Wiedza nie jest czemś zastygłem, nieruchomem. Najistotniejszą jej cechą jest rozwój,—życie - Janusz Korczak - "Szkoła życia" - jest to powieść fantastyczna, osnuta na tle istniejącej jakoby wzorowej zreformowanej szkoły, któ­ra służy celom całej ludzkości, a nie — nielicznej klasy posia­dającej.

Wiele tekstów Korczaka to prawdziwa dysekcja* problemu(ów), dydaktyczna! Tutaj mój wybór! "Szkoła życia" (Powieść utopijna) drukowana była w latach 1907−1908 na łamach „Przeglądu Społecznego”. Nigdy nie doczekała się osobnej edycji książkowej jako Powieść utopijna. Wiele z "utopijnych" idei, wizji i postulatów ze "Szkoły życia" i "Społeczeństwo" stały się dzięki Korczakowi "nieutopijne" i praktykowane w Domu Sierot i w Naszym Domu: 

Sąd** naszej szkoły rozpatruje jeden tylko rodzaj spraw: drobnych nieporozumień między uczniami, i to — młodszych tylko i to rzadko. Jedyną karą jest żądanie, by winny przeprosił skarżącego lub usunął się na czas pewien ze wspólnej placówki pracy. Jednakże nigdy do tego nie dochodzi, — sprzeczka okazuje się nieporozumieniem, które sąd wyjaśnia. I tak złożona olbrzymia machina, toczy się rów ­ no naprzód, bez wstrząśnień, bez zboczeń — co za cudowna przepowiednia dla przyszłości wolnej, wyzwolonej, radosnej ludzkości!***

Przegląd Społeczny : tygodnik naukowo-literacki, społeczny i polityczny. 1907, nr 5

„Społeczeństwo" nr. 1 1908.

„Społeczeństwo" nr. 4, 1908.

Przegląd Społeczny: tygodnik naukowo-literacki, społeczny i polityczny. 1907, nr 5

* Dysekcja - preparowanie anatomiczne lub chirurgiczne mające na celu wydzielenie poszczególnych struktur anatomicznych.
**"Sądy" opisał Korczak w 1904 w pierwszym wydaniu opowiadania o koloniach w Michałówce zatytułowanym - „Michałówka“. (Kolonja dla dzieci żydowskich), (Z notatek dozorcy). Opowiadanie było drukowane w odcinkach w tygodniku Izraelita od 7 października 1904, to znaczy dwa miesiące po zakończeniu ostatniego turnusu.
*** "Społeczeństwo" nr. 6, 1908.

Po raz pierwszy odczułem żydowskie dzieci z Piotrkowa Trybunalskiego czytając ich listy w gazecie Janusza Korczaka Mały Przegląd.

MP 29 czerwca 1928 i Radjotelegram z 18 listopada 1927.

Gimnazjum w Piotrkowie Trybunalskim (po prawej) opisane w artykule "Trzeba być śmiałym".

Rabin Lau który zginął w obozie zagłady w Treblince, poeta Leopold Lewin i Irena Sendlerowa to trzy osoby o których wiedziałem są związane z Piotrkowem Trybunalskim. Kilka lat temu, pracując nad książką o "Białych Statkach" poznałem pierwsze "Dzieci z Piotrkowa". Dzieci które przeżyły Zagładę i mieszkają w Szwecji, Kanadzie, USA i Izraelu. Zaciekawiony pojechałem do Piotrkowa. Zwiedziłem Nowe Archiwum w Starej Synagodze i Dworzec kolejowy na którym w 1942 roku wywieszono obok szyldu PETRIKAU również szyld Judenrein.

Po raz pierwszy odczułem jednak żydowskie dzieci z Piotrkowa Trubunalskiego czytając ich listy w gazecie Janusza Korczaka Mały Przegląd.

W wielu numerach Małego Przeglądu są umieszczone listy i komunikaty dzieci z róznych miast.
Mały Przegląd z 28 września 1928 jest prawie cały poświecony korespondencjo z miast i miasteczek. Najcześciej ułożone są artykuły alfabetycznie według nazw miast.

Często opisują dzieci antysemityzm w szkole. Podobne listy z całego obszaru Polski. Mała dziewczynka,  pisze: 

Z trzeciej klasy do czwartej dostałam nagrodę. Pamietam dobrze jak jeden uczen katolik, dochodzi do pani i arogancko się odzywa: To żydówce daje się nagrody ?"  Byłam tak oburzona 

że nie słyszałam nawet co pani mu odpowiedziała.... W następnych klasach dokuczanie się nie skonczyło, ale nie przejmowałam się tem. Byłam do tego przyzwyczajona od najmłodszych lat.

1928

Edukacja finansowa dla dzieci w Małym Przeglądzie Korczaka - Co zrobić żeby w Polsce było więcej pieniędzy?

Mały Przegląd: pismo dzieci i młodzieży: tygodniowy dodatek bezpłatny do nr 297 "Naszego Przeglądu" R.1, nr 4 (29 października 1926).

"Bankructwo małego Dżeka" ukazało się po raz pierwszy w 1924 roku, wkrótce też zostało lekturą szkolną. Książka była reakcją na trudną ekonomiczną rzeczywistość tamtych czasów - m.in. szalejącą od odzyskania niepodległości hiperinflację. Artykuł Korczaka Sanacja Finansowa w Małym Przeglądzie i jego konkursy na rysunki lub artykuły to pewne upowszechnienie tez zawartych poprzednio w książce Bankructwo małego Dżeka. To pierwszy rok wydawania Małego Przeglądu, czwarty numer. Podkreśla to jak ważny był ten temat dla Korczaka.

Konkurs Małego Przeglądu: Co zrobić żeby w Polsce było więcej pieniędzy?

Konkurs: Co zrobić żeby w Polsce było więcej pieniędzy?

Finanse i Oszczedność - Mały Przegląd, 9 grudnia 1927.

Podział zajęć. Stróż, kucharka i praczka, to cała służba dwupiętrowego gmachu z dwiema szkołami. Przetworzenie stu dzieci na stu pracowników...