake; they insisted that their children and grandchildren meet Pan Misza, so that the younger generations could touch a living piece of the republic of children.

---

The Unending Night Duty: From the Dormitories of Krochmalna to the Hills of Jerusalem

The concept of the „DYŻUR” (Night Duty) serves as the ultimate structural and spiritual clamp bounding my father’s entire adult existence. When documenting his final, heroic journey to Israel just months before his passing in March 1993, one must recognize that this was not a separate, late-life event; it was the direct, metaphysical continuation of the nightly duties he performed at Krochmalna 92 during the 1930s.

As a young, twenty-year-old bursist who entered Korczak’s republic in 1931, my father spent his days studying at the university, which naturally meant that his pedagogical responsibilities shifted to the demanding night duties in the children’s dormitories. It was during these quiet, midnight hours that his deepest intellectual bond with Janusz Korczak was forged. The Doctor possessed a mystical reverence for the night. He would routinely enter the dark dormitories, sit silently by the cots, and study the children's sleep with clinical and fatherly devotion—monitoring their breathing, their shifting postures, and their nocturnal anxieties.

A definitive family story passed down by my father captures the exquisite intimacy and practical realism of those nightly encounters. It was Janusz Korczak himself who would read his freshly drafted manuscript of Kajtuś Czarodziej (Kaytek the Wizard) to the children before sleep, using his own voice to test the emotional resonance of the story on a live audience. My father’s heavy responsibility during his dyżur began the moment the Doctor closed the book and left the room: it was Pan Misza’s duty to quiet the hyperstimulated children and guide them to sleep.

During one of their late-night bedside consultations in the dark dormitory, my father complained to the Doctor: „Panie Doktorze, after hearing your book, the children are so hyperstimulated and energized that they are having immense difficulties falling asleep!” Korczak took these practical, frontline observations deeply to heart, understanding that the aftermath of his storytelling was where the true, living pedagogical research of the dyżur took place.

Decades later, when the surviving aging orphans of Krochmalna gathered around Pan Misza in Israel, unloading their lifelong traumas and seeking answers to questions they never got to ask the Doctor before the cattle cars arrived, my father was fundamentally resuming that exact same night duty. The ticking clock of his failing health was irrelevant. Just as the Old Doctor had subjugated his hunger-induced edema and failing heart to protect his children within the ghetto, Pan Misza subjugated his own physical collapse to board a plane for Israel a few months before his death on March 13, 1993. He did it because he understood that a Korczakian educator’s dyżur never ends. He died on post, transferring his silent watch from the dark rooms of Krochmalna straight into the eternal peace of the Jerusalem hills.

---

Conclusion: The Soul in the Woods of Jerusalem

While my father’s physical remains lie peaceful in Stockholm since March 1993, his pedagogical soul is permanently anchored in the woods of Jerusalem. The monument bearing his name is not a marker of death, but a testament to a continuous, tireless propagation of a living idea. By rejecting the flat, passive rectangle of mere victimhood and serving as the direct, conversational proxy for Janusz Korczak, Pan Misza ensured that the moral "Core" (Rdzeń) of Krochmalna 92 would never be extinguished. He answered the children's cries, preserved the Doctor's spectacles, and carried the light of the children's republic safely into the hills of Israel.

---

Kibbutz Ein Harod and Gilboa Mountain.