Thursday, July 3, 2014

Różyczka - Janusz Korczak i fotograf Benedykt Rotenberg czyli Dorys

W 1921 roku Maksymilian Cohn podarował żydowskiemu Towarzystwu "Pomoc dla Sierot" dziesięciomorgową (5.6 hektara) działkę we wsi Czaplowizna w gminie Wawer. Teren o późniejszym adresie Klasztorna 1 sąsiadował z cegielnią.
Posiadłość została nazwana Różyczką na pamiątkę zmarłej przedwcześnie córki ofiarodawcy, Róży Cohn. Towarzystwo "Pomoc dla Sierot" w Warszawie, które poprzednio zbudowało Dom Sierot przy ulicy Krochmalnej. To Janusz Korczak, zdecydował o przeznaczeniu "Różyczki" na kolonie letnie i farmę dla dzieci.
Istniejący na działce duży murowany budynek z dwoma ogromnymi salami nadawał się do umieszczenia w nim setek dzieci. Podobne dwie sale były w Domu Sierot na Krochmalnej. Za tym głównym budynkiem znajdował się plac zabaw z uwielbianymi przez dzieci drabinkami.

W 1925 r. postawiono nowy, drewniany pawilon z dużą przeszkloną werandą, położony prostopadle do pierwszego budynku. W pawilonie znajdowały się dwie sale sypialne na 30 dzieci każda, dodatkowo setka dzieci mogła nocować na samej werandzie. Obok znajdował się mniejszy, murowany budynek z werandą i pięcioma pokojami.

Po skanalizowaniu „Różyczki” w 1929 r. tutaj powstały pokój kąpielowy i ubikacja. Prostokąt zamykał biały budynek z pompą i brodzikiem. Istniał również budynek kuchenno-magazynowy, w którym mieszkali zatrudnieni bursiści i wychowawcy, często byli wychowankowie Korczaka. Pięćdziesiąt metrów dalej znajdował się domek, w którym mieszkał nadzorca fermy o nazwisku Koszur oraz pracownik fizyczny Jan Zalewski, który był zatrudniony w Domu Sierot na Krochmalnej.

Główny budynek z dwoma ogromnymi sypialniami i plac zabaw z drabinkami zostały uwiecznione w 1928 roku na zdjęciach Benedykta Rotenberga (ur. w 1901 w Kaliszu).
W 1921 roku Maksymilian Cohn podarował żydowskiemu Towarzystwu "Pomoc dla Sierot” dziesięciomorgową (około 5,6 hektara) działkę we wsi Czaplowizna w gminie Wawer. Teren o późniejszym adresie Klasztorna 1 sąsiadował z cegielnią.
Podpis Benedykta Rotenberga na zdjeciu z drabinkami



Nurtują mnie dwa pytania:
Co łączyło Benedykta Rotenberga z Januszem Korczakiem? Dlaczego przyjechał na kolonie letnie w 1928 roku?

W 1928 roku Rotenberg nie był jeszcze znany jako fotograf. To był również rok jego ślubu.
W tym samym roku otworzył Rotenberg własne studio "Foto Dorys“ w Alejach Jerozolimskich 41 na rogu ulicy Poznańskiej.

Przełom Rotenberga to pierwsze w Polsce wybory Miss Polonia. Miss wybierano na podstawie nadesłanych fotografii. Zwyciężczynią została 27 stycznia 1929 r skromna urzędniczka Miejskiej Kasy Oszczędnościowej w Warszawie Władysława Kostakówna. Pokonała wysoko urodzone rywalki: hrabiankę Alinę Ryszczewską i marszałkównę Hannę Daszyńską.


Przełom Benedykta Rotenberga - zdjęcie Miss Polonia 
Zdjęcie Miss Polonia autorstwa Benedykta Rotenberga zamawiały wszystkie ekskluzywne sklepy w Warszawie, by mieć je na wystawie. Wygrana Władysławy Kostakównej została później powtórzona przez Zofię Batycką w kolejnym konkursie Miss Polonia – również na podstawie zdjęcia autorstwa Rotenberga.

Benedykt Rotenberg jest bardziej znany pod powojennym nazwiskiem - Benedykt Jerzy Dorys.