Wednesday, June 29, 2022

Korczak, Roosevelt i Dzieci żydowskie w obozach na Cyprze i w Atlit. Na Cyprze ponad 6 000 dzieci było sierotami bez obojga rodziców.

Na Cyprze ponad 6 000 dzieci było sierotami bez obojga rodziców.


Nie, w imię tego nie poszedł tak krystalicznie arcyludzki człowiek na śmierć jak Żyd Janusz Korczak! - Gdyby mógł dziś być świadkiem metod brytyjskich, poszedłby dosłownie chyba poraz drugi na ukrzyżowanie!... Bo takiego uzasadnienia okrzyczanych przez Brytyjczyków, "Czterech Wolności"*, humanitarysta Goldszmidt-Korczak nie oczekiwał !
Pomyślicie o Januszu Korczaku, o tym Wielkim Sercu umęczonym i Wy, Ojcowie bez ojcostwa - o Tym za życia i po śmierci Ojcu bezpotomnym, który jednak tyle miał dzieci - nie czyniąc ich ani na chwile sierotami...
*Chodzi o przemówienie Roosevelta o świecie opartym na Czterech podstawowych wolnościach człowieka. Zobacz informacje  na koncu pod *. 







Zanim Brytyjczycy zaczęli więzić Żydów na Cyprze używali do tego obóz na południe od Hajfy, Atlit. .


Więźniowie na Cyprze byli młodzi, 80% było w wieku od 13 do 35 lat (czyli 6-28 lat jak wybuchła wojna), a ponad 6 000 dzieci było sierotami bez obojga rodziców.

Więźniowie na Cyprze byli młodzi, 80% było w wieku od 13 do 35 lat (czyli 6-28 lat jak wybuchła wojna), a ponad 6 000 dzieci było sierotami bez obojga rodziców.



W gazecie Mosty wydawanej w Polsce,  Szymon Spund  opublikował 20 stycznia 1948 (Mosty, Rok III nr 9 (131) 1948)  artykuł pt. Ojcowie bez ojcostwa.  Artykuł poświecony jest Januszowi Korczakowi. Na koncu artykułu zawarta jest ostra krytyka w stosunku do Brytyjczyków. Dlaczego?
Szymon Spund protestuje przeciwko akcjom Brytyjskim które maja za zadanie zatrzymać Ocalałych z Holocaustu by osiedlali się w Eretz Israel. Podkreśla sprawę Ocalałych  Dzieci. Brytyjska flota atakowała statki żydowskie na Morzy Sródziemnym i zmuszała je do portu w Famagusta. W wypadku gdy emigrantom udało się dostać do np. portu w Hajfie zostawali oni natychmiast ładowani na statki wiezienia British Navy i wysyłani na Cypr. Poprzednio wiezienie obóz w Atlit było pierwszym obozem dla Ocalałych z Holocaustu którym udało się dotrzec do Eretz Israel.

Zanim Brytyjczycy zaczęli więzić Żydów na Cyprze używali do tego obóz na południe od Hajfy, Atlit. Na Cyprze było w sumie 12 obozów internowania położonych w południowo-wschodniej części wyspy i rozmieszczonych w trzech miejscach, które działały od sierpnia 1946 do stycznia 1949 : obozy Xylotymbou i Dhekelia w Larnace i Caraolos (pierwszy zbudowany) w pobliżu Famagusta. Obozy tzw letnie składały się z namiotów w których mieściło się około dziesięciu osób każdy, lub baraków blaszanych w tzw. obozach zimowych”), otoczonych drutem kolczastym, nad którym czuwali uzbrojeni żołnierze brytyjscy, bez bieżącej wody i urządzeń sanitarnych, gdzie panowała rozwiązłość i surowość. Podobno niemieccy jeńcy wojenni przebywający w sąsiednich obozach byli lepiej traktowani niż ocalali z Zagłady Żydzi.

53,510 Żydów, większość Ocalałych z Holocaustu było przetrzymywanych w obozach brytyjskich na Cyprze. Więźniowie byli młodzi, 80% było w wieku od 13 do 35 lat (czyli 6-28 lat jak wybuchła wojna), a ponad 6 000 dzieci było sierotami bez obojga rodziców. Około 2 200 dzieci urodziło się na Cyprze.

Brytyjskie racje żywnościowe i dostarczony materiał były bardzo niewystarczające na potrzeby więźniów. W okresie od sierpnia 1946 do sierpnia 1948 wydatki żydowskiego stowarzyszenia humanitarnego Joint wyniosły na zaopatrzenie 1.555.000 USD . Dostarczono 38 ton odzieży. Koce, ubrania i buty na zimę ofiarują natomiast mieszkańcy Tel Awiwu na wezwanie innego stowarzyszenia. 


* W przyszłych dniach, które staramy się zabezpieczyć, z niecierpliwością oczekujemy świata opartego na czterech podstawowych wolnościach człowieka.
  • Pierwsza to wolność słowa i wypowiedzi - na całym świecie.
  • Druga to wolność każdego człowieka do wielbienia Boga na swój własny sposób - na całym świecie.
  • Trzecia to wolność od niedostatku - która w ujęciu światowym oznacza rozumienie ekonomiczne, które zapewni każdemu narodowi zdrowe życie pokojowe dla jego mieszkańców - na całym świecie.
  • Czwarta to wolność od strachu - co w ujęciu światowym oznacza ogólnoświatową redukcję zbrojeń do takiego punktu i w tak gruntowny sposób, że żaden naród nie będzie w stanie popełnić aktu fizycznej agresji na jakiegokolwiek sąsiada. - gdziekolwiek na świecie.


Historia jednego zdjęcia - Dom Sierot Janusza Korczaka - Krochmalna 92 - Przed przeprowadzką w listopadzie 1940 do Getta na ul. Chłodną 33.

Szwalnia w Domu Sierot na Krochmalnej 92. Prawdopodobnie maj, 1940. Zdjęcie jest jednym z 462 zdjęć zrobionych dla organizacji JOINT. Za otwartym domkiem szwalni widać tzw. Mały domek.

Szwalnia w Domu Sierot na Krochmalnej 92. Zdjęcie jest jednym z 462 zdjęć zrobionych dla organizacji JOINT. Za otwartym domkiem szwalni widać tzw. Mały domek.

Szwalnia w Domu Sierot na Krochmalnej 92. Prawdopodobnie maj, 1940. Zdjęcie jest jednym z 462 zdjęć zrobionych dla organizacji JOINT. Za otwartym domkiem szwalni widać tzw. Mały domek.


W Domu Sierot przy ul. Krochmalnej 92 w marcu 1940 r. ORT (Towarzystwo Szerzenia Pracy Zawodowej i Rolniczej wśród Żydów) organizuje pracownię krawiecko-bieliźniarską czynną codziennie prócz sobót (Szabat) w godz. 9-14. Pracownice (20 osób) – od 14 do 24 lat – to przeważnie wychowanki lub byłe wychowanki Domu Sierot i bursy z Krochmalnej, Domu Sierot z Placu Grzybowskiego 7, Domu Młodzieży z ul. Twardej 27. Szefową szwalni w Domu Sierot była Pani Saba Lejzerowicz.

Stefa Wilczyńska opisała ten projekt słowami: Siedem pracownic – pisze –jedzą na miejscu obiady, pokrywając ten wydatek szyciem dla zakładu (obiad oblicza się po 1 zł). Dziewczęta pracują z zapałem i robią postępy.

Tuesday, June 28, 2022

Rysunki Janusza Korczaka to "Mapa jak trafić na kolonie Rózyczka" i "Wróbelek lub sikorka w Pamiętniku Chaji (Haji) Lewi" - Archiwum w Ghetto Fighters House (GFH).



Wpis Szmulka i Korczaka.

Wpis Pana Miszy 


 

W Archiwach Ghetto Fighters House jest mnóstwo informacji o Korczaku, Domu Sierot i o Anielewiczu, prawdziwym i jedynym, dowódcy Powstania w Getcie Warszawskim.
Poprzednim razem gdy przeglądałem zdjęcia korczakowskie porównywałem napisy z tyłu zdjęć. Porównywałem ze zdjęciami z Korczakianum w Warszawie i z Archiwum szwedzkiego stowarzyszenia które jest w moim mieszkaniu w Sztokholmie.



Moje wyjazdy do Izraela to nie plaża i basen. Najczęściej ciężka praca w archiwach i w muzeach.
W Archiwach Ghetto Fighters House jest mnóstwo informacji o Korczaku, Domu Sierot i o Anielewiczu, prawdziwym i jedynym, dowódcy Powstania w Getcie Warszawskim.
Poprzednim razem gdy przeglądałem zdjęcia korczakowskie porównywałem napisy z tyłu zdjęć. Porównywałem ze zdjęciami z Korczakianum w Warszawie i z Archiwum szwedzkiego stowarzyszenia które jest w moim mieszkaniu w Sztokholmie.
Wiele zdjęć z Domu Sierot to zdjęcia które miała ze sobą Chaja (Haja) Lewi która wyemigrowała do Argentyny w lutym 1939 roku.







Każde dziecko w Domu Sierot miało swój numer porządkowy dla oznaczania rzeczy osobistych. Tego numeru używano również przy przekazywaniu różnego typu wiadomości. Wychowankowie Domu Sierot, dawno już dorośli, długo pamiętali swoje numery. I Korczak jako równouprawniony obywatel Domu także miał swój numer. Zachował się egzemplarz Króla Maciusia Pierwszego z dedykacją dla Wilczyńskiej: „Pannie Stefie – chłopiec nr 51 – grzybka nie ma – metrykę zgubił w kraju Bum-Druma – prosi o dyżur zbierania papierków – czysty (niech Pan Bóg broni). Stały mieszk. Warszawy – Goldszmit 25/X 1922”.  

Monday, June 27, 2022

Repozytoria i Archiwa Korczakowskie.

Po haniebnym zamknięciu w Warszawie Komitetu Korczakowskiego w 1968 roku którego ostatnim przewodniczącym, po Igorze Newerlym, był mój ojciec "Pan Misza" (Michał Wasserman Wróblewski) dzięki staraniom ojca powstało w 1971 (nieoficjalnie w 1969) r. w Szwecji "Stowarzyszenie Korczakowskiego Dziedzictwa" po szwedzku - "Föreningen för Janusz Korczaks Levande Arv", po angielsku "The Janusz Korczak Living Heritage Association". Pierwsze Repozytorium Janusza Korczaka - Sztokholm 1995 - "Stowarzyszenie Korczakowskiego Dziedzictwa" - "The Janusz Korczak Living Heritage Association"było w dwóch językach, po angielsku i po szwedzku..

Byłem wychowany wśród zdjęć i książek Korczaka, wśród byłych współpracowników i wychowanków.
Słowo Komitet znaczyło w moim domu tylko jedno, Komitet Korczakowski a Dom Dziecka, były Dom Sierot na Krochmalnej 92. Przez wiele lat lat myślałem ze Korczak to mój jedyny dziadek bo o innych "dziadkach", poprzedniej generacji po prostu nie mówiło się u nas w domu.

Moje pierwsze własne książki to oczywiście książki Korczaka dla dzieci. Dostawałem je najcześciej na urodziny i były to moje najbardziej ulubione książki wraz z książkami Astrid Lindgren, pisarki szwedzkiej. Mam je prawie wszystkie do dzisiaj!

Prawdziwe zainteresowania Korczakiem i jego spuścizną to lata po roku 1969 gdy mój ojciec, były wychowawca w Domu Sierot i ostatni przewodniczący Komitetu Korczakowskiego w Polsce stworzył w Sztokholmie Szwedzkie Stowarzyszenie Pamięci Dziedzictwa Korczaka. Moje pierwsze własnoręczne posunięcia to było coroczne wydawanie Kroniki. Kronika była głównie po szwedzku ale zamieszczałem tam również artykuły po polsku i angielsku.

Po śmierci mojego Ojca w 1993 roku postanowiłem w jakiś sposób uczcić jego śmierć ale tak naprawdę to było wypełnienie pustki, braku Jego, która mnie po prostu przytłoczyła. Wtedy postanowiłem stworzyć na internecie pierwsze Repozytorium Korczakowskie. Praca z Repozytorium Korczakowskim nie była łatwa. To był początek lat 90-tych. W tym czasie nie istniały programy do produkcji stron internetowych. Wszystko trzeba było pisać w języku HTML. Również wiedza o Korczaku była wtedy bardzo fragmentaryczna i rozproszona w wydawnictwach książkowych. Na internecie nie bylo wtedy nic. Wtedy zaczęła się moja, tak jak za czasów pozytywizmu, tzw. praca od podstaw. Wszystkie zdjęcia z Archiwum Korczakowskiego w Szwecji należało zeskanować. Wszystkie teksty poprzednio użyte w Kronikach na nowo wpisać i redagować. Zgromadzona w Archiwum w Sztokholmie spuścizna Korczaka i prace na jego temat były podstawą tego Pierwszego Repozytorium Korczakowskiego.
Po moim Ojcu odziedziczyłem również jego ekstra dzieci - byłych wychowanków Domu Sierot. Dzięki Szlomo Nadel który był wychowankiem Domu Sierot udało mnie się poszerzyć zasoby tego Pierwszego Repozytorium. Następnie kiedy Repozytorium zostało zauważone na całym świecie pozyskując uznanie w kołach korczakowskich na całym świecie dostawałem wówczas dokumenty, fotografie i inne materiały związane z życiem i dorobkiem Janusza Korczaka. Przychodziły do mnie listy od osób prywatnych jak również organizacji korczakowskich.
Najbardziej sobie cenie cztery archiwa: W Polsce Korczakianum i Archiwum Ringelbluma, w USA Archiwum USHM i w Izraelu Archiwum Bohaterów Getta. Oprócz nich zdigitalizowane zbiory Biblioteki Narodowej.
Zbiory Korczakianum których początkiem było archiwum Komitet Korczakowski to różnorodne materiały od rękopisów, maszynopisów, wycinki prasowe, fotografie, itp. Jednym z najbardziej znanych artefaktów Korczakianum sa okulary Korczaka

Spora część źródeł już rozpoznanych jest bowiem rozproszona po rozmaitych zbiorach instytucjonalnych (archiwa, biblioteki, stowarzyszenia) i prywatnych, w Polsce i poza jej granicami (ścisła zagraniczna współpraca łączy Korczakianum z drugim w świecie Archiwum Korczakowskim – w Izraelu, działającym w Beit Lohamei Haghetaot/Dom Bojowników Getta).




Stowarzyszenie w Szwecji to właściwie kontynuacja zamkniętego w Warszawie w 1968 roku Komitetu Korczakowskiego. 
Mój ojciec, Michał Wasserman Wróblewski (Pan Misza) pracował w Domu Sierot od czasów studenckich (1931) do ostatniego dnia w getcie - 5 sierpnia 1942.
Myśli Starego Doktora wywarły duży wpływ na szwedzką pedagogikę, etykę i koncepcję wychowawczą. Przemyślenia Korczaka legły u podstaw Konwencji Praw Dziecka uchwalonej przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Często nie zdajemy sobie sprawy jak wielki wkład w dzisiejszą kulturę i obyczaje Szwedów wniósł ten wspaniały człowiek.

Działalność mojego ojca, Michała Wassermana-Wróblewskiego była skupiona na uchronieniu i przekazaniu dziedzictwa Korczaka. Pisał artykuły, referaty, opracowywał cykl raportów "Pedagogika we Wschodniej Europie". Zmarł w 1993 w Sztokholmie.

Stowarzyszenie Korczakowskiego Dziedzictwa w Szwecji nie zaprzestało działalności wraz z odejściem założyciela. Aktywnie włączyłem się do pracy. Wspomnienia mojego ojca o Starym Doktorze "Siedem Dobrych Lat" opublikowano w Szwecji i po polsku i po szwedzku. Stowarzyszenie jest teraz na Face Book i dalej prowadzi popularyzowanie Korczaka i jego pedagogiki.

Wiele artykułów publikowanych na stronach FB - Föreningen för Janusz Korczaks Levande Arv (poniżej) można również znalezć na blogu Jimbao Today.

Wiadomo że część prac Korczaka i dokumentów z nim związanych wciąż nie jest zdigitalizowana. Niektóre zdjęcia albumy i dokumenty od osób prywatnych na świecie późno trafiaja do archiwów.

Wielu materiałów dotyczących Korczaka jest w archiwach miejskich Kalisza, Lublina, Poznania, w Centralnym Państwowym Archiwum Historii Wojskowości w Moskwie, w bibliotekach Uniwersytetów w Erfurcie, Warszawskiego i Jagiellońskiego; Bibliotece Narodowej, Głównej Bibliotece Lekarskiej, Bibliotece Szkoły Głównej Handlowej.




Pogrom Żydów w Kielcach - 1946 rok - 14 miesiecy po Zagładzie

Pogrom Żydów w Kielcach . W czwartek, 4 lipca 1946 r. tłum mieszkańców Kielc, przy udziale milicjantów i żołnierzy, dokonał masakry ocalałych z Holocaustu Żydów.
 



Pogrom Żydów w Kielcach . W czwartek, 4 lipca 1946 r. tłum mieszkańców Kielc, przy udziale milicjantów i żołnierzy, dokonał masakry ocalałych z Holocaustu Żydów.

https://cbj.jhi.pl/documents/651377/0/

Saturday, June 25, 2022

Jubileusze Towarzystwa Pomoc dla Sierot




Jubileusz 10-lecia Towarzystwa Pomoc dla Sierot, Warszawa 1918 rok. Stoją: Janusz Korczak (pierwszy z lewej), Stefania Wilczyńska (piąta od lewej). Siedzą: Maurycy Mayzel (czwarty od lewej), Izaak Eliasberg (obok), Stella Eliasbergowa (trzecia od lewej)


Jubileusz 25-lecia Towarzystwa Pomoc dla Sierot, Warszawa 1933 rok. W lewym górnym rogu Janusz Korczak, w prawym – Maurycy Mayzel, ówczesny prezes towarzystwa

Friday, June 24, 2022

חגיגות "אמצע הקיץ" והמעפילים

 



"אמצע הקיץ" Midsummer, זה החג הגדול בשוודיה. באותו יום בשנת 1945 נערכו הרשימות הראשונות של הניצולים ממחנה ברגן-בלזן להובלה לנמל ליבק ומשם לשוודיה.

רוב הניצולים היו המעפילים לעתיד.

החלק הראשון במסעם לארץ ישראל היה ההובלה ברכבת סניטרית לבית החולים בליבק. שם קבלו הניצולים כרטיס DP-2 עם שם משפחתם, תאריך לידה ועוד. בבית החולים נערכו גם הכנות להפלגה ב"ספינות הלבנות" לערי הנמל שונות בשוודיה. בו זמנית כאשר רכבות האמבולנס הראשונות יצאו מברגן-בלזן, התאספו 5 "ספינות הלבנות" בנמל ובכניסת הנמל בטרלהבורג.

לצוותי הספינות, ימאיים, רופאים ואחיות החג"אמצע הקיץ" היה הערב האחרון לפני ההפלגה לליבק. הצוות עיטר את הספינות לפי כללי המסורת הישנה, בענפים הירוקים וסרטים הצבעוניים. פטפון השמיע מנגינות תוססות.

איש לא ציפה את מצבם של החולים העתידיים.

חלקם של הניצולים אשר היו במצב בריאותי טוב יותר, חלמו להגיע דרומה לים התיכון ומשם לארץ ולא צפונה לשוודיה לשיקום.