Yom Hashoah samt Förintelsen - Hur Museum om Förintelsen i Stockholm och Myndigheten Forum Levande agerar under Kulturnatten - Förintelsen var inte en kulturell mångfaldsfestival! - Sluta med en ytlig samtidsanpassning.

Ett slående exempel på en "narrativ förskjutning". Bildvalet av Sveriges Museum om Förintelsen – en leende kvinna i en färgstark, glittrande festdräkt som gör en danspose – står i en nästan surrealistisk kontrast till den mörka historien som museet är satt att förvalta, särskilt under årsdagen för upproret i Warszawas getto. De har fått 8 likes under 10 dagar. Det förvånar inte mig!

Den 19 april 1943 fördes en grupp judar bort från gettot i Warszawa, sedan de tyska ockupanterna hade bestämt att getton skulle tömmas och förstöras.

Kvinnor och män som av tyskarna har tvingats med gas ur sina bunkrar. Ligger i dammet under tyska gevärspipor, bara minuter från att skjutas eller deporteras i godsvagnar till förintelselägret Majdanek. April 1943.

Under den vecka då judar högtidlighåller årsdagen av upproret i Warszawas getto och Yom Hashoah, valde Sveriges museum om Förintelsen och myndigheten Levande Historia att fokusera på festligheter. Fotot föreställer Mordechaj Anielewicz och andra gettokämpar som försökte stoppa deportationerna till dödslägren och startade en väpnad kamp mot tyskarna. Monumentet finns både i Warszawa och Jerusalem.

När minnet blir en kuliss – Var är Förintelsen under Kulturnatten och på Förintelseminnesdagen?
Under den vecka då judar högtidlighåller årsdagen av upproret i Warszawas getto och minnesdagen Yom Hashoah, borde de svenska statliga institutionernas uppdrag vara tydligare än någonsin. Men årets Kulturnatt på Sveriges museum om Förintelsen och myndigheten Forum Levande Historias program gav en annan bild. Kulturnatten inföll i år under samma vecka som årsdagen av upproret i Warszawas getto och minnesdagen Yom Hashoah.

Kultur som motstånd eller kultur som distraktion?
Istället för att fördjupa sig i den heroiska och tragiska "kulturen under Förintelsen" – den andliga kamp som fördes i polska getton genom teatrar, hemliga arkiv och orkestrar som ett sätt att överleva vardagen – valde institutionerna ett annat fokus. Annonserna lockade med romsk folkdans och musik. Självklart är den romska Porajmos en del av Förintelsen, men att göra den till huvudnummer just under denna specifika judiska minnesvecka, mitt under en brinnande våg av svensk antisemitism, känns som en medveten narrativ förskjutning.

Ett museum utan kärna
Besökare som kom till museet i hopp om att förstå Förintelsens mekanismer möttes inte av en fast utställning om folkmordet. Istället erbjöds gamla tillfälliga utställningar om svensk press under kriget. Det är en bekväm historietolkning som undviker de smärtsamma detaljerna om hur 99 % av Polens judar mördades. Det är lättare att dansa än att tala om Treblinka och Auschwitz.

Hierarkier av lidande
När Mordechaj Anielewicz och Warszawa-upprorets hjältar hamnar i skuggan av ett brett "mångfaldsprogram", sker en selektiv minnesförlust. Man skapar igen en "snällare" berättelse som passar dagens politiska och sociala klickar, men som missar den historiska signifikansen. I en tid då judar i Sverige återigen känner otrygghet kopplad till kriget i Mellanöstern, är det inget mindre än ett historiskt svek att förvandla Förintelsens minnesplats till en arena för allmän minoritetskultur.
Det är dags att sluta paketera om historien för att göra den mer lättsmält. Förintelsen var inte en kulturell mångfaldsfestival – det var en effektiv mordmaskin som kräver vår fulla, odelade uppmärksamhet och sanning.

Matematiken bakom utplåningen av judiska barn i Polen
Som forskare har jag ägnat mitt liv åt att bevisa sanningar genom statistik. I labbet söker vi efter ett p-värde på 0,05 för att nå en 95-procentig signifikans. Men i det ockuperade Polen under Förintelsen nådde nazisterna en nästan total signifikans: p=0,01. Av 1,5 miljoner judiska barn överlevde färre än 5 000. Att vara jude innebar en 99-procentig dödlighet. Detta är inte en narrativ – det är ett statistiskt faktum.

Kontrasten som skaver
Under den vecka då vi högtidlighåller årsdagen av upproret i Warszawas getto och Yom Hashoah, valde Sveriges museum om Förintelsen och myndigheten Levande Historia att fokusera på festligheter. Deras annonser pryddes av glada dansare i paljetter och färgglada tyger. Men minnet av Förintelsen (deras uppdrag och medel från Sveriges Riksdag) är inte en mångfaldsfestival.
När man väljer att lyfta fram "romsk dans" som huvudnummer just under denna specifika minnesvecka, sker en medveten radering av det judiska traumat. Man skapar en "snäll" och lättsmält kulturberättelse för att slippa tala om den systematiska antisemitismen som var motorn i mordmaskinen.

Från bunkrarnas mörker till paljetternas glitter

Jag valde ett antal bilder för att illustrera detta. Kontrasten är surrealistisk. Å ena sidan har vi bilden av en leende dansös på museets Facebook-sida. Å andra sidan har vi de historiska bilderna från Warszawaupproret 1943, bara minuter från att deporteras till Majdanek eller Treblinka. Vi får aldrig glömma den absoluta omfattningen av denna slutgiltiga likvidering: under de veckor som upproret rasade fångades och deporterades 56 000 judar från Warszawas getto mot en nästan säker död. Att ställa den siffran – 56 000 människor på väg mot gaskamrarna – mot en annons för romsk dans under samma minnesvecka, visar på en total brist för historisk proportion.

Ett museum utan en permanent utställning som förklarar Förintelsen
Att museet fortfarande saknar en permanent utställning som förklarar Förintelsens mekanismer, och istället erbjuder tillfälliga utställningar om "svensk press", visar att "polletten inte har trillat ner". Man väljer att paketera om historien för att passa samtida politiska och sociala klickar.

Att trivialisera minnet av 1,5 miljoner mördade barn eller 6 miljoner judar genom att erbjuda "dans och musik" under deras minnesvecka är inget mindre än ett historiskt svek. Vi bygger inte monument och museer för att skapa en bekväm lördagskväll – vi gör det för att hedra dem som mördades med en statistisk effektivitet som trotsar allt mänskligt förnuft.

Denna sammanställning visar tydligt att det inte bara handlar om kritik av museets programval. Jag försvarar historiens signifikans mot en ytlig samtidsanpassning.

On April 14th in Israel, a siren sounded—but no one ran to the shelters. For two minutes, the entire nation stood still. Highways froze. Cars stopped. Jews in diaspora lit candles.

Złoto i złote zęby z Obozu Zagłady Treblinka.

22 lipca 1942 roku na ulicach Getta Warszawskiego rozplakatowano podyktowane przez Niemców obwieszczenie. Było ono sygnowane bezosobowym podpisem „Rada Żydowska” ze względu na fakt, że Adam Czerniaków odmówił jego podpisania. Obwieszczenie informowało, że „wszyscy Żydzi zamieszkali w Warszawie, bez względu na wiek i płeć, będą przesiedleni na Wschód”. Przesiedleńcom zezwalano na zabranie 15 kg bagażu, w tym pieniędzy i kosztowności.

Grabież
22 lipca 1942 roku na ulicach Getta Warszawskiego rozplakatowano podyktowane przez Niemców obwieszczenie. Było ono sygnowane bezosobowym podpisem „Rada Żydowska” ze względu na fakt, że Adam Czerniaków odmówił jego podpisania. Obwieszczenie informowało, że „wszyscy Żydzi zamieszkali w Warszawie, bez względu na wiek i płeć, będą przesiedleni na Wschód”. Przesiedleńcom zezwalano na zabranie 15 kg bagażu, w tym pieniędzy i kosztowności, a także zalecano zabranie żywności na trzy dni. Oczywiście, informacja o bagażu i żywności na kilka dni była czystą dezinformacją.

Niemcy traktowali mienie Żydów jako własność państwową III Rzeszy, tak że powyższe pozwolenie, niemal zachęta, na zabieranie ze sobą w podróż złota, pieniędzy i innych kosztowności było właściwie przedsionkiem do Treblinki.

Stacja Treblinka -  makabryczne targowisko
Stacja kolejowa Treblinka stała się wielkim placem handlowym. Z jednej strony Polacy i strażnicy z pociągu, a z drugiej strony Żydzi za zakratowanymi okienkami bydlecych wagonów. Przedmiotem handlu była głównie woda, za którą płacono w złocie.
Podczas Wielkiej Akcji transporty z Warszawskiego Getta jechały do Treblinki w potwornym upale, często bez kropli wody. Ludzie w wagonach byli wykończeni zarówno psychicznie, jak i fizycznie.
Zawiadowca stacji Treblinki, tam, gdzie dzielono pociąg na trzy składy, Franciszek Ząbecki, wspominał: – z zakratowanych okienek wystawały setki rąk trzymających złote pierścionki, dolary czy perły, a z wnętrza dobiegał jeden wielki krzyk: „Wody!”. Za jedną butelkę wody (często brudnej, zaczerpniętej z pobliskiego stawu lub parowozu) płacono złotą biżuterią lub banknotami o wysokich nominałach. Strażnicy (wachmani z Trawnik) często pełnili rolę „ochrony” tego procederu, sami biorąc lwią część zysków. Dopuszczali do wagonów cywilów (miejscowych lub handlarzy, którzy przyjeżdżali tam specjalnie w tym celu), o ile ci dzielili się z nimi łupem.
Oszustwa były częste. Po odebraniu złota przez okienko handlarz lub strażnik odchodził, nie podając wody. Na stację przybywały osoby z okolicznych miejscowości, a nawet z odległych miast, zwabione wieściami o łatwym zarobku.

Ten niemiecki dokument jest dowodem na logistyczne przygotowania do masowej eksterminacji. Użyty w tekście eufemizm "Umsiedlersonderzüge" (pociągi specjalne z przesiedleńcami) w rzeczywistości oznaczał transporty Żydów kierowanych z gett bezpośrednio do komór gazowych w Obozie zagłady Treblinka. Zamknięcie stacji Treblinki dla cywilów miało na celu ukrycie zbrodni przed osobami postronnymi, usprawnienie transportów śmierci i zatrzymanie handlu, w którym miejscowi wymieniali butelki z wodą za złoto i kosztowności. Dokument z 27 sierpnia 1942 r. zbiega się w czasie z kulminacyjnym momentem likwidacji Getta warszawskiego podczas Wielkiej Akcji, która trwała od 22 lipca do połowy września.

Stacja Treblinka – Oficjalne zakończenie handlu.
Zamknięcie stacji Treblinki dla ruchu cywilnego w 1942 roku nie zakończyło procederu grabieży. Przeciwnie – zjawisko to trwało przez cały okres funkcjonowania obozu, Tyle tylko ze po oficjalnym zamknięciu stacji dla pasażerów, handel nie ustał, lecz stał się bardziej ryzykowny i skryty. Okoliczni mieszkańcy i handlarze podchodzili do wagonów w miejscach, gdzie pociągi zwalniały lub zatrzymywały się na bocznicach przed wjazdem do obozu. Cała okolica Obozu Zagłady Treblinki żyła, czerpiąc zyski z pieniędzy, złota i diamentów z transportów.

        Generalna Dyrekcja Kolei Wschodniej (Gedob)

Kraków, dnia 27 sierpnia 1942 r.

Zarządzenie dotyczące rozkładu jazdy nr 243.

„Aby umożliwić sprawną odprawę specjalnych pociągów przesiedleńczych [Umsiedlersonderzüge], stacja Treblinka zostaje z dniem 1 września 1942 r. do odwołania zamknięta dla publicznego ruchu pasażerskiego.”

„Od tego momentu pociągi pasażerskie nr 1570, 1573, 1574 i 1577 przejeżdżają przez Treblinkę bez zatrzymywania się. Dla pociągów P 1570, 1574 i 1577 godziny odjazdów obowiązują jako godziny przejazdu.”

Zarządzenie to miało zatrzymać handel, albowiem Niemcy, jak wspominałem, uważali całe mienie w wagonach za własność Rzeszy i byli niezadowoleni, gdy w postaci złota, pieniędzy i innych kosztowności wyciekało do okolicznej ludności polskiej. Wszystkie kosztowności miały być odebrane na terenie obozu, gdzie istniała specjalna sortownia dla rzeczy wartościowych.

Oczywiście, "Zarządzenie nr 243" miało również utrzymać w tajemnicy prawdę o obozie śmierci Treblinka. Zarządzenie nr 243 było kluczowym elementem niemieckiej polityki "Kamuflażu" (Maskierung). Choć oficjalnie mówiło o "sprawności transportów", jego prawdziwym celem było zbudowanie szczelnego muru milczenia wokół fabryki śmierci.

Przed 1 września 1942 roku pasażerowie pociągów osobowych, stojąc na peronie stacji w Treblince, widzieli wagony bydlęce, słyszeli krzyki i czuli przerażający odór palonych ciał. 

Zamknięcie stacji sprawiło, że pociągi pasażerskie przejeżdżały z pełną prędkością, co uniemożliwiało dostrzeżenie detali na rampie. Podobno wprowadzono surowy zakaz spoglądania przez okna. Konduktorzy i strażnicy SS w pociągach pasażerskich pilnowali, by zasłony były zaciągnięte, a pasażerowie nie wstawali z miejsc podczas mijania stacji Treblinka.

Poniżej konkretne dane liczbowe, które pochodzą z raportów Odilo Globocnika (szefa Akcji Reinhardt) oraz zestawień przygotowanych przez Georga Wipperna. Dane te obrazują skalę grabieży w trzech obozach zagłady (Treblinka, Bełżec, Sobibór), przy czym Treblinka – ze względu na liczbę ofiar – była „najbardziej dochodowa”. W raporcie końcowym z 15 grudnia 1943 roku (dokument NO-057), Globocnik przedstawił następujące kwoty zewidencjonowane oficjalnie i przekazane do Banku Rzeszy (Reichsbank):

Waluta i gotówkaGotówka w markach (RM): 73 852 080 RM
Waluty obce (papierowe): o wartości 4 521 224 RM (w tym miliony dolarów amerykańskich, tzw. „twarde”, które były najbardziej pożądane na czarnym rynku).
Złote monety: o wartości 1 736 554 RM.

Metale szlachetne (kruszce)
To dane, które najbardziej szokują, ponieważ w dużej mierze pochodziły z biżuterii i wyrywanych ofiarom złotych zębów:Złoto w sztabach: 2 909 kg (blisko 3 tony).
Srebro w sztabach: 18 733 kg (ponad 18 ton).
Złoto dentystyczne: Szacuje się, że z samej Treblinki wysyłano średnio 2-4 walizki złotych zębów tygodniowo.

Przedmioty i mienie ruchome (15 kg)
Grabież nie dotyczyła tylko złota. Treblinka była ogromnym „kombinatem” sortującym:Wagony z odzieżą: Z samych obozów Akcji Reinhardt wywieziono ponad 1900 wagonów kolejowych z odzieżą, bielizną i pierzem.
Zegarki: Zebrano i wysłano do Niemiec około 160 000 sztuk zegarków (często naprawianych przez więźniów-zegarmistrzów przed wysyłką).

Grabież nie dotyczyła tylko złota. Treblinka była ogromnym „kombinatem” sortującym przywiezione rzeczy Żydów "na przesiedlenie". Z samych obozów Akcji Reinhardt wywieziono ponad 1900 wagonów kolejowych z odzieżą, bielizną i pierzem. Fotografia to dokument przewozu – wagony z odzieżą należącą do Waffen-SS z Treblinki do Lublina. Pociągi z transportami mienia i ludzi posiadały specjalne oznaczenia, takie jak P.Kr (dla transportów z Generalnego Gubernatorstwa), Pj (z północnego wschodu) czy Da (z Rzeszy).

Dlaczego powyższe liczby są ważne w kontekście stacji Treblinka i Obozu Zagłady?
Historycy podkreślają , że to tylko ułamek grabieży. Powyższe liczby to tylko to, co udało się SS oficjalnie „zaksięgować”. Szacuje się, że od 20% do nawet 50% mniejszego cennego mienia (brylanty, dolary, złote monety) zostało rozkradzione przez strażników na stacji i w obozie śmierci.

Logistyka śmierci: Zamknięcie stacji Treblinka dla pasażerów było konieczne, by te transporty – nie tylko ludzi jadących na śmierć, ale i wagonów wyładowanych ich mieniem – mogły odbywać się bez świadków i zakłóceń.

W procesach SS-manów z Treblinki często pojawiał się wątek strażników ukraińskich, którzy byli głównymi aktorami handlu na stacji. Świadkowie zeznawali, że strażnicy ci byli „obwieszeni złotem”, a ich kieszenie pękały od dolarów (nazywanych w obozowej grypserze „funtami” lub „twardymi”).
Procesy potwierdziły, że to właśnie ten niekontrolowany przepływ bogactwa między obozem a „światem zewnętrznym” (stacją kolejową i okolicznymi wsiami). 

Prostytucja i orgie w lasku przylegającym do obozu zagłady Treblinka.

Odilo Globocnik* w swoim raporcie cynicznie podsumował, że „całkowita wartość mienia ruchomego przekazanego Rzeszy wynosi 178 745 960,59 marek”. W dzisiejszej sile nabywczej byłyby to miliardy dolarów. Czyli właściwie suma grabieży, ta nieoficjalna, powinna być podwójna.

Włosy mojej babci, Heleny Rozental

W aktach procesowych oraz dokumentach wywiadu SS dotyczących Akcji Reinhardt (w tym Treblinki) pojawiają się nazwy konkretnych firm, które odbierały włosy ofiar jako surowiec przemysłowy. Niemcy traktowali je jako towar o ustalonej cenie rynkowej (np. 0,50 marki za kilogram).

Głównym odbiorcą wymienianym w dokumentach oskarżenia podczas procesów norymberskich i późniejszych śledztw była firma: Alex Zink Filzfabrik (Fabryka Filcu Alex Zink) z siedzibą w Norymberdze.
Więźniowie, fryzjerzy z Sonderkommando, np. Abraham Bomba czy Gustav Boraks, zeznawali, że kobiety strzyżono tuż przed wejściem do komór gazowych. Włosy były suszone, wiązane w pęczki i pakowane w worki. Następnie magazynowano je w tzw. Auffanglager (obozie przyjęć), skąd ładowano je do wagonów towarowych i przetaczano na stację Treblinka.

Ubrania dziecience i buty z Treblinki to „artykuły odzieżowe Waffen-SS”

Domy w okolicy zbudowane na żydowskich mostkach.
Tak mówią w okolicy sąsiedzi do tych, którzy się różnymi sposobami wzbogacili, od "handlu wodą” na stacji Treblinki do wykopywania szczątków ludzkich, z których wyrywano złote zęby, złote mostki dentystyczne. Powojenne procesy w Niemczech potwierdziły, że to właśnie ten niekontrolowany przepływ bogactwa między obozem a „światem zewnętrznym” (stacją kolejową i okolicznymi wsiami). Powojenne złote żniwa też zostały opisane przez specjalne polskie komisje w 1945 roku.

Zjawisko określane mianem „złotych żniw” w Treblince odnosi się do masowego i systematycznego rozkopywania terenów poobozowych przez okoliczną ludność oraz przyjezdnych szabrowników w poszukiwaniu kosztowności (złota, kamieni szlachetnych) pozostałych po ofiarach eksterminacji. 

Proceder ten został udokumentowany i opisany w 1945 roku przez przedstawicieli polskich instytucji śledczych i historycznych:

Raporty i wizje lokalne z 1945 roku

• Zespół Głównej Komisji Badania Zbrodni Niemieckich: W listopadzie 1945 r. teren obozu odwiedził specjalny zespół, w skład którego wchodzili m.in. Rachela Auerbach i dr Józef Kermisz z Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej.
• Opis Racheli Auerbach: W swoim raporcie zatytułowanym "Polskie Kolorado albo gorączka złota w Treblince" opisała ona teren jako gigantyczne kretowisko. Szabrownicy, działając całymi grupami z łopatami, przesiewali piasek i wydobywali szczątki ludzkie, licząc na znalezienie przeoczonych przez Niemców kosztowności.
• Śledztwo prokuratora Mariana Łukaszkiewicza: Sędzia śledczy (często identyfikowany jako prokurator) Marian Łukaszkiewicz prowadził w 1945 r. dochodzenie, w którym odnotował fakt powszechnej profanacji zwłok. Teren był przekopany na głębokość wielu metrów, a powietrze było przesycone zapachem rozkładu. 

Skala i charakter procederu

• "Eldorado Podlasia": Ze względu na powszechne przekonanie o ukrytych skarbach, okolice Treblinki zyskały cyniczną nazwę "Eldorado Podlasia".
• Metody poszukiwań: Kopacze pracowali często w zorganizowanych grupach, a teren był drążony głębokimi szybami. Na miejscu znajdowano porzucone narzędzia, a profanacja obejmowała wyrywanie złotych zębów ze znalezionych czaszek.
• Bierność służb: Dokumenty z tamtego okresu wskazują, że mimo sporadycznych obław milicji (np. zatrzymanie 36 osób z biżuterią), proceder trwał przez lata. Jeszcze w grudniu 1946 roku komisja zastała na miejscu ok. 500 osób wykonujących swoją „codzienną pracę

Złote żniwa w Treblince w 1947 roku. Teren, który Niemcy starannie upożądkowali, zacierając wszystkie możliwe ślady w 1943 roku, był po chwili poryty setkami dołów wykopanych przez okolicznych poszukiwaczy skarbów. Wszyscy chcieli dokopać się do prochów i kości pomordowanych, które były głównie na głębokości 8–10 metrów. Wielkie jamy pokryły teren, w którym pierwotnie były masowe groby, a później służyły do zakopywania popiołów. Ludzie, okoliczni i inni zwabieni legendami o „żydowskim złocie”, bezcześcili szczątki, szukając kosztowności, których Niemcy nie zdołali zrabować. Po odejściu Niemców nastąpiła druga fala grabieży. Wiadomo, że po 1943 roku Treblinka nie była „zapomnianym lasem”, lecz miejscem brutalnej, dalszej eksploatacji zwłok, która trwała aż do momentu budowy pomnika na początku lat 60.

* Odilo Globocnik był odpowiedzialny za organizację i przeprowadzenie masowego mordu na Żydach w Generalnym Gubernatorstwie (Akcji Reinhardt). Pod jego nadzorem zbudowano i uruchomiono trzy główne ośrodki zagłady: Bełżec, Sobibór i Treblinka.

Icchak Cukierman, członek-założyciel Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB) i jedyny zastępca jej komendanta Mordechaja Anielewicza, wraz z żoną Cywią Lubetkin, również członkiem i założycielem Żydowskiej Organizacji Bojowej.

Icchak Cukierman, członek założyciel Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB) i jedyny zastępca jej komendanta Mordechaja Anielewicza, wraz z żoną Cywią Lubetkin, również członkiem i założycielem Żydowskiej Organizacji Bojowej.

Żydzi – wiedzcie, deportacja to Treblinka, Treblinka zaś – to śmierć. Nie polegajcie na kartach pracy. Ukryjcie dzieci i starców. Młodzi, brońcie się wszelkimi sposobami. Przynajmniej utrudnijmy mordercom ich zbrodnicze działania, nie bójmy się, że nas schwytają i rozstrzelają. Lepsza śmierć od kuli niż zagłada w Treblince.

Plakaty o takiej treści pojawiły się na terenie warszawskiego getta w sierpniu 1942 r. Wywieszenie tych ulotek było pierwszym aktem oporu Żydowskiej Organizacji Bojowej, która powstała 28 lipca 1942 r.

Icchak i Cywia brali udział w Powstaniu Warszawskim w 1944 roku w batalionie im. Anielewicza. W 1949 r., założyli kibuc Bojowników Gett w Galilei oraz Muzeum Bojowników Gett, w którym co roku 19 kwietnia, w rocznicę wybuchu Powstania w Getcie Warszawskim w 1943 roku, organizowano obchody kolejnych rocznic wybuchu Powstania w Getcie Warszawskim.

Sabon - Sabonim - The Myth of the 'New Israeli' vs. the Truth of the Ma’apilim*.

 

Holocaust survivors. Maapilim are on their way from Sweden to Eretz Israel.

In Poland, following the anti-Semitic campaign and the 1968 'Exodus,' attempts were made to posthumously discredit the commander of the Warsaw Ghetto Uprising, Mordechai Anielewicz. This was done by weaponizing distortions of Marek Edelman’s accounts, as recorded by Hanna Krall.

Meanwhile, in Israel, the contribution of the Ma’apilim—illegal immigrants who, like the passengers of the famous ship Exodus 1947, fought to reach Eretz Israel despite the British blockade—was silenced for years. Survivors arriving in the homeland were often derisively called 'sabon' or sabonim (soap).

The term 'soap' refers to the grim myth of the mass production of soap from the human fat of those murdered in Nazi death camps. Although almost all of these newcomers joined the Haganah, and later the IDF, fighting and dying on the front lines, their experiences were met with silence in Israel. Instead, the state promoted only the myth of the 'True Israeli'—the strong Zionist, unburdened by the 'stigma' of the Holocaust and its traumatic survival.

This post is the result of a meeting with Halinka (not Halina) Birenbaum—born in 1929, an Israeli writer and Holocaust Survivor."

* Roughly 110,000 people - Ma’apilim, attempted to reach Eretz Israel via Aliyah Bet during the entire pre-state period. However, only a small fraction successfully evaded the British blockade to land directly on the shores of Palestine. Most were intercepted and taken to detention centers—first to Atlit (near Haifa) and later to the detention camps in Cyprus.

Approximately 52,000 to 53,500 Ma’apilim were imprisoned in the Cyprus detention camps between August 1946 and February 1949. Before May 1948, the British allowed a trickle of detainees from Cyprus to enter Palestine under a monthly quota (usually 750 people per month), prioritizing families and the elderly.

 
The ship, Exodus 1947: 4,515 passengers of the Exodus 1947 were famously forced back from Haifa to Europe (Germany) rather than being sent to Cyprus, which sparked international outrage.

Flaga izraelska "bez dodatków" - Byłem członkiem TPPR (Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Radzieckiej) już w 1. klasie szkoły podstawowej.

Flaga izraelska "bez dodatków". Podczas mojego wykładu w Izraelu, gdy pokazałem to zdjęcie zrobione w Szwecji w 1946 roku, dowiedziałem się od dzieci „szwedzkich Maapilim”, że na fotografii znajduje się ich rodzina i przyjaciele, a siedząca para wzięła później ślub w Izraelu. Czego zupełnie się nie spodziewałem, to była również historia roweru na tej fotografii. Rower widoczny na zdjęciu to w rzeczywistości Monark z 1945 roku, z nierdzewnymi kołami i błotnikami. Gdy jedna z dziewcząt w Myckelby napisała do znajomych w Izraelu z pytaniem, czego brakuje w kraju i co powinny zabrać ze sobą ze Szwecji, odpowiedź brzmiała: brakuje rowerów! W rezultacie trzy dziewczyny – ocalałe z Holocaustu, które przybyły do Szwecji „Białymi Statkami” UNRRA – zaczęły oszczędzać swoje kieszonkowe, aby wspólnie zakupić ten rower”

Ja byłem członkiem TPPR (Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Radzieckiej) już w 1. klasie szkoły podstawowej. Byłem wtedy jeszcze nieuświadomiony. Czerwona legitymacja bardzo mi się wtedy podobała i dawała wstęp na filmy wojenne w budynku TPPR na Kredytowej. Zostawcie te indolowe żonkile! Nasza gwiazda jest niebieska na białym tle – tak jak w naszej drużynie harcerskiej w szkole nr. 211 im. Janusza Korczaka w Warszawie. Podobne kolory, chociaż odwrotnie, mieli przedwojenni szomrowcy w Polsce. 

Zostawcie naszą flagę w spokoju!