Friday, September 6, 2013

Ulica Twarda w Warszawie widziała bardzo dużo



Ulica Twarda widziała bardzo dużo. Dla mnie stała się ważną ulicą dopiero w nowym Mielenium.

Przez ponad pół wieku ulica Twarda była dla mnie właściwie nieznana.


Wyst
ępowała jedynie w wierszyku mojego Ojca:


Wokół cała ziemia drży, 


idzie Twarda numer trzy


Właśnie to od Twardej 3 wszystko się zaczęło, moje życie też! (linka po angielsku i szwedzku)
Ulica Twarda była od zawsze bardzo ważną arterią wylotową z Warszawy, dlatego też w 1816 roku, zaraz za Okopami Lubomirskiego, wybudowano rogatki jerozolimskie. W 1823 roku ulicę ponownie uregulowano i połączono z nowo wybudowaną Drogą Jerozolimską. Kolejna ingerencja w przebieg ulicy miała miejsce w latach 40. XIX wieku, kiedy to przedsięwzięto budowę linii kolei warszawsko-wiedeńskiej, wówczas torowiska przecięły ulicę w rejonie rogatek jerozolimskich, a likwidacji uległ odcinek od ul. Chmielnej do ul. Jerozolimskiej. Ruch z Twardej przeniesiono na Srebrną i Towarową, a sama ulica kończyła się ślepo w pobliżu torów kolejowych. W latach 1864-1866 została wybrukowana, a pod koniec XIX wieku została ściśle zabudowana kamienicami, które wyparły dawną, głównie drewnianą zabudowę.
Zdjęcie znalezione przez "kolege" na portalu e-bay któremu z pomocą książki telefonicznej udało się ustalić, że jest to ulica Twarda, a w tle kamienica nr 10. Potwierdzenie znalazł na zdjęciu z 1939 roku gdzie za samochodem Wermachtu, drugi budynek od prawej to właśnie Twarda 10



1 grudnia 1881 roku ul. Twardą pojechał pierwszy tramwaj konny, trasa wiodła wówczas niemal wzdłuż całej długości ulicy, od pl. Grzybowskiego (gdzie znajdowały się odnogi w kierunku ulic Granicznej i Bagno) do ul. Siennej, skąd wozy docierały do towarowego dworca kolejowego. W 1908 roku Twardą zaczęły kursować tramwaje elektryczne (także nowym odcinkiem do ul. Srebrnej), z linią 22 na czele.
1 grudnia 1881 roku ul. Twardą pojechał pierwszy tramwaj konny, trasa wiodła wówczas niemal wzdłuż całej długości ulicy, od pl. Grzybowskiego do Siennej.

W 1939 roku ulica miała bardzo duże znaczenie komunikacyjne, rozpoczynała swój bieg od placu Grzybowskiego, skąd biegła na południowy-zachód kończąc się ślepym zaułkiem przy torach linii kolei wiedeńskiej. W planach było jednak jej poszerzenie i przedłużenie wzdłuż torów kolejowych do ul. Towarowej.



W 1940 roku ulica częściowo weszła w skład getta, była cześcią tzw Małego Getta. Od 1941 roku, ulica nosiła nazwę Querstrasse czyli Poprzeczna, trafnie opisująca funkcję ulicy.

W nocy 31 grudnia 1943 roku w kamienicy przy ul. Twardej 22 miało miejsce pierwsze posiedzenie Krajowej Rady Narodowej, konspiracyjnego, komunistycznego ciała politycznego, mającego stanowić zaczątek polskiej władzy powojennej. Zabudowa ulicy została poważnie zniszczona podczas Powstania Warszawskiego, ponieważ w jej rejonie toczyły się ciężkie walki.

Po wojnie na ulicę nie wróciły tramwaje, zaczęły za to kursować nią autobusy – okrężna linia O, później oznaczona numerem 100. Ponadto na pamiątkę pierwszego posiedzenia Krajowej Rady Narodowej zmieniono nazwę ulicy na Krajowej Rady Narodowej. Większość kamienic rozebrano, a w ich miejsce powstały nowe osiedla w Cieniu Pałacu Kultury.
W 1816 roku, zaraz za Okopami Lubomirskiego, wybudowano rogatki jerozolimskie (w prawym górnym rogu mapy). W 1823 roku ulicę Twardą ponownie uregulowano i połączono z nowo wybudowaną Drogą Jerozolimską, wtedy największą arterią warszawską. * pokazuje Grzybów czyli obecny Plac Grzybowski


Wrzesien 1939

Wrzesien 1939

Wrzesien 1939


Wrzesien 1939

Przed Powstaniem Warszawskim 1944

Przed Powstaniem Warszawskim 1944

Powstanie Warszawskie 1944

Powstanie Warszawskie 1944. Barykady na Twardej (3), Panskiej  (2) i Siennej (1 a-b)


Po Powstaniu Warszawskim

Wermach maszeruje. ul. Graniczna w kierunku pl. Grzybowskiego

Wednesday, September 4, 2013

Korczak and Obama meeting in Stockholm

President Obama at the Holocaust Monument in Stockholm, his speech in English, see the link below.

http://www.tv4.se/nyheterna/klipp/obamas-tal-i-synagogan-2435857

Obama at Holocaust Monument in Stockholm was reading the names on the Monument, thousands of names. Among them


Janusz Korczak 
and
Children

When visiting Jewish graves of someone that the visitor never knew, the custom is to place a small stone on the grave using the left hand. 

President Obama was first to place a white stone (brought especially for that reason) at the Wall of Names at Holocaust Monument in Stockholm 

President Obama and Swedish Prime Minister Reinfeldt. President Obama was the first Head of state to place a stone (brought especially for that reason) at the Wall of Names at Holocaust Monument in Stockholm 



Swedish Prime Minister Reinfeldt also placed a dark stone (brought especially for that reason) at the Wall of Names at Holocaust Monument in Stockholm 


5774 och 613 - hur skall man få ut de?




Granatäpple (Punica granatum) är en frukt som växer på träd. Det har läderartat skal och innehåller ett stort antal frön som vart och ett omges av 
djupt röda, köttiga fröhöljen. Det anses tidskrävande och krångligt att få ut de ätbara kärnorna som färgar allt och fläckarna är omöjliga att få bort!



För att undvika fläckar är det bäst att ta en  bunke fylld med vatten eller göra det i en vattenfylld diskho. Man kramar först äpplet så det blir något mjukare. Vänd sedan äpplet utochin.....då är det bara att plocka ut fröna som sjunker till botten medan det vita fruktköttet flyter upp. Hur enkelt som helst.....och inget kladd heller. 


Till skillnad från vanliga äpplen så är det de röda kärnorna man äter inte det vita fruktköttet.

Sunday, September 1, 2013

1 września (1939) w Szwecji





Atak Niemiec na Polskę i początek II wojny światowej. O godzinie 4.45 niemiecki pancernik szkolny "Schleswig-Holstein” rozpoczął ostrzał Westerplatte.

O godzinie 4.45 niemiecki pancernik "Schleswig-Holstein” który przybył do Gdanska z "Przyjacielską wizytą" rozpoczął ostrzał Westerplatte.


W ogólnopolskim dzienniku "Nasz Przegląd” ukazuje się oświadczenie: „...Organizacja Syjonistyczna i naród żydowski stoją po stronie polskiej, gotowe do walki o swą godność i niepodległość. To oświadczenie winno być drogowskazem dla światowego żydostwa. Miejsce Żydów całego świata jest po stronie polskiej”.
Na posiedzeniu brytyjskiej Izby Gmin premier Neville Chamberlain zapowiada walkę aż do zniszczenia Niemiec. W podobnym duchu wypowiadają się przedstawiciele liberałów i laburzystów. Rządy brytyjski i francuski zarządzają mobilizację powszechną w swoich krajach.
1 września w Szwecji brzmi tak jak 1 stycznia, 1 czerwca, 1 lipca, tzn, jak pierwszy dzien jakiegoś miesiąca.

Dla mnie 1 września to rozpoczęcie Zagłady.



Prawie 150 tysięcy Żydów walczyło w wojnie obronnej we wrześniu 1939 r. To było 18% Polskiej Armii. Straty, ponad 32 tysiące z nich zginęło walcząc za Polskę. Powinniśmy o nich zawsze pamiętać.

Friday, August 30, 2013

The grey zone - Den gråa zonen - Film om krematorium nr. IV i Auschwitz

October 1944 i krematorium IV dödslägret Auschwitz-Birkenau. 

För att effektivisera förintelseprocessen tvingade nazisterna vissa fångar att ställa upp i så kallade "Sonderkommando". 


Det var grupper av judar som tvingades att föra de andra fångarna till gaskamrarna för avrättning, flytta på de döda och kremera de. 






I gengäld fick dessa fångar vissa privilegier som bättre mat och framför allt fick de leva fyra månader längre.


En 14 årig flicka överlever gasningen och fångarna från Sonderkomando räddar henne till liv. För hur länge? 






Sonderkommando planerar att revoltera strax innan deras extra 4 månader av livet tar slut. Den 7 oktober 1944 utbryter revolten. Fångarna ur Sonderkommando lyckas att spränga krematroium IV i luften!




Bilden visar en tredimensionell rekonstruktion av Krematorium II.  I mitten ser vi de fem krematorieugnarna. 8 (högst upp till vänster i bilden) är bårhus, där liken förvarades i väntan på att brännas. Senare blev 8 det rum där offren klädde av sig innan de gick in i gaskammaren) och 9 är själva gaskammaren  Längst till höger är bostadsutrymme för Sonderkommandot. 

Ett under 2000-talet upphittad fotoalbum med inskriptionen "Auschwitz 1944/06/21". Redan på sin första sida signalerade det unika innehållet.  I albumet finns få fotografier av koncentrationslägret Auschwitz mördarkomplex, vilket inkluderade Auschwitz-Birkenau, det största nazistiska förintelsecenter. Albumets ägare - mycket tyder på att albumet tillhörde och skapades av SS-Obersturmführer Karl Höcker, adjutant till kommendanten i Auschwitz, SS-Sturmbannführer Richard Baer. Höcker var stationerad vid Auschwitz från och med maj 1944 till utrymningen av lägret i januari 1945. Många av fotografier visar avkoppling av SS-anställda efter sina mördarpass.


Ett under 2000-talet upphittad fotoalbum med inskriptionen "Auschwitz 1944/06/21". Redan på sin första sida signalerade det unika innehållet.

I albumet finns få fotografier av koncentrationslägret Auschwitz mördarkomplex, vilket inkluderade Auschwitz-Birkenau, det största nazistiska förintelsecenter. Albumets ägare - mycket tyder på att albumet tillhörde och skapades av SS-Obersturmführer Karl Höcker, adjutant till kommendanten i Auschwitz, SS-Sturmbannführer Richard Baer. Höcker var stationerad vid Auschwitz från och med maj 1944 till utrymningen av lägret i januari 1945. Många av fotografier visar avkoppling av SS-anställda efter sina mördarpass.
Ett av mördarpass för SS. Leva lite till eller direkt till gaskammaren var ett dagligt arbete för SS.


Wednesday, August 28, 2013

Getto Warszawskie - 0.01%

Janusz Korczak pisał w Małym Przeglądzie w 1926 roku o swoich przodkach:

Każdy człowiek ma jedną
matkę i ojca, dwóch dziadków
i babcie, czterech pradziadków,
ośmiu pra-pra-dziadków i tak
coraz więcej. Każdy ma. Nie
każdy widział. Czasem zdąży
ktoś i zobaczyć pradziadka. Są
dzieci, które babci nie znały.
Czasem widzi fotografię mówi:
„To 'był i twój dziadek".
Opowiada o zmarłym babcia,
wspominają mamusia i tatuś.
O pra-pra-dziadku opowie 
dziadziuś. Znamy ze, wspomnień
tylko.


Ale to było przed Zagładą. Po Zagładzie prawie nikt z naszego, tzw. Drugiego Pokolenia nie znał juz ani dziadka ani pradziadka.

Wracając do tytułu. W tej cyfrze 1-0.01%, tzn. ci którzy przeżyli Getto Warszawskie, znajduje się moja rodzina. Z około 300 osób z "Rozentali i Polirsztoków" w getcie warszawskim udało się przeżyc 3. Tak że statystycznie (1%) to dużo więcej niż w innych rodzinach (0.01%).

Moja ciotka i mama, szczególnie ciotka, przez wiele wiele lat po wojnie szukała swojego ojca, Gabriela Rozentala. Nie wiem dlaczego.


To jest tzw drugie Wezwanie. W pierwszym na poczatku akcji z dnia 22 lipca 1942 roku nie obiecywano chleba.


Kolejka po zupę w Getcie Warszawskim.


Ostatnia informacja o dziadku. Zabrano go na Umschlagplatz 26 lipca 1942 roku, gdy stał z bańką w kolejce po zupę na Ogrodowej. Miał 50 lat.



To jest tzw pierwsze Wezwanie z dnia 22 lipca 1942 roku na Przesiedlenie na Wschód.

26 lipca 42 roku transport do Treblinki to 60 wagonów a w nich już 6357 osób. Dla mnie jedyna tylko znana osoba to mój dziadek Gabriel Rozental, lat 50. Wychował 3 córki i doczekał się jednego wnuka. Jego ostatnia droga to Himmelstrasse w Treblince.







Mój dziadek, Gabriel Rozental był jednym z pierwszych w rodzinie który znikł. Jedne co wiadomo to informacja zamieszczona później w książce Mariana Turskiego:
Zabrano go na Umschlagplatz 26 lipca 1942 roku, gdy stał z bańką w kolejce po zupę na Ogrodowej. Miał 50 lat.



26 lipca 42 roku transport do Treblinki to 60 bydlęcych wagonów a w nich stłoczone 6357 osób. Dla mnie jedyna tylko znana osoba w tym transporcie to mój dziadek Gabriel Rozental, lat 50. Wychował 3 córki i doczekał się jednego wnuka.

Wiadome jest że droga z Umschlagplatz to była już własciwie droga do nieba (niemieckie określenie drogi do komór gazowych w Treblince). Dlaczego więc, doskonale wiedząc o tym jego córki (moja mama i jej siostra) przez tyle lat wciąż jego szukały?

Moja ciocia Krystyna dostała szoku widząc, chyba w Kanadzie, na lotnisku w książce telefonicznej Gabriel Rozental....

Wyrwała stronę z książki telefonicznej. Żyła przez kilka dni nadzieją!


Podsumowanie w polskiej gazecie na internecie:

W okupowanej Polsce Zagładę przeżyło ok. 30-120 tys. Żydów. Z getta warszawskiego udało się wydostać kilku tysiącom osób; po "aryjskiej stronie" przebywało ok. 25 tys. Żydów. 


"kilku tysiącom osób" - o ile to oznacza np. 3 000 osób to znaczy że przeżyło  około 1 %.

Moja babcia Helena z Polirsztoków Rozental, dostała pracę w fabryczce pracującej dla Niemców, tzw. relatywnie pewne miejsce by uniknąc deportacji do Treblinki.

Zabrano ją na Umschlagplatz 3 sierpnia 1942 roku. Reszta rodziny dowiedziała się o tym bo babcia, podobno jak i dziadek kilka dni wczesniej, nie wrócili do domu!




Tuesday, August 27, 2013

Korczak - Getto Warszawskie - Numery nieparzyste należały do tzw. aryjskiej strony ulicy a parzyste do getta.

Warszawa, zdjęcie domu na ulicy Siennej 16, prawdopodobnie tuz po deportacji sierocińca Janusza  Korczaka czyli koniec sierpnia 1942. Zdjęcie zrobione z tzw. aryjskiej strony.
Sienna była podzielona drutem kolczastym. Numery nieparzyste należały do tzw. aryjskiej strony ulicy a parzyste do getta.


Sienna była podzielona drutem kolczastym. Numery nieparzyste należały do tzw. aryjskiej strony ulicy a parzyste do getta.

Zdjęcie domów na ulicy Siennej zrobione w 1941-42 roku

Zdjęcie domu na ulicy Siennej 16 zrobione w 1914 roku


Warszawa, zdjęcie domu na ulicy Siennej 16, prawdopodobnie tuz po deportacji sierocińca Janusza  Korczaka czyli koniec sierpnia 1942. Zdjęcie zrobione z tzw. aryjskiej strony.
Sienna była podzielona drutem kolczastym. Numery nieparzyste należały do tzw. aryjskiej strony ulicy a parzyste do getta.